IV SA/Wr 292/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Masternak- Kubiak Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej w K. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta K. G. z dnia [...] r w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy K. G. na rzecz Wojewody D. kwotę 240 zł ( słownie dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. 6 Uzasadnienie: Wojewoda D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. G. z dnia [...] r. W oparciu art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( tj. Dz.U. z 2004r. nr 256, poz.2572 ze zm.) Rada Miejska w K. G. podjęła uchwałę w przedmiocie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta K. G. z dnia [...] r. w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że zaskarżona uchwała została przekazana pismem z dnia [...] r. nr [...] i wpłynęła do organu nadzoru dnia [...] r. Następnie Wojewoda D. w dniu [...] r. działając na podstawie art. 88 ustawy o samorządzie gminnym zwrócił się do Przewodniczącej Rady Miejskiej w K. G. o przesłanie informacji, czy podjęcie uchwały zostało poprzedzone uzyskaniem pozytywnej opinii kuratora oświaty, zgodnie z wymogiem art. 17 ust.6 ustawy o systemie oświaty. W odpowiedzi Przewodnicząca Rady Miejskiej poinformowała organ nadzoru, że podjęcie przedmiotowej uchwały nie zostało poprzedzone wystąpieniem o uzyskanie opinii Kuratora Oświaty we W. Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w K. G. wprowadziła zmiany do uchwały nr [...] Rady Miasta K. G. z dnia [...] r. w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów. Jak podkreślił Wojewoda, powołując się na treść przepisu art. 17 ust. 4 oraz ust.6 ustawy o systemie oświaty, zakres badania przez kuratora legalności planu polega na stwierdzeniu zgodności bądź niezgodności z art. 17 ust. 1-5 ustawy, a zatem zachowania standardów maksymalnej odległości szkół należących do sieci od miejsca zamieszkania uczniów i ewentualnego zapewnienia przez gminę bezpłatnego transportu. Dla ustalenia planów sieci publicznych szkół potrzebna jest pozytywna opinia kuratora. Zatem, jak wywodzi organ nadzoru, w ramach procedury stanowienia uchwały w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów, przed podjęciem stosownej uchwały przedstawia się plan sieci publicznych szkół do zaopiniowania przez kuratora. Zdaniem organu taka opinia winna być uzyskana również przy zmianie sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez gminę oraz granic obwodów publicznych szkół podstawowych i gimnazjów. Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że Rada Miejska jest zobligowana do uzyskania takiej opinii, czego nie uczyniła. Rada Miejska naruszyła zatem w sposób istotny art.17 ust.6 w związku z art.17 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w K. G. wniosła o uwzględnienie skargi w całości. Przyznała, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały, Burmistrz Miasta K. G. jako autor projektu uchwały, nie uzyskał opinii kuratora oświaty. Wskazany wymóg wynika z treści art.17 ust.6 ustawy z dnia 7 września 1991r o systemie oświaty. W tej sytuacji skoro naruszono procedurę przed podjęciem uchwały, złożona skarga jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że została ona podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( tj. Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu nadzoru, że zaskarżona uchwała zmieniająca uchwałę w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów, podjęta bez spełnienia określonego w art. 17 ust.6 ustawy o systemie oświaty, obowiązku uprzedniego uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty narusza w sposób istotny wskazany przepis. Zgodnie bowiem z art. 17 ust.4 tej ustawy radzie gminy przyznaje się kompetencję do ustalenia planu sieci szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez gminę, a także określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych i gimnazjów, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 58 ust. 2. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Rada gminy winna ustalić wskazany plan w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnienie obowiązku szkolnego z zachowaniem nieprzekraczalnych odległości między domem a szkołą określonych w ust. 2 art. 17 omawianej ustawy. Rolą kuratora jest natomiast zbadanie legalności planu przed jego ustaleniem poprzez stwierdzenie, czy przedłożony przez gminę plan jest zgodny z przepisami ust. 1-5 omawianego artykułu, tj. utrzymania standardów dotyczących spełnienia obowiązku szkolnego poprzez zachowanie maksymalnych odległości szkół uwzględnionych w sieci od miejsca zamieszkania uczniów oraz zapewnienia przez gminę ewentualnego bezpłatnego transportu. Zgodnie z art. 2. Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Pochodną zasady demokratycznego państwa prawnego jest art. 7 ustawy zasadniczej, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, że każde działanie organu władzy , w tym także rady miasta (gminy) musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. W świetle art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są podejmowane na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego. Podejmując akty prawa miejscowego na podstawie normy ustawowej, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza bowiem związek formalny i materialny między aktem wykonawczym a ustawą, co do zasady stanowi istotne naruszenie prawa (por. wyr. WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/Wr 585/06, OSS, 2007r. zeszyt 2, poz. 34). Do takich naruszeń należy zarówno naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię, jak również przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Skoro zatem bezsprzecznie kontroli Sądu w rozpatrywanej podlega akt prawa miejscowego, jakim jest uchwała rady miasta (gminy) w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów, to kontrola legalności rozciąga się również na tryb, w jakim ten akt został wydany. Ustalenia i opinie, których dopełnienie jest nieodzownym warunkiem podjęcia przez radę uchwały ustalającej sieć publicznych szkół, mają zastosowanie również do uchwały o charakterze zmieniającym, podjętej w tym samym przedmiocie, w oparciu o tą samą podstawę prawną. Następuje tu bowiem tożsamość przedmiotu regulacji leżącej w kompetencji rady miasta ( gminy), która zgodnie z przepisem art. 17 ust. 4 omawianej ustawy ustala plan, w tym przypadku poprzez szczegółowe określenie w drodze zmiany jego treści, we wskazanym w nowelizacji zakresie. W konsekwencji dochodzi zatem do ustalenia nowego planu. Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że Rada Miejska w K. G. nie przedstawiła kuratorowi oświaty planu zmiany sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez gminę oraz granic ich obwodów. Nie uzyskała tym samym określonej w omawianym przepisie pozytywnej opinii. Podjęcie uchwały w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjow oraz granic ich obwodów, niepoprzedzone uzyskaniem pozytywnej opinii kuratora oświaty o jej zgodności z przepisami art. 17 ust. 1-5 ustawy o systemie oświaty, a także w sprawie proponowanych zmian tejże uchwały powoduje, że uchwała wydana bez wymaganego trybu jest sprzeczna z prawem. Wprawdzie Rada Miejska w K. G. uznała w pełni podniesiony przez organ nadzoru zarzut skargi, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Sąd bowiem miał obowiązek orzec merytorycznie w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art.147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w związku z art. 94 ust.1 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym ( tj Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w K. G. nr [...] z dnia [...] r., w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Miasta K. G. z dnia [...] r. w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz granic ich obwodów. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w związku z § 14 ust.2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.). ----------------------- 4