IV SA/Wr 318/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Protokolant: Referent Małgorzata Balowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 18 marca 2025 r., nr SKO 4532.31.2025 w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 marca 2025 r., nr SKO 4532.31.202 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A. D. (dalej: Strona, Skarżąca) od wydanej z upoważnienia Prezydenta Wrocławia decyzji Starszego Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu (dalej: organ I instancji) z dnia 3 lutego 2025 r., nr DZSW/SP/001053/2025 orzekającej o przyznaniu A. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem E. D. w kwocie 3287,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 stycznia 2033 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 572, dalej: K.p.a.) oraz art. 17 w zw. z art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 323, dalej: u.ś.r.) w związku z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429, dalej: ustawa o świadczeniu wspierającym), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Strona w dniu 29 stycznia 2024 r. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz S. D. oraz E. D., ur. [...] r. (dalej: córka, córka Strony). Rozpoznając powyższy wniosek organ I instancji decyzją z dnia 11 marca 2024r., nr DZSW/SP/003321/2024 przyznał Stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad S. D. oraz E. D. w podwyższonej kwocie 5976,00 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne. Decyzją z dnia 14 maja 2024 r., nr DZSW/ZM/005425/2024 organ I instancji zmienił ww. decyzję z dnia 11 marca 2024 r. w ten sposób, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki przysługuje na S. D. w kwocie 2988,00 zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2024 r. do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne oraz wskazał, że pozostałe elementy decyzji pozostają bez zmian. Następnie decyzją dnia 14 października 2024 r., nr DZSW/ZM/009713/2024 organ I instancji stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 września 2024 r. decyzji z dnia 11 marca 2024 r. ze zm., nr DZSW/SP/003321/2024, wskazując w uzasadnieniu, że orzeczenie o niepełnosprawności, na podstawie którego Strona nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz S. D. uległo przedłużeniu maksymalnie do dnia, w którym nastąpiło wydanie nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawnością w Województwie Dolnośląskim, tj. 27 sierpnia 2024 r. W związku z powyższym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje od 1 września 2024r. Odnośnie niepełnosprawności córki E. D. Strona w dniu 18 października 2023 r. złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności córki. W dniu 5 lutego 2024 r. Powiatowy Zespół ds.. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu wydał orzeczenie o nr PZON.610.99296.2023 w którym zaliczył córkę Strony do osób niepełnosprawnych bez wskazań w pkt 7 (konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji – nie wymaga). Ponadto wskazano, że niepełnosprawność u córki Strony istnieje od urodzenia, zaś orzeczenie zostaje wydane do dnia 6 stycznia 2033 r. W dniu 9 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim wydal orzeczenie o nr ZP.WZON.9531.178.2024, w którym zaliczył córkę Strony do osób niepełnosprawnych bez wskazań w pkt 7. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt IV U 511/24, po rozpoznaniu odwołania małoletniej córki reprezentowanej przez Stronę zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim z dnia 9 kwietnia 2024 r., nr ZP.WZON.9531.178.2024 i poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu ds.. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2024 r., nr PZON.610.99296.2023 w części dotyczącej wskazania zawartego w pkt 7, że małoletni wnioskodawca wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt I sentencji wyroku). Stwierdzenie prawomocności wyroku nastąpiło z dniem 15 października 2024r. (pieczęć na sentencji wyroku). Pismem z dnia 13 grudnia 2024 r. skierowanym do Strony Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że doręcza odpis orzeczenia wraz ze stwierdzeniem prawomocności z powództwa A. D., E. D. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim. W dniu 19 grudnia 2024 r. Skarżąca emailem przesłała do organu I instancji "wyrok w sprawie E." oraz zapytanie "Czy muszę przyjść i napisać wniosek świadczenie od lutego 2024 r.?" (email z dnia 19.12.2024 r. w aktach administracyjnych sprawy). W dniu 27 stycznia 2025 r. Strona wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem E. D., wskazując w rubryce "organ, który wydał orzeczenie o niepełnosprawności/stopniu niepełnosprawności" – sąd. Jednocześnie pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. Strona zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu i wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego u córki od 5.05.2024 r. Wskazała, że przyjmowała świadczenie pielęgnacyjne na E. do kwietnia 2024 r. Później je utraciła i przebyła długą drogę aż do sądu - żeby je odzyskać. O wyroku w sprawie pkt 7 dowiedziała się w połowie grudnia. Wcześniej czekała na pismo, ponieważ myślała, że będzie poinformowana w sprawie wyroku- jak do tej pory była informowana o przebiegu procesu. Dopiero w grudniu telefonicznie dowiedziała się, że musi złożyć wniosek o odpis wyroku - co zrobiła, a tam nie było żadnej adnotacji o terminie, bo przecież to się nie łączy. Następnie wskazała, że rozwód jest jednym z najbardziej traumatycznych wydarzeń w życiu człowieka. W dniach 25.11.2024 r., 28.11.2024 r., 4.12.24 r. i 19.12.24 r. miała końcowe sprawy rozwodowe, rozwodu który toczył się ponad dwa lata. W dniu 19.12.24 r. dostała również pismo o umorzeniu postępowania wobec nie płacenia alimentów przez jej męża mimo, mimo, że jego dług wynosi ok 19 tysięcy zł. W dniu 30.12.24 r. miała rozprawę o rozdzielność majątkową z datą wsteczną, ponieważ mąż narobił ogromnych długów, które stały się również jej długami z powodu wspólnoty majątkowej i próbowała zatrzymać chociaż odsetki. Tego samego dnia miała stłuczkę samochodową. Samochód był niezdolny do jazdy a jest samotną mamą z 5 latkiem i 8 latką, bez pomocy nikogo, próbowała wszystko ogarnąć. Pieniądze ze świadczenia były jedynym jej światełkiem w tunelu, że spłaci chociaż trochę zaległości i przysięga, że jej umysł nie zarejestrował terminu 3 miesięcy od wyroku, żeby mogła otrzymać świadczenia wstecz. Nie wie czy gdziekolwiek dostała tą informację. Myślała, że skoro jest taki wyrok, to E. się te pieniądze należą, bez względu na czas w którym złoży wniosek. Ostatnie dwa tygodnie od 13.01 dzieci chorowały na grypę. Nie była w stanie ich zostawić samych w domu, a były mąż nie pomaga. Poniedziałek 27.01.25 był pierwszym dniem w placówkach i mogła złożyć wniosek co też zrobiła. Wskazała, że błaga, jeżeli to możliwe wzięcie pod uwagę jej wyjątkowych okoliczności i bardzo prosi o uznanie świadczenia wstecz, aby była ciągłość przerwanego wcześniej okresu, jego pobierania. W załączeniu dołączyła opis wizyty lekarskiej i potwierdzenie grypy u syna oraz screeny: nieobecności E. w szkole, terminy rozpraw sądowych, zdjęcie pisma z prokuratury oraz oświadczenie sprawcy wypadku. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 3 lutego 2025 r. organ I instancji przyznał Stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad córką w kwocie 3 287,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 stycznia 2033 r. W uzasadnieniu wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. matce, jeżeli sprawuje opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustała się na okres zasiłkowy; z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i art. 14-17c tej ustawy. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy ! od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2). W myśl art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego Od niepełnosprawności (w tym przypadku świadczenia pielęgnacyjnego), prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Podkreślił, że termin "w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia" należy tutaj rozumieć jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie można zatem na podstawi-e tak dokładnie i bezpośrednio sformułowanej treści przepisu przyjąć, że datą wydania orzeczenia jest data prawomocność i wyroku czy osobistego jego odbioru przez Wnioskodawcę. Podobne stanowisko w sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny, w .wyroku z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt. II SA/Sz 189/12. Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. ustawy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Ponadto zauważył, iż przepisy zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie pozwalają organom administracji na uznaniowe przyznawanie świadczeń. Oznacza to, że organy uprawnione do przyznawania świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) są związane przepisami ustawy i nie mogą przyznać świadczenia w oparciu o nieprawidłowe ich zastosowanie. Jeśli więc zostały ustanowione przepisy powszechnie obowiązujące, w których wskazano warunki, które osoba winna spełniać w celu uzyskania określonego uprawnienia, to przyznanie tego uprawnienia w przypadku niespełnienia ustawowych warunków stanowiłoby rażące naruszenie prawa. W przypadku Strony świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane od m-ca stycznia 2025 r. (tj. od m-ca złożenia wniosku), ponieważ przedmiotowy wniosek został złożony w organie w dniu 27 stycznia 2025 r., tj. po upływie 3 miesięcy od rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia niepełnosprawności córki Strony wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt IV U 511/24. Wskazał, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie za podstawę wydania decyzji był zobligowany przyjąć art. 24 ust 2 u.ś.r., a w konsekwencji przyznać Stronie prawo do wnioskowanych świadczeń od miesiąca złożenia wniosku, tj. miesiąca stycznia 2025 r. Strona spełnia powyższe przesłanki więc orzeczono jak w sentencji. W odwołaniu z dnia 28 lutego 2025 r. od powyższej decyzji Strona wniosła o przywrócenie terminu złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne i przyznanie świadczenia z datą wsteczną. Wskazała, że dnia 27 stycznia 2025 r. wnosząc o świadczenie pielęgnacyjne dowiedziała się o przekroczonym terminie 3 miesięcy i że nie dostanie wyrównania, może napisać odwołanie od decyzji. Tego samego dnia wysłała wniosek mailowo o przywrócenie terminu do złożenia wniosku i prośbę o przyznanie świadczenia z datą wsteczną z dokumentami pokazującymi jak bardzo wiele rzeczy jednoczenie uniemożliwiło mi złożenie wniosku w terminie. Odkąd komisja powiatowa nie przyznała punktu 7 minął prawie rok. Wszystkich terminów przestrzegała, bo na każdym kroku była informacja podana ile ma czasu na jakie odwołanie. Po stracie zasiłku pielęgnacyjnego minęło 8 miesięcy zanim wygrała sprawę w sądzie. Była przekonana, że to oznacza wyrównanie zasiłku bez ograniczeń czasowych, bo przecież jej go odebrano, a wygrana w sądzie na nowo jej go przywraca niezależnie od terminu. Czekając na wyrok, który myślała, że przyjdzie w taki sposób w jaki przychodziły Inne sadowe pisma, dowiedziała się, że musi złożyć wniosek o jego otrzymanie - co też po prawie 2 miesiącach od wyroku zrobiła. W dniu 19.12.24 r. otrzymała list i natychmiast wysłała mailem do mops informując o zmianie (w załączeniu). Telefonicznie dostała informację, że ma przyjść osobiście z dokumentem. Do tego ani w wyroku, ani w pismach o wygaśnięciach decyzji o przyznanych świadczeniach - nie ma napisane o 3 miesięcznym terminie składania nowych wniosków. (załączenie decyzji o wygaśnięciu zasiłku, po decyzji komisji wojewódzkiej - uznanej za ostateczną.) Ostateczna decyzja jej zdaniem zamyka drogę terminów. Nie ma informacji co w przypadku odwołania się do sądu. Podkreśliła, że to był czas końca 2 letniego rozwodu (dowody spraw w załączeniu). Wielu trudnych emocji rodzinnych. Jej walki z systemem, długami, które zostawił na niej jej mąż. Później wypadek samochodowy (opis kolizji z datą w załączeniu). Auto niezdolne do jazdy i ona sama z dwójką dzieci z pkt 7 wymagającymi stałej opieki. Następnie grypa najmłodszego, która zaraziła córkę, a później ją (potwierdzona testem u najmłodszego, ponieważ oboje mieli 39 gorączki przez 24 h i pierwszy raz od dawna udała się do lekarza i z aplikacji córki ukazane dni nieobecności w szkole). Jest sama bez niczyjej pomocy. Były mąż nie jest zainteresowany pomocą w żadnym wypadku (wiadomość od niego w załączeniu, kiedy prosiła, żeby wziął dzieci kiedy zachorowała i nie była w stanie się nimi opiekować jak powinna). Wskazała na treść art. 58 K.p.a., podkreśliła, że przyczyny muszą być istotne i niezależne od strony składającej wniosek. Z dniem kiedy otrzymała samochód oraz ich choroby się skończyły, złożyła wniosek o świadczenie, jak i wniosek o przywrócenie terminu (jako dowód załączyła wiadomość do mechanika z pytaniem kiedy będzie odbiór i telefon, że może odebrać). Nie miała wpływu na wypadek, na chorobę, która ich dotknęła. Następnie wskazała, że kiedy dostała opinię biegłej to była jedyna dobra rzecz, która od wielu miesięcy jej się przytrafiła. Nawet nie była w stanie wcześniej dowiedzieć się o wyroku, ponieważ walczyła z wieloma kłamstwami i bólem w sprawie rozwodowej i ograniczającej byłemu mężowi prawa do dzieci. Końcowo poprosiła o uznanie tych wszystkich rzeczy za okoliczności uniemożliwiające jej skorzystanie z terminu, który minął dokładnie w czasie choroby dzieci. Było to niezależne od niej a skutki upływu terminu są dla niej bardzo dotkliwe. Wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zasiłek i przyznania go z datą wsteczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu zaskarżoną decyzją z dnia 18 marca 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania Strony, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO wskazało, że warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ustawy, przy czym zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy obowiązujące do dnia 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie przez powstanie prawa do świadczenia należy rozumieć zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek. Wobec powyższego, jeżeli w oparciu o dany wniosek przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest możliwe za okres poprzedzający dzień 1 stycznia 2024 r. organ zobowiązany jest ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. W przypadku spełnienia przez wnioskodawcę tych przesłanek, organ winien wydać decyzję przyznającą prawo do świadczenia, biorąc za podstawę przepisy dotychczas obowiązujące. W razie zaś ustalenia, że przesłanki te nie są spełnione, art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym nie znajdzie zastosowania, a tym samym organ winien rozpatrzyć wniosek na gruncie przepisów obowiązujących w dniu orzekania, tj. uwzględniając nowe brzmienie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1811/23, LEX nr 3697962, zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt IVSA/Po 190/24, Lex Nr 3708448). Wedle zaś art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Mając na uwadze powyższe, Kolegium zauważyło, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres przed 1 stycznia 2024 r. może nastąpić jedynie na podstawie przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. W tym kontekście zaznaczyło, że jednym z wymaganych warunków uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie przypadającym przed dniem 1 stycznia 2024r. jest ustalenie, że osoba ubiegająca się o to świadczenie nie podejmuje zatrudnienia lub z niego rezygnuje z powodu konieczności sprawowania opieki nad np. niepełnosprawnym dzieckiem. Natomiast przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem spełniania tego warunku jest możliwe jedynie od dnia wejścia w życie art. 17 ust. 1 u.ś.r. w nowym brzmieniu, czyli obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., bez względu na to, czy dochowano warunku określonego w art. 24 ust. 2a ustawy, tj. złożono wniosek o świadczenie w terminie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Według art. 17 ust 1 pkt 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika z akt sprawy, wymagana przepisami ustawy niepełnosprawność córki Strony została ustalona na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października 2024 r., sygn.. akt IV U 511/2. W wyroku tym ustalono niepełnosprawność u córki Strony wraz z wymaganymi wskazaniami z punktu 7. SKO podkreśliło, że jednocześnie, co jest kluczowe dla merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy, Strona nie złożyła - dysponując od dnia 15 października 2024 r. prawomocnym wyrokiem sądu o zaliczeniu jej córki do osób niepełnosprawnych wraz z wymaganymi wskazaniami z punktu 7. - wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tego wyroku (najpóźniej w dniu 15 stycznia 2025 r.). Mając na uwadze zarzuty podniesione w odwołaniu, Kolegium zauważyło, że zasadą jest, że prawo do świadczeń rodzinnych przyznaje się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, a prawo do świadczenia jest przyznawane na wniosek podmiotu uprawnionego do uzyskania takiego świadczenia. Złożenie wniosku wyznacza moment początkowy przyznania świadczenia. W tym zakresie nie można oczekiwać od organu administracji, aby ten swoimi działaniami wyręczał wnioskodawcę w zakresie możliwości uzyskania świadczenia. W judykaturze podkreśla się, że decydujące znaczenie dla ustalenia terminu, od którego zostaje ustalone prawo do świadczenia rodzinnego, posiada data złożenia kompletnego wniosku do właściwego organu realizującego świadczenia rodzinne. Wniosek ten jest więc czynnikiem, który uruchamia postępowanie w przedmiocie wydania decyzji w sprawie świadczenia, które może być przyznane od miesiąca złożenia wniosku w organie. Podnosi się, że "termin ten został ustanowiony dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych. Wobec tego w razie jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz" (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2147/19, LEX nr 3025497). To uprawniony do uzyskania 'świadczenia powinien dochować należytej staranności w zakresie dbania o własne interesy w zakresie przyznawanego świadczenia. W konsekwencji oznacza to, "że nawet jeśli w określonej dacie spełnione były przez uprawnioną osobę ustawowe przesłanki do otrzymania danego świadczenia, lecz wniosek o jego przyznanie nie został złożony, to organy nie mają prawnej możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. T. Brzezicki [w:] Świadczenia rodzinne. Komentarz, red. P. Rączka, Warszawa 2021, art. 24). Późniejsze złożenie wniosku - co w niniejszej sprawie miało miejsce - powyższej możliwości nie daje. Wniosek ten jest więc czynnikiem, który uruchamia postępowanie w przedmiocie wydania decyzji w sprawie świadczenia, które może być przyznane od miesiąca złożenia wniosku w organie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 854/19, LEX nr 2814567). Kolegium wskazało, że wyjątek od zasady przyznawania świadczenia od miesiąca złożenia wniosku wyraża regulacja zawarta w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Art. 24 ust. 2a u.ś.r. wprowadził gwarancje ochronne dla wnioskodawcy w sytuacji świadczeń związanych z ustalaniem - w drodze orzeczenia - niepełnosprawności bądź stopnia niepełnosprawności. W takiej sytuacji, nawet przedłużające się postępowanie w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności bądź stopnia niepełnosprawności nie wpływa na okres przyznawanego świadczenia. Strona nie ponosi negatywnych konsekwencji prawnych związanych z przedłużającym się postępowaniem przed organami, za których działanie nie ponosi odpowiedzialności. Obowiązkiem wnioskodawcy jest jednak złożenie wniosku o przyznanie świadczenia w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia w sprawie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jednocześnie Kolegium podzieliło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., I OSIC 2143/15, LEX nr 2304039), że wykładnia - uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. (P 28/07) oraz cel unormowania zawartego w art. 24 ust. 2a ustawy - pozwala na objęcie dyspozycją art. 24 ust. 2a u.ś.r. także osobę, która nie była w stanie złożyć wniosku nawet w okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na skutek trwającego postępowania sądowego w przedmiocie niepełnosprawności. Oznacza to konieczność dostrzeżenia przy interpretacji art. 24 ust. 2a u.ś.r. różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydawanego przez sąd powszechny w formie wyroku (por. wyrok WSA w Poznaniu z 8 maja 2024 r., II SA/Po 747/23, LEX nr 3714290). Jak zauważył WSA w Poznaniu w ww. wyroku, kierując się wykładnią językowo- logiczną art. 24 ust. 2a u.ś.r., powinno się przyjąć, że "termin "wydać" należy interpretować zgodnie z jego słownikowym rozumieniem jako "uchwalić coś lub ogłosić". Zatem wyłącznie w okresie trzech miesięcy od dnia wydania stosownego orzeczenia rozumianego jako dzień wydania przez właściwy organ lub Sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy w sposób opisany w art. 24 ust. 2a ustawy". Kolegium zauważyło, że - poza wspomnianym kontekstem językowym - ustawodawca w żaden inny sposób nie określił, jak należy liczyć termin 3. miesięcy w przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności przez sąd powszechny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się natomiast na trzy możliwe momenty, miarodajne z punktu widzenia zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r. Należą do nich: data wydania wyroku lub data prawomocności wyroku albo data stwierdzenia prawomocności, która nie może nastąpić powyżej 3 miesięcy od daty wydania wyroku (wyrok NSA z dnia 2 marca 2018 r., I OSK 2991/17, LEX nr 2540650; wyrok WSA w Poznaniu z 8 maja 2024 r., II SA/Po 747/23, LEX nr 3714290). Kolegium uznało zatem, że - stosując najbardziej korzystną dla Strony oraz uwzględniającą ratio legis art. 24 ust. 2a u.ś.r. - wykładnię zwrotu "dzień wydania orzeczenia", za miarodajny moment początkowego biegu 3- miesięcznego terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można uznać datę uprawomocnienia się wyroku Sadu Rejonowego dla Wrocławia- Śródmieścia z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt IV U 511/24, czyli 15 października 2024 r. Strona złożyła zaś wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 27 stycznia 2025 r., czyli z przekroczeniem 3- miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a uś.r. Kolegium podkreśliło, że określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. 3- miesięczny termin, będąc terminem prawa materialnego, nie podlega przywróceniu i nie znajduje do niego zastosowania tryb uregulowany w art. 58 K.p.a. Podkreśliło, że art. 58 § 1 K.p.a. daje możliwość skutecznego żądania przywrócenia zarówno ustawowych, jak i urzędowych terminów dokonania czynności procesowych. Nie jest zaś dopuszczalne przywrócenie określonych w przepisach K.p.a. lub innych ustaw terminów o charakterze materialnoprawnym, (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 58). W wyroku WSA w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2025 r. (II SA/G1 1256/24) jednoznacznie stwierdzono, że "termin ustanowiony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. ma charakter terminu materialnego, którego cechą wyróżniającą jest brak możliwości jego przywrócenia na podstawie przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Termin trzymiesięczny jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia tego rodzaju uchybionego terminu". Ponadto, Kolegium zauważyło, że Strona złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na tzw. nowych zasadach, obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r. Oznacza to, że nie byłoby możliwe przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres poprzedzający dzień 1 stycznia 2024 r., nawet jeśli dochowałaby terminu na złożenie wniosku o świadczenie, określonego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Na powyższą decyzję SKO z dnia 18 marca 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu złożyła Strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uznanie, że wniosek został złożony w terminie, ponieważ termin nie mógł rozpocząć biegu z winy organu oraz zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem powyższego . W uzasadnieniu skargi wskazała, że jest samotną mamą dwójki małych niepełnosprawnych dzieci. Ostatnie 2 lata jej życia były piekłem na ziemi. Były mąż wyprowadzający cały wspólny majątek, nie płacący alimentów, zostawił ją z długami i wysokimi kosztami życia (kredyty, rachunki, leczenie dzieci), a ponieważ z powodu niepełnosprawności dzieci, porzuciła pracę w zawodzie i od lat była tylko w domu, zadłużała się coraz bardziej i robiła co mogłam, żeby wyjść na prostą. Świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 2500 zł na dwoje dzieci, z zakazem pracy i 500 plus było jedynym jej źródłem dochodu przy ok 8 000 zł wydatków podstawowych (kredyty, rachunki, bardzo droga żywność dzieci). Prawo się zmieniło. Odebrano punkt 7, o który walczyła w sądach. Trwało to ok 8 miesięcy. Terminy się łączyły. Końcowa sprawa rozwodowa, wyrok o pkt 7 pierwszego dziecka. Sprawa w prokuraturze o nie alimentację i znęcanie (wzywanie policji do domu, ponieważ była jej mama itd.). Każdy termin był liczony od otrzymania pisma/ decyzji. Nie dat ich powstania. Znała termin rozprawy o przyznanie pkt 7.- 15.10.2024 r. Ale zawsze gdy się cos zmieniało, otrzymywała pisma. I czekała na pismo z wyrokiem. To był czas rozpraw rozwodowych, a mając przychylną opinię biegłej była dobrej myśli, więc to odpuściła. W końcu zadzwoniła do sądu i okazało się, że muszę złożyć wniosek o wydanie wyroku. Co też zrobiła. Wyrok otrzymałam 19 grudnia 2024 o czym tego samego poinformowała MOPS mailowo. Pani do niej zadzwoniła i powiedziała, że musi go złożyć osobiście. Kończyło się jej piekło. Były święta. Cieszyła się i wygraniem sprawy rozwodowej. I otrzymaniem pkt 7 i wiedziała, że dostanie wstecz świadczenia i powoli zmniejszy długi. Później była dwutygodniowa grypa dzieci i jej, wypadek samochodowy gdzie została bez samochodu. I tak 27 stycznia 2025 r. z dniem kiedy otrzymała samochód dotarła do MOPS-u z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne. Na co usłyszała: "ojej czemu tak późno? Dostanie je pani od stycznia, a nie wstecz". Zamurowało ją. Jak, dlaczego? Skąd miała wiedzieć o jakimś terminie? "No jest termin 3 miesiące, niech pani napisze odwołanie jak dostanie pani decyzję". Wróciła do domu płacząc całą drogę i przeszukiwała cały internet. Tam było napisane, że trzy miesiące, że od wyroku, że mogę wnieść o przywrócenie terminu. Robiła co mogła. Tego samego dnia wysłała maila, że prosi o przywrócenie terminu, że nie wiedziała. Rozwód, choroba, wypadek. Wszytko się podziało dokładnie w tym terminie. Spóźniła się 2 tygodnie. Próbowała ratować sytuację jak umiała. Pytałam skąd miała wiedzieć, że jest termin?. Przejrzała ostatnie pismo w którym poinformowano ją o odebraniu świadczenia pielęgnacyjnego. Nie było ŻADNEJ informacji typu: gdy zmieni się sytuacja ma Pani 3 miesiące aby złożyć nowy wniosek. W odpowiedzi na jej maila, kiedy wysłała wyrok (który jak teraz widzę był w terminie) - również pisemnie nie dostała takiej informacji. Np w odpowiedzi na maila, czy pismem, że taki termin istnieje. Podkreśliła, że prawo wymaga, by organ poinformował stronę aktualnie zainteresowaną, w konkretnej sprawie, w konkretnym czasie. Teraz, po analizie i uświadomieniu sobie obowiązków organu, uważa, że to nie była jej wina. Brak informacji = brak biegu terminu. Podsumowując. wskazała, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła po wyroku sądu, który przyznał jej uprawnienie do tego świadczenia. Niestety, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczenia, powołując się na przekroczenie 3-miesięcznego terminu, o którym nie została poinformowana w żadnym piśmie urzędowym przy nowym stanie faktycznym i prawnym. Podkreśliła, że organ miał obowiązek poinformować ją (art. 9 K.p.a.) - w sposób jasny, konkretny, w nowym kontekście. Dowiedziała się o istnieniu tego terminu dopiero w momencie składania wniosku, co oznacza, że nie mogła zachować terminu, którego istnienia nie znałam. Narusza to podstawowe zasady postępowania administracyjnego: art. 9 K.p.a. (zasada informowania stron), art. 7 K.p.a. (obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 8 K.p.a. (zasada zaufania obywatela do organów administracji publicznej). W jej ocenie, organ powinien był poinformować ją o terminie do złożenia wniosku po zakończeniu postępowania sądowego, w szczególności że sprawa dotyczy świadczenia wynikającego z wyroku sądu. Brak takiej informacji stanowi błąd proceduralny, który pozbawił ją możliwości dochodzenia należnego świadczenia. Zasiłek pielęgnacyjny ma charakter świadczenia wspierającego osoby z niepełnosprawnościami. Uwzględniając cel społeczny ustawy wniosła o uchylenie decyzji SKO oraz zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia jej wniosku i uznanie złożenia go w terminie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. Skarżąca wniosła i wywiodła jak w skardze. Podkreśliła, że brak dochowania terminu wynikał z trudnej sytuacji życiowej w tym, okresie. Wskazała, ze nie została pouczona o terminie złożenia wniosku. Podała, ze 19 grudnia 2024 r. przysłała do organu mailem wyrok Sądu z dnia 7 października 2024 r. Był to dzień otrzymania wyroku i dzień wydania wyroku rozwodowego. Pamięta, że w dniu 19 października 2024 r. przeprowadziła rozmowę telefoniczną z pracownikiem organu (J. F.). Odnośnie notatki służbowej znajdującej się w aktach administracyjnych, nie pamięta informacji o trzymiesięcznym okresie jakimkolwiek. Wskazała, że "Mogła taki termin podać, a też uwagi na moje doświadczenia sądowe uważałam, że każdy termin jest liczony od momentu otrzymania pisma, wyroku. W ogóle nic nie dotarło do mnie bo to był dzień pełen emocji" (k: 23 akt sprawy sądowej). Pismem z dnia 29 października 2025 r. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie (k: 32-33). Postanowieniem z dnia 17 listopada 2025 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.) dopuścił dowód z decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 11 marca 2024 r., nr DZSW/SP/003321/2024 oraz z decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 14 maja 2024 r., nr DZSW/ZM/005425/2004 na okoliczność treści w nich zawartych (k: 50 akt sprawy sądowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje wydanie w postępowaniu administracyjnym (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, zatem nie zastępuje organu administracji i co do zasady nie przyznaje świadczeń, lecz bada legalność decyzji organów administracji obu instancji. W ramach sprawowanej kontroli Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję organu następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). Kontrola sądowa sprowadza się zatem do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Następnie, czy na podstawie tych ustaleń organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia daty, od której należało przyznać Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepełnosprawności córki poniżej 16 roku życia w związku z kolejnym wnioskiem, do którego dołączono orzeczenie o niepełnosprawności w postaci wyroku sądu. Jak wynika z akt sprawy, wymagana przepisami ustawy niepełnosprawność córki Strony została ustalona na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października 2024 r., sygn.. akt IV U 511/2. W wyroku tym ustalono niepełnosprawność u córki Strony wraz z wymaganymi wskazaniami z punktu 7. Wniosek o ustalenie niepełnosprawności córki Strona złożyła w dniu 18 października 2023 r. Co do zasady prawo do świadczeń rodzinnych ustala się wedle art. 24 ust. 2 u.ś.r. począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli jednak w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to, zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r., ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W świetle wskazanej regulacji wyłącznie w tym okresie - to jest trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności - może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy w sposób opisany w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Po upływie tego terminu zainteresowany traci przyznane mu przez ustawodawcę prawo uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. termin trzymiesięczny jest tzw. terminem materialnoprawnym, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia uchybionego terminu. W doktrynie prawa wyrażono pogląd, że regulacja ta wprowadza gwarancje ochronne dla wnioskodawcy w sytuacji świadczeń związanych z ustaleniem w drodze orzeczenia niepełnosprawności bądź stopnia niepełnosprawności. W takiej sytuacji nawet przedłużające się postępowanie w sprawie dotyczącej orzeczenia o niepełnosprawności bądź stopnia niepełnosprawności nie wpływa na okres przyznawanego świadczenia. Strona nie ponosi bowiem negatywnych konsekwencji prawnych związanych z przedłużającym się postępowaniem przed organami, za których działanie nie ponosi odpowiedzialności (por. T. Brzezicki [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Warszawa 2021, t. 3 do art. 24). Sąd rozpoznający niniejszą sprawą podziela powyższe stanowisko w całości, że co do zasady przekroczenie trzymiesięcznego terminu do złożenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności zamyka możliwość przyznania świadczenia od dnia, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Jednakże, mimo to skarga w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie administracyjne spoczywa, zgodnie z art. 9 k.p.a., obowiązek udzielania informacji stronie. Obowiązek ten winien być realizowany w toku postępowania od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego, jak i przepisach prawa procesowego. W toku postępowania organ administracji publicznej z urzędu udziela stronom i innym uczestnikom postępowania informacji, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przepis art. 9 k.p.a., statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania strony, i to niezależnie od tego czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Obowiązek ten obciąża organ z urzędu, a jego bierność stanowi naruszenie prawa, bez względu na to w jakiej fazie postępowania miało miejsce. Gdy niedopełnienie tego obowiązku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co dotyczy zwłaszcza stron działających bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wówczas stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia aktu podjętego w takich warunkach. Również w przypadku złożenia podania, z którego wynika, że jego autor pozostaje w błędnym przeświadczeniu co do zachowania określonego przez ustawę terminu, organ administracji powinien podjąć wszelkie czynności, w tym polegające na stosownych wyjaśnieniach i pouczeniach, aby sprawa została załatwiona zgodnie z interesem wnoszącego podanie. W ocenie Sądu, mając na uwadze szczególne okoliczności niniejszej sprawy, tego należytego działania organu I instancji zabrakło, a organ odwoławczy uchybienia nie dostrzegł. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, wskazać należy, że rozpoznając wniosek Strony z dnia 29 stycznia 2024 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz córki oraz syna organ I instancji decyzją z dnia 11 marca 2024 r. przyznał Stronie wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad córką oraz synem na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne. Następnie decyzją z dnia 14 maja 2024 r. organ I instancji zmienił ww. decyzję z dnia 11 marca 2024 r. w ten sposób, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki przysługuje na syna, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne oraz wskazał, że pozostałe elementy decyzji pozostają bez zmian. Następnie decyzją dnia 14 października 2024 r. organ I instancji stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 września 2024r. decyzji z dnia 11 marca 2024 r. Zdaniem Sądu jednak tak sformułowane rozstrzygnięcie, jak w decyzji z dnia 11 marca 2024 r., mogło budzić wątpliwości co do jego właściwego rozumienia, zwłaszcza w części odnoszącej się do tego do kiedy dokładanie Skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Rozstrzygnięcie decyzji z dnia 11 marca 2024 r. nie daje jasnej odpowiedzi na jaki dzień przypada koniec przyznanego córce Strony świadczenia pielęgnacyjnego. Przytoczone rozwinięcie, może budzić uzasadnione wątpliwości, jak należy je rozumieć: "tj. jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne ". Należy mieć na uwadze, że "tj." to skrót od "to jest". Używa się go w zdaniach, aby wprowadzić wyjaśnienie lub rozwinięcie myśli. Można go przeczytać jako "czyli". Wskazanie daty końcowej przyznanego świadczenia nie było, więc w realiach niniejszej sprawy jednoznacznie. W istocie nie rozwinęło ono w jasny i zrozumiały sposób kwestii, jaki moment czy zdarzenie jest końcem okresu, na który świadczenie zostało przyznane. Dodatkowo, co również jest istotne w sprawie, zarówno decyzja z dnia 11 marca 2024 r., jak i kolejne, tj. z dnia 14 maja 2024 r., jak i z dnia 14 października 2024 r. nie zawierały pouczenia o treści art. 24 ust. 2a u.ś.r., z którego wynika, zakreślony 3-miesięczny termin do złożenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności i jak należy go liczyć. Odnośnie niepełnosprawności córki Strona w dniu 18 października 2023 r. złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności córki. W dniu 5 lutego 2024 r. Powiatowy Zespół ds.. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył córkę Strony do osób niepełnosprawnych bez wskazań w pkt 7 (konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji – nie wymaga). Ponadto wskazano, że niepełnosprawność u córki Strony istnieje od urodzenia, zaś orzeczenie zostaje wydane do dnia 6 stycznia 2033 r. W dniu 9 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim zaliczył córkę Strony do osób niepełnosprawnych bez wskazań w pkt 7. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 7 października 2024 r. zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim z dnia 9 kwietnia 2024 r. i poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2024 r. w części dotyczącej wskazania zawartego w pkt 7, że małoletni wnioskodawca wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Stwierdzenie prawomocności wyroku nastąpiło z dniem 15 października 2024 r. W dniu 19 grudnia 2024 r. Skarżąca emailem przesłała do organu I instancji przedmiotowy wyrok. W dniu 27 stycznia 2025 r. Strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad córką wskazując w rubryce "organ, który wydał orzeczenie o niepełnosprawności/stopniu niepełnosprawności" – sąd. Zdaniem Sądu, prawnej oceny zagadnienia zachowania terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r., z jego wszystkimi niuansami, może nie być w stanie dokonać osoba nieznająca przepisów prawnych, tym bardziej w przypadku takiego rozstrzygnięcia decyzji, które przyznaje wnioskowane świadczenie do wskazanej daty, tj. 30 września 2024 r., jak i wiąże datę jego przyznania z datą ostateczności orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. W tej sytuacji, wobec braku stosownego pouczenia w sprawie administracyjnej, sposób rozumowania Skarżącej polegający na tym, że uznała, że wobec orzeczenia Sądu z dnia 7 października 2024r. przysługuje jej wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę od maja 2024 r. nie jest pozbawiony podstaw. Jak już wspomniano obowiązek informowania stron wynika z art. 9 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie podkreśla się, że uregulowany w art. 9 K.p.a. obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. Użyte przez ustawodawcę sformułowania "należyte" i "wyczerpujące" informowanie strony oznacza, że organ powinien uwzględnić przy formułowaniu swych pism do strony, że żądanie tylko wówczas odniesie skutek, jeśli jest zrozumiałe dla strony (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 roku, sygn. akt VII SA/Wa 52/17, CBOSA). Sąd uwzględnił przy tym, że Skarżąca w niniejszej sprawie działała samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, nie posiada także wiedzy prawniczej. Kierowane do niej pouczenia zdecydowanie, przy takim brzmieniu decyzji zmieniającej, powinny być dokładne i wyczerpujące, celem zachowania przysługujących jej świadczeń. Zdaniem Sądu nie powinny nawet ograniczać się w swej treści do przytoczenia przepisów, a stanowić ich praktyczne objaśnienie ze wskazaniem konkretnych skutków niezastosowania się do zobowiązania zwłaszcza w zakresie nieprzedłożenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności w zakreślonym, ustawowym terminie. Tego w niniejszej sprawie organy zaniechały. Podkreślić nadto trzeba, że zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu przypuszczać, że dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Łodzi z dnia 7 marca 2008r. sygn. akt I SA/Ld 46/08 i w Warszawie z dnia 5 października 2004r., sygn. akt SA/Wa 3196/03, CBOSA). Należy dodatkowo mieć na względzie, że świadczenie pielęgnacyjne i inne świadczenia przewidziane w ustawie o świadczeniach rodzinnych spełniają efektywnie swój cel, gdy są przyznawane od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności. Skarżąca jest matką samotnie wychowującą niepełnosprawną córkę oraz niepełnosprawnego syna. Przy czym, co istotne, Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 27 stycznia 2025 r., a więc kilka dni po upływie 3-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., pozostając w błędnym przekonaniu o prawidłowości jego złożenia. Równocześnie w sprawie zaistniała specyficzna sytuacja, bowiem przed złożeniem powyższego wniosku – Skarżąca w dniu 19 grudnia 2024 r. złożyła do organu wyrok Sądu z dnia 7 października 2024 r., którego prawomocność stwierdzono z dniem 15 października 2024 r., zatem z z zachowaniem terminu 3 miesięcy. Powyższe mieści się w granicach celowościowej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych uzasadnionej brzmieniem art. 69 Konstytucji RP zgodnie, z którym osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. W konsekwencji, pozostawałoby w rażącej sprzeczności z celem regulacji ustawowej i jej kontekstem konstytucyjnym wynikającym z art. 69 Konstytucji RP przyjęcie, że Skarżąca uchybiła terminowi z art. 24 ust. 2a ustawy i nie służy jej prawo do świadczenia w związku z opieką nad jej niepełnosprawną córką, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przyjęcie przeciwnego stanowiska stanowiłoby nieuprawnione przerzucenie na Stronę konsekwencji decyzji organów orzekających o tej niepełnosprawności nie stosujących odpowiednich pouczeń i niejasno redagujących rozstrzygnięcie swoich decyzji. Podsumowując, z uwagi na naruszenie przepisów art. 24 ust. 2a u.ś.r. w zw. z art. 9 K.p.a. zaskarżona decyzja z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. podlegała uchyleniu, jak Sąd orzekł w sentencji wyroku. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą wykładnię przepisów art. 24 ust. 2a u.ś.r. w zw. z art. 9 k.p.a., mając na względzie również przepis art. 69 Konstytucji.