IV SA/Wr 339/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi N. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr SKO 4532.146.2024 w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Wnioskiem z 25 maja 2021 r. N. N. (dalej: skarżąca) wystąpiła do Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności we Wrocławiu o orzeczenie niepełnosprawności jej małoletniego syna (S. K., ur. [...] r.). Orzeczenie zostało wydane 15 czerwca 2021 r. do 30 czerwca 2024 r. Syna skarżącej zaliczono do osób niepełnosprawnych, wskazując jako symbol niepełnosprawności 10-N oraz, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki. W wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania, Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu orzeczeniem z 30 sierpnia 2021 r. uchylił ww. orzeczenie w części dotyczącej ustaleń zawartych w punktach II (symbol przyczyny niepełnosprawności – 10-N) i IV (orzeczenie wydaje się do 30 czerwca 2024 r.) i orzekł w zakresie pkt II i IV wskazując odpowiednio: jako symbol przyczyny niepełnosprawności 03-L oraz, że orzeczenie wydaje się do 31 sierpnia 2022 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim we Wrocławiu z 30 sierpnia 2021 r., wyrokiem z 31 lipca 2023 r. (sygn. IV U 1750/21) zmienił ww. orzeczenie w ten sposób, że zaliczył małoletniego do osób niepełnosprawnych do 25 listopada 2027 r. z symbolem niepełnosprawności 10-N oraz orzekł, iż małoletni wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W dniu 20 października 2023 r. skarżąca złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w Jelczu – Laskowicach wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad małoletnim synem. Decyzją z 30 października 2023 r. Burmistrz Miasta i Gminy Jelcz – Laskowice (dalej: organ I instancji) przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 września 2023 r. do 29 lutego 2024 r. w kwocie 2.458 zł, a na okres od 1 marca 2023 r. do 4 marca 2024 r. w kwocie 317,20 zł. Skarżąca odwołała się od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO), które decyzją z 19 grudnia 2023 r. (4532.458.2023) uchyliło decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ I instancji ustalił, że syn skarżącej jest osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji na okres od 1 września 2023 r. do 4 marca 2024 r. Tymczasem ustalenie to budzi wątpliwość SKO, gdyż z treści wyroku Sądu Rejonowego z 31 lipca 2023 r. wynika, że Sąd zaliczył syna skarżącej do osób niepełnosprawnych do 25 listopada 2027 r. Poza tym, jeżeli syn skarżącej miałby faktycznie status osoby niepełnosprawnej do 4 marca 2024 r, to z mocy art. 24 ust. 4 zdanie drugie ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności, do którego wydano orzeczenie. SKO powzięło również wątpliwości co do daty początkowej od której organ I instancji przyznał świadczenie pielęgnacyjne skarżącej. Wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne niespełna w ciągu 2 miesięcy od wydania ww. wyroku oraz 1 miesiąca od jego uprawomocnienia się obligowało bowiem, zdaniem SKO, organ I instancji do rozpatrzenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwzględnieniem treści art. 24 ust. 2a ustawy, który umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, czyli od 1 maja 2021 r. Końcowo SKO podkreśliło, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ I instancji weryfikował spełnienie przez skarżącą przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia – tych pozytywnych i tych negatywnych – począwszy od tego okresu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji decyzją z 13 lutego 2024 r. przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 2.458 zł, a na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 listopada 2027 r. w kwocie 2.988 zł. Skarżąca ponownie odwołała się od ww. decyzji do SKO wnosząc o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku tj. od maja 2021 r., które to zaskarżoną decyzją z 12 kwietnia 2024 r. (4532.146.2024) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnianiu SKO podkreśliło, że z akt sprawy wynika, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu do 31 sierpnia 2023 r., co w świetle znajdującego w sprawie zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 31 grudnia 2023 r. stanowi przesłankę negatywną do przyznania jej świadczenia. SKO podkreśliło, że wszystkie wymagane przez prawo warunki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego zostały przez nią spełnione dopiero począwszy od 1 września 2023 r., czyli wraz z rezygnacją przez skarżącą z pracy. Dlatego też, pomimo złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne 21 września 2023 r. – czyli przed upływem 3 miesięcy od wyroku Sądu Rejonowego z 31 lipca 2023 r., prawo do świadczenia pielęgnacyjnego należy ustalić nie począwszy od miesiąca złożenia wniosku, lecz od dnia, w którym skarżąca spełniła ostatnią wymaganą przesłankę do jego przyznania – czyli zrezygnowała z pracy. Pismem z 18 czerwca 2024 r. skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiodła na ww. decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 maja 2021 r. do 31 sierpnia 2023 r. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynika sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji nieprzyznającej jej świadczenia na okres od 1 maja 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. - art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się i tym samym pominięcie wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, - art. 17 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego należy ustalić, począwszy od dnia, w którym spełniono ostatnią wymaganą przesłankę do jego przyznania, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. - konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej (wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP) oraz obowiązku Państwa w zakresie udzielania pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP). W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i o zobowiązanie organu do wydania decyzji orzekającej o przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego (także) na okres od 1 maja 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Jednocześnie skarżąca wniosła o zasądzenie jej odsetek za opóźnienie od należnych, a nieprzyznanych jej świadczeń pielęgnacyjnych za ww. okresy oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca wskazała (w szczególności) na zmianę obowiązujących przepisów, w tym uchwalenie w 7 lipca 2023 r. ustawy o świadczeniu wspierającym, wchodzącej w życie w dniu 1 stycznia 2024 r., wprowadzającej między innymi kluczową zmianę polegającą na możliwości podjęcia przez opiekuna osoby z niepełnosprawnością pracy zarobkowej bez ograniczeń, mimo pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Strona wskazała nadto na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt SK 18/22 ze skargi konstytucyjnej, co do zgodności art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych z art. 65 ust 1 Konstytucji RP — w zakresie w jakim uzależnia prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od przesłanki w postaci rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach - kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 12 kwietnia 2024 r. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 września 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 2.458 zł, a na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 listopada 2027 r. w kwocie 2.988 zł. Organy nie kwestionowały zasadności przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, lecz ograniczyły jego zakres (przedział) czasowy, przyznając wnioskowane świadczenie dopiero od dnia następującego po dniu zakończenia przez skarżąca zatrudnienia (1 września 2023 r.) do 30 listopada 2027 r. (data końcowa wskazana w wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z 31 lipca 2023 r. ). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wnioskiem z 25 maja 2021 r. skarżąca wystąpiła do Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności we Wrocławiu o orzeczenie niepełnosprawności małoletniego syna. Poza sporem pozostaje również okoliczność, że wyrokiem z 31 lipca 2023 r. (sygn. IV U 1750/21) Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim we Wrocławiu z 30 sierpnia 2021 r. w ten sposób, że zaliczył małoletniego do osób niepełnosprawnych do 25 listopada 2027 r. z symbolem niepełnosprawności 10-N oraz orzekł, iż małoletni wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niezakwestionowana w sprawie została nadto okoliczność, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu do 31 sierpnia 2023 r., a z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne wystąpiła 30 października 2023 r. Spór dotyczył natomiast daty początkowej, od której skarżącej powinno zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Organy przyznając skarżącej świadczenie od 1 września 2023 r. w treści podjętych rozstrzygnięć wskazały wyraźnie, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego należy ustalać począwszy od dnia, w którym skarżąca spełniła wszystkie wymagane przesłanki z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. dopiero w dacie zakończenia przez nią zatrudniania. Natomiast zdaniem skarżącej świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać jej przyznane już od 1 maja 2021 r., a zatem począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli również na okresy: od 1 maja 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz od 1 stycznia 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Sąd przyznał rację organom, nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącej. Kwestie związane z uzyskaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną uregulowane zostały w art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390), dalej: u.ś.r., zgodnie z którym – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. mającym zastosowanie w sprawie, z uwagi na treść art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) – świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Legalna definicja zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej – ustalająca znaczenie tego pojęcia na gruncie u.ś.r. – zawarta została w art. 3 ust. 22 u.ś.r., zgodnie z którym przez pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zawiera ona zatem nie tylko wskazanie na czynność faktyczną – wykonywania pracy – lecz również na formę prawną w jakiej ta praca powinna być wykonywana, aby świadczyć o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej. Oba jej elementy muszą zostać spełnione łącznie i muszą zostać uwzględnione w procesie wykładni normy prawnej art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, norma prawna wyprowadzona z wykładni przywołanych przepisów art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 u.ś.r. wyraźnie wskazuje, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a zatem w przypadku rezygnacji ze świadczenia pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozostawanie zaś w stanie zatrudnienia w oparciu o którąkolwiek z w/w podstaw prawnych uniemożliwia uznanie, iż nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia. W takiej sytuacji nie jest bowiem wypełniona kluczowa przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mówi art. 17 ust. 1 u.ś.r. (wyrok WSA w Gliwicach z 13 marca 2024 r., II SA/Gl 1848/23; CBOS). Przy czym co istotne w sprawie, wynikający z powyższych przepisów warunek pozostawania w bierności zawodowej w związku z opieką nad niepełnosprawną osobą, nie został w żaden sposób złagodzony, gdyż ustawodawca nie przyjął, że w określonym wymiarze czasu lub do określonego poziomu dochodu, aktywność zawodowa nie stoi na przeszkodzie do uzyskania prawa do świadczenia. Taki stan prawny istniał od samego początku obowiązywania ustawy o świadczeniach rodzinnych i mimo wielokrotnych nowelizacji ustawy, żadna ze zmian, nie odnosiła się do istoty tego świadczenia, które sprowadza się do wsparcia nieaktywnych zawodowo opiekunów osób niepełnosprawnych. Istotna zmiana w powyższym zakresie nastąpiła dopiero (tak jak słusznie wskazała skarżąca) z dniem 1 stycznia 2024 r., to jest w dacie wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze. zm.), która umożliwiła podejmowanie aktywności zawodowej przez opiekunów osób niepełnosprawnych uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje bowiem osobom wymienionym tym przepisie, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (wyrok NSA z 27 lutego 2024 r., I OSK 216/23; CBOS). Niemniej jednak – co jest kluczowe i w żaden sposób nie zostało zakwestionowane przez żadną ze stron postępowania – w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miał przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Tym samym za prawidłowe należało uznać twierdzenia organów, iż pozostawania przez skarżącą w zatrudnieniu do 31 sierpnia 2023 r. stanowiło negatywną przesłankę, wyłączającą możliwość przyznania jej wnioskowanego świadczenia do tej właśnie daty. Dlatego też, zarzut odnoszący się do nieprawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r., należało uznać za bezzasadny. Dalej podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym do świadczenia pielęgnacyjnego, inicjuje złożenie wniosku (art. 23 ust. 1 u.ś.r.). Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się (co do zasady) począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast z art. 24 ust. 2a u.ś.r. wynika, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia zatem nabycie prawa do świadczenia - za okres wsteczny - związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu, mającym charakter prejudycjalny dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Skorzystanie z tego unormowania uwarunkowane jest jednak koniecznością wystąpienia przez osobę ubiegającą się o świadczenie ze stosownym wnioskiem do organu o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i co wymaga jednocześnie spełnienia przez tę osobą przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r., czyli rezygnacji z zatrudnienia (bądź niepodejmowania zatrudnienia). Przesłankami pozytywnymi warunkującymi możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w trybie przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie (a zatem tych obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.) były bowiem (co już zostało przez Sąd wskazane) niepodejmowanie zatrudnienia lub faktyczna rezygnacja z wykonywanej dotychczas pracy, jeżeli takie działanie ma na celu sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (w sprawie nad małoletnim synem). Skarżąca, jak wynika z akt sprawy, choć spełniła warunek z art. 24 ust. 2a u.ś.r., to jednak nie spełniła warunku z art. 17 ust. 1 u.ś.r., gdyż do 31 sierpnia 2023 r. pozostawała w zatrudnieniu. W konsekwencji powyższego, stosownie do art. 24 ust. 2a u.ś.r. oraz regulacji zawartej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. – pomimo złożenia przez skarżącą wniosku o świadczenie pielęgnacyjne 21 września 2023 r., czyli z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., gdyż przed upływem terminu 3 miesięcy od wydania wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z 31 lipca 2023 r. (IV U 1750/21) – prawo do świadczenia pielęgnacyjnego należało ustalić nie począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie o niepełnosprawności (czyli od 1 maja 2021 r., tak jak domagała się tego skarżąca), lecz od dnia, w którym to skarżąca spełniła wymaganą (obligatoryjną, niezależną od innych) przesłankę do tego świadczenia tj. zrezygnowała z zatrudnienia. Rację mają bowiem organy, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane dopóty, dopóki nie zostaną spełnione łącznie wszystkie wymagane przez prawo warunki jego przyznana, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Skoro zatem skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia (dopiero) na dwa miesiące przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (31 sierpnia 2023 r.), to świadczenie to przysługuje jej dopiero począwszy od 1 września 2023 r. Dlatego też, również zarzut błędnej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 24 ust. 2a u.ś.r., należało uznać za bezzasadny. Nie sposób nadto zgodzić się ze skarżącą, że organy nie uwzględniły okoliczności, że od dnia złożenia przez nią wniosku o orzeczenie niepełnosprawności (maj 2021 r.) do dnia wydania wyroku (lipiec 2023 r.) upłynął okres dwóch lat. Organ uwzględnił bowiem ww. okoliczność, i dlatego właśnie rozważył możliwość przyznania skarżącej świadczenia za "okres wsteczny" w związku z treścią art. 24 ust. 2a u.ś.r., niemniej jednak z uwagi na niespełnienie przez nią kluczowego warunku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (pozostawanie przez skarżącą w tym okresie w zatrudnieniu do 31 sierpnia 2023 r.) nie mógł sprostać jej oczekiwaniom przyznając jej wnioskowane świadczenie począwszy (już) od daty złożenia wniosku. Odnosząc się natomiast do stawianego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 69, art. 71 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP wskazać należy, iż przepisy te kwalifikowane są jako "normy programowe", które nie tworzą samodzielnie praw podmiotowych, wyznaczają natomiast cele i zadania władzy publicznej. Przy czym praw wynikających z art. 69 (pomoc państwa osobom niepełnosprawnym) i art. 71 Konstytucji RP (prawo rodziny do pomocy ze strony państwa) można dochodzić w granicach określonych w ustawie, co wynika wprost z art. 81 Konstytucji RP. Przepis art. 65 ust. 1 Konstytucji RP statuuje natomiast zasadę wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, zastrzegając jednocześnie, że wyjątki od tej zasady określać winna ustawa. Wynikającą z art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego od rezygnacji z "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., stanowi w ocenie Sądu, dopuszczalne limitowanie wsparcia obywateli udzielanego ze środków publicznych, określone za pomocą kryteriów ogólnych, o rzeczowym i możliwym charakterze i jako takie nie stanowi w sposób oczywisty o naruszeniu przez prawodawcę wskazanych w skardze norm Konstytucji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 1023/23). Reasumując Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a negatywne rozpatrzenie żądania skarżącej (i nieprzyznanie jej świadczenia począwszy od daty złożenia wniosku o ustalenie o niepełnosprawności tj. od 1 maja 2021 r.), było następstwem braku spełnienia przez nią, określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., ustawowej przesłanki rezygnacji z aktywności zawodowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym synem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że procedujące w sprawie organy administracji obu instancji działały w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż objęta odwołaniem strony decyzja organu I instancji odpowiada prawu, obligowało ten organ do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Trudno też przyjąć, za skarżąca, że organy te "zaniechały wyjaśnienia przesłanek, którymi się kierowały wydając te decyzje". Organy wskazały bowiem przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie (w tym art. 17 ust. 1 u.ś.r. i art. 24 ust. 2a u.ś.r.) i dokonały ich prawidłowej wykładni, co z kolei znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnień podjętych decyzji. Brak odniesienia się przez SKO do podniesionych w odwołaniu zarzutów procesowych (choć nieprawidłowy), nie ma natomiast ( i nie mógł mieść) istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż nieprzyznanie skarżącej świadczenia na wnioskowane przez nią okresy od 1 maja 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz na okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. wynikały bowiem z niespełnienia przez nią (wówczas) kluczowego warunku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (niepozostawania w zatrudnieniu). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.