II SA/Gl 1848/23

WyrokWSA w Gliwicach2024-03-13

Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Aneta Majowska, Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie przebywającej na urlopie wychowawczym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mimo że stosunek pracy nadal trwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie przebywającej na urlopie wychowawczym nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ urlop wychowawczy nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trwający stosunek pracy, nawet jeśli zawieszony, wyklucza spełnienie kluczowej przesłanki do przyznania świadczenia, jaką jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. W momencie składania wniosku skarżąca przebywała na urlopie wychowawczym, który rozpoczęła w grudniu 2021 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że nie zaszła przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ niepełnosprawność dziecka została stwierdzona po rozpoczęciu urlopu wychowawczego, a stosunek pracy skarżącej nadal istniał. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując, że urlop wychowawczy jest formą rezygnacji z zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 października 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2761/2023/20047 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), decyzją z 2 października 2023 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") z 3 sierpnia 2023 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania A. W. (dalej: "strona" lub "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad S. W. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 27 lipca 2023 r. strona wniosła do organu I instancji o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad małoletnim synem S. W. Organ I instancji ustalił, że syn strony na podstawie Orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. nr [...] z dnia [...] został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Niepełnosprawność dziecka datuje się od 23 marca 2023 r. a przedmiotowe orzeczenie wydano do 31 sierpnia 2025 r. Ponadto strona złożyła razem z wnioskiem oświadczenie z którego wynika, że jest zatrudniona na podstawie stosunku pracy w Izbie Administracji Skarbowej w K., a od grudnia 2021 r. przebywa na urlopie wychowawczym w związku z opieką sprawowaną nad synem. Strona w oświadczeniu podała, iż zgłosiła pracodawcy termin zakończenia urlopu wychowawczego na dzień 7 stycznia 2024 r. Ponadto, iż z racji przebywania na urlopie wychowawczym nie świadczy pracy na rzecz pracodawcy i nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę. Konieczność wykonywania stałej i długotrwałej opieki nad niepełnosprawnym synem uniemożliwia jej rezygnację z urlopu wychowawczego i powrót do pracy. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał treść art. 17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) – dalej: "u.ś.r.", i stwierdził, że w przypadku strony nie wystąpił związek przyczynowo – skutkowy nie nastąpił związek przyczynowo skutkowy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ strona nie zrezygnowała z zatrudnienia by sprawować opiekę nad osoba legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Strona niezadowolona z powyższej decyzji wniosła odwołanie do Kolegium, które przywołaną na wstępie decyzją utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania i ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy. Zacytowało przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium przychyliło się do twierdzenia organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie brak związku przyczynowo-skutkowego między ustaniem aktywności zawodowej strony a powstaniem niepełnosprawności syna, ponieważ ustała ona w 2021 r., kiedy strona przeszła na urlop wychowawczy, a niepełnosprawność syna został stwierdzona orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] Skargę na powyższą decyzję wywiodła osobiście skarżąca, wniosła o jej uchylenie i zarzuciła jej naruszenie: 1. art. 3 pkt 22 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zdefiniowane w nim pojęcie "zatrudnienia" oznacza pozostawanie w stosunku pracy, bez względu na rzeczywiste świadczenie pracy i otrzymywanie wynagrodzenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia, uwzględniająca reguły celowościowe i systemowe, winna prowadzić do wniosku, że tak zdefiniowane pojęcie "zatrudnienia" na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie obejmuje swym zakresem nie tylko osób, które nie mają zawartej lub rozwiązały umowę o pracę, lecz również osób korzystających z urlopu wychowawczego; 2. art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że osoba korzystająca z urlopu wychowawczego nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., podczas gdy prawidłowo dokonana wykładnia winna prowadzić do wniosku, że osoba korzystająca z urlopu wychowawczego jest osobą, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., a tym samym przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i argumenty oparte o przywołane przez nią wyroki sądów administracyjnych uzasadniające wniesione zarzuty. W jej ocenie, wbrew twierdzeniom organu I instancji oraz organu odwoławczego, nie ma znaczenia, że orzeczenie o niepełnosprawności syna zostało wydane po jej przejściu na urlop wychowawczy, a zatem nie wystąpił związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy ustaniem jej aktywności zawodowej, a powstaniem niepełnosprawności syna. Istotne w jej ocenie jest natomiast to, że w chwili wydania przedmiotowego orzeczenia przebywała na urlopie wychowawczym, a zatem nie świadczyła pracy na rzecz pracodawcy oraz nie uzyskiwała z tego tytułu wynagrodzenia za pracę. Z ostrożności procesowej skarżąca podniosła, że gdyby nawet - hipotetycznie - uznać stanowisko organów, że orzeczenie o niepełnosprawności syna zostało wydane po jej przejściu na urlop wychowawczy, a zatem nie wystąpił związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy ustaniem jej aktywności zawodowej, a powstaniem niepełnosprawności syna, to nie ma żadnych przeszkód do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 8 stycznia 2024 r., tj. od dnia, od którego miała planowo wrócić do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego. Zdaniem skarżącej od tego dnia świadczenie to z całą pewnością stanowić będzie "rekompensatę za niepodejmowanie zatrudnienia", które miała zamiar podjąć najpóźniej 8 stycznia 2024 r. po zakończeniu urlopu wychowawczego. Podniosła jednak, że z całą pewnością go nie podejmie, gdyż będzie musiała przedłużyć urlop wychowawszy, ponieważ choroba dziecka, potwierdzona orzeczeniem o niepełnosprawności, uniemożliwia jej ponowne podjęcie pracy. W odpowiedzi na skargę Kolegium potrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doszedł do przekonania, że zostały one wydane zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Podstawę materialnoprawną prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Bezsporne w niniejszej sprawie było to, że skarżąca z wnioskiem o przyznanie świadczenia wystąpiła 27 lipca 2023 r., mając ustalone prawo do urlopu wychowawczego we wcześniejszym okresie, tj. od 4 grudnia 2021 r. do 7 stycznia 2024 r. Osoba niepełnosprawna wymagająca opieki, tj. syn skarżącej posiada orzeczenie z [...] którym zaliczono syna do osób niepełnosprawnych, wskazując, że niepełnosprawność datuje się od 23 marca 2023 r., syn wymaga stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano do 31 sierpnia 2025 r. czerwca 2025 r. Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy skarżącej przysługiwało przedmiotowe świadczenie w okresie, w którym korzystała z urlopu wychowawczego. Zgodnie z art. 24 u.ś.r.: 1. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. 2. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. 2a. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżąca należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec syna w pierwszej kolejności i po spełnieniu pozostałych przesłanek, w tym niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem. Skarżąca wnioskowała o przyznanie jej świadczenia od dnia 1 lipca 2023 r., zgodnie z regulacją art. 24 ust. 2a u.ś.r., czyli począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie spełniała przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie zachodził związek przyczynowy ustaniem jaj aktywności zawodowej w związku z rozpoczęciem urlopu wychowawczego w grudniu 2021 r. a powstaniem niepełnosprawności u syna - zgodnie z orzeczeniem MZON w dniu [...] Niewątpliwie brak tego związku był bezpośrednią przyczyną odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu organy w sposób niekompletny uzasadniły swoje decyzje nie rozważając wprost kwestii istotnego zagadnienia prawnego jakim niewątpliwie jest odpowiedź na pytanie, czy fakt przebywania skarżącej na urlopie wychowawczym oznacza, że zrezygnowała ona z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r. Skarżąca w skardze przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych popierające stanowisko, że przejście przez osobę opiekująca się niepełnosprawnym dzieckiem w swojej istocie jest właśnie taka rezygnacją, ponieważ osoba przebywająca na urlopie wychowawczym nie świadczy pracy i nie pobiera wynagrodzenia. Orzecznictwo to jest Sądowi znane, aczkolwiek obecnie ukształtowana już linia orzecznicza sądów administracyjnych nie podziela tego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny, który aktualnie prezentuje ujednolicone stanowisko wskazując, iż w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia, a tym samym korzystanie z urlopu wychowawczego nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (por: wyroki NSA z: 8 maja 2013 r., I OSK 2250/12; z 8 lutego 2017 r., I OSK 1703/15; z 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16; z 10 sierpnia 2020 r., I OSK 467/20; z 24 sierpnia 2021 r. I OSK 889/21; z 8 lutego 2022 r., I OSK 1036/21 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten podziela także Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę. Nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 17 u.ś.r. stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które w celu sprawowania opieki "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Okoliczność, iż skarżąca przebywając na urlopie wychowawczym "nie wykonuje pracy", nie oznacza jeszcze, iż jest z tego powodu uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. Również utrata dochodu będąca skutkiem uzyskania prawa do urlopu wychowawczego nie jest tożsama z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przepis art. 3 pkt 22 u.ś.r., definiując pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", zawiera szczegółowe wyliczenie stosunków prawnych, na podstawie których praca może być wykonywana. Przepis ten wiąże pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" z określonymi stosunkami prawnymi, nie zaś z okolicznościami faktycznymi, takimi jak: wykonywanie pracy czy uzyskiwanie wynagrodzenia (zob. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2020 r., I OSK 2425/10; z 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16; z 10 sierpnia 2020 r., I OSK 467/20). Norma prawna wyprowadzona z wykładni art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 u.ś.r. wyraźnie wskazuje, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a zatem w przypadku rezygnacji ze świadczenia pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozostawanie natomiast w stanie zatrudnienia w oparciu o którąkolwiek z ww. podstaw prawnych uniemożliwia uznanie, iż nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia. W takiej sytuacji nie jest wypełniona kluczowa przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mówi art. 17 ust. 1 u.ś.r. Osoba korzystająca z urlopu wychowawczego pozostaje w zatrudnieniu, chociaż co do zasady nie świadczy pracy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Zawieszenie obowiązków i uprawnień pracowniczych ma jednak charakter czasowy. Celem urlopu wychowawczego jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji istnienia trudności w łączeniu obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Urlop ten jest uprawnieniem ściśle związanym z pozostawaniem w stosunku pracy, z którego może skorzystać wyłącznie osoba mająca status pracownika (zob. E. Maniewska, (w:) E. Maniewska, K. Jaśkowski, Komentarz aktualizowany do Kodeks pracy, Lex/el. 2021, uwagi do art. 186-1868; K. Rączka (w:) M. Gersdorf, M. Raczkowski, K. Rączka, Kodeks pracy. Komentarz, wyd. III, uwagi do art. 186 i nast.). Skoro zatem w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego trwa stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia, to nie można się zgodzić, że stan ten stanowi rezygnację z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (tak wyroki NSA z: 8 maja 2013 r., I OSK 2250/12; z 8 lutego 2017 r., I OSK 1703/15; z 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16; z 24 sierpnia 2021 r., I OSK 889/21). Powyższe zapatrywanie, wyprowadzone z gramatycznej wykładni art. 17 ust. 1, w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r., nie pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni celowościowej. Wsparcie finansowe państwa dla osób opiekujących się niepełnosprawnymi dziećmi przybiera zróżnicowane formy, a ich wybór pozostawiony jest osobom zainteresowanym. W przypadku osób pozostających w zatrudnieniu mogą one skorzystać z urlopu wychowawczego o wydłużonym okresie, w czasie którego opłacane są składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz zdrowotne, a w rodzinach uzyskujących dochód na osobę określony w art. 4 ust. 1 u.ś.r. wypłacany jest też dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Świadczenie pielęgnacyjne ma inny charakter i jest skierowane do osób, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też rezygnują z tych form aktywności zawodowej. Celem tego świadczenia jest wsparcie osób, które, pomimo możliwości pozostawania w zatrudnieniu, rezygnują z niego bądź go nie podejmują ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. Osoby te nie pozostają zatem w zatrudnieniu, a świadczenie pielęgnacyjne oprócz środków utrzymania, zapewnia świadczeniobiorcy opłacanie składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz zdrowotne. Tak więc, mimo iż z faktycznego punktu widzenia zbliżone są do siebie sytuacje osób korzystających z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i rezygnujących z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, to w zakresie kluczowej przesłanki owych uprawnień, a więc pozostawania lub niepozostawania w zatrudnieniu, ich sytuacja prawna jest diametralnie różna. Nie daje to podstaw do zaakceptowania stanowiska, iż celem powyższych regulacji jest zrównanie uprawnień obu grup i objęcie świadczeniem pielęgnacyjnym także osób pozostających w zatrudnieniu, tylko z tego względu, że przebywając na urlopie wychowawczym nie wykonują pracy i nie uzyskują w tym okresie wynagrodzenia. Również względy systemowe nie dają podstaw do przyjęcia, że zamiarem ustawodawcy było utożsamienie utraty dochodów z tytułu zatrudnienia z faktycznym zaprzestaniem wykonywania pracy. Przeczy temu posługiwanie się przez przepisy u.ś.r. pojęciem "utraty dochodu". Stan taki ma miejsce m.in. w sytuacji uzyskania prawa do urlopu wychowawczego (art. 3 pkt 23 lit. a) u.ś.r.), ale także w sytuacji utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 23 lit. c) u.ś.r.). Powyższe wyraźnie wskazuje, iż uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego skutkuje jedynie utratą dochodu, czego nie można utożsamiać z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym samym zawarta w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" określa podstawy prawne, na jakich praca może być wykonywana i łączy definiowane pojęcie z określonymi stosunkami prawnymi, a nie z okolicznościami faktycznymi, w szczególności z faktycznym wykonywaniem czynności zawodowych, świadczeniem usług czy faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej (zob. wyroki NSA z: 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16; z 10 sierpnia 2020 r., I OSK 467/20). Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy Sąd zauważa, że organy obu instancji pominęły to istotne zagadnienie mające miejsce w sprawie. Skarżąca przebywając na urlopie wychowawczym w dniu złożenia wniosku nie spełniała przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ rozpoczynając w grudniu 2021 r. urlop wychowawczy nadal pozostaje w zatrudnieniu. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej zawartych w skardze Sąd stwierdza, że organy pomocy społecznej nie mogły przyznać stronie wnioskowanego świadczenia od dnia 8 stycznia 2024 r., ponieważ do dnia wydania zaskrzonej decyzji Kolegium (2 października 2023 r.) skarżąca pozostawała w zatrudnieniu. Gdyby skarżąca z dniem 8 stycznia 2024 r. rozwiązała stosunek pracy w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, mogłaby złożyć stosowny wniosek do organu I instancji o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo błędnej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego przez organy orzekające w sprawie Sąd uznał, że to uchybienie nie miało istotnego wpływu na prawidłowość ich rozstrzygnięć i dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło