IV SA/Wr 344/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie likwidacji Publicznego Gimnazjum nr 5 im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Wałbrzychu postanawia: odrzucić skargę. M. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę na opisaną w osnowie postanowienia uchwałę Rady Miejskiej W.. Pismem z dnia 25 maja 2012 r. wezwano skarżącą do wyjaśnienia, czy przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpała administracyjny tok instancji poprzez wezwanie Rady Miejskiej W. do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 4 czerwca 2012 r. przyznała, że przed wniesieniem skargi nie wzywała organu do usunięcia naruszenia prawa, bowiem nie została o tym pouczona i nie miała wiedzy, jakie środki prawne przysługują w tej sprawie. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że bez zbędnej zwłoki bezpośrednio zwróciła się do Wojewody Dolnośląskiego, jako organu nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, o zbadanie prawidłowości trybu uchwalenia zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej samej ustawy). Wedle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej p.p.s.a., kontroli sądów administracyjnych podlegają – między innymi – także akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane z zakresu administracji publicznej, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi wywiedzionej do sądu administracyjnego musi zostać jednak poprzedzone badaniem jej wymogów formalnych. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1980 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W myśl natomiast art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (zob. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 ONSAiWSA 2007/3/60, ZNSA 2007/2/83). Wobec tego skarga oparta na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zobowiązuje sąd administracyjny do badania najpierw, czy spełnia ona wymogi formalne (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a następnie do badania legitymacji skarżącego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2373/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że koniecznym warunkiem formalnym do skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest uprzednie wezwanie organu gminy, który wydał zaskarżoną uchwałę, do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, dokonanego poprzez wydanie zaskarżonego aktu. Za pośrednictwem organu należy również skierować skargę na taką uchwałę. Wezwanie takie jest czynnością procesową, którego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności, i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego (T. Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, praca zbiorowa, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2008, str. 275). Gdyby bowiem organ uznał racje przedstawione w wezwaniu, wniesienie skargi byłoby zbędne. Zatem dopiero po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skarżący nabywa prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2340/11, a także postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 530/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2007 r., III SA/Łd 1175/07 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2008 r., III SA/Wa 187/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z tym, pismo skarżącej z dnia 16 kwietnia 2012 r. adresowane do Wojewody D. z wnioskiem o zbadanie prawidłowości trybu uchwalenia zaskarżonej uchwały nie może zostać potraktowane jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bowiem nie zostało skierowane do organu gminy, który podjął zakwestionowaną przez skarżącą uchwałę, a tym samym nie wyczerpuje wymogu wezwania do usunięcia naruszenia właściwego organu. Z materiału aktowego sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej W., a zatem to ten organ gminy winien być wezwany przez stronę inicjującą postępowanie sądowo-administracyjne do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że skarżąca nie wyczerpała trybu postępowania przed wniesieniem skargi tj. nie wezwała właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W związku z niedopuszczalnością skargi brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania skargi, tj. oceny legalności wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.