IV SA/Wr 346/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Wojewody Dolnośląskiego, który po rozpatrzeniu odwołania J.W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. (dalej Prezydent) z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W.. Prezydent na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...], administratora mieszkania. przy ul. [...] we W. w dniu 7 października 2011 r. wszczął postępowanie o wymeldowania J. W. Spółdzielnia Mieszkaniowa we wniosku podała, że w stosunku do J. W. zapadł wyrok z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt XIV C – 464/08 Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej XIV Wydział Cywilny we Wrocławiu nakazujący opróżnienie, opuszczenie i wydanie mieszkania przy ul. [...] we W.. W następstwie tego została przeprowadzona eksmisja przez komornika Sądu Rejonowego w Wołowie. W dniu 28 września 2010 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa do akt sprawy dołączyła pismo EnergiaPro Gigawat, w którym podała, że w dniu 8 października 2010 r. na wniosek odbiorcy zdemontowano układ pomiarowo – rozliczeniowy w/w lokalu. Na tej podstawie decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] Prezydent wymeldował J. W. z miejsca pobytu stałego z w/w lokalu, gdyż uznał, że opuściła go w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2006r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 ze zm.) dalej ustawa. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie, zarzucając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Wojewoda D. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu podał, że podstawą materialnoprawną decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wobec tego stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy opuszczenie miejsca pobytu stałego stanowi niezbędną przesłankę warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe. Skuteczna eksmisja z lokalu przy ul. [...] we W. wykonana wobec strony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wołowie, spowodowała ustanie jej pobytu w miejscu zameldowania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Stosownie do przyjętej linii orzeczniczej sądowo - administracyjnej przymusowe wykonanie orzeczenia eksmisyjnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, pomimo, że sposób opuszczenia nie spełnia warunku dobrowolności. Jest to jednak odstępstwo od generalnej zasady powiązania opuszczenia lokalu z dobrowolnością działania osoby wymeldowanej. Wykonanie orzeczenia eksmisyjnego przez komornika stanowi wyegzekwowanie przez organ państwa prawomocnego nakazu opuszczenia lokalu wydanego w związku z ostatecznym ustaleniem przez sąd powszechny, że osoba objęta eksmisją nie ma tytułu do przebywania w nim (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 459/07). Ponadto, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji 10 Kpa. Strony były informowane o czynnościach podjętych w trakcie prowadzonego postępowania, a przed wydaniem ostatecznej decyzji miały możliwość zapoznania się całością akt sprawy i wniesienia własnych uwag i żądań. Zdaniem Wojewody zameldowanie nie daje uprawnień do lokalu, wymeldowanie zaś nie przesądza o ich utracie. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczalnej przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną, zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 § 2 ustawy, który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, jak i w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę skoncentrowania aktywności życiowej w innym miejscu. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przyjmuje się także sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne – por. wyrok NSA z 13 września 2006 r., II OSK 1069/05. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych – ustanie pobytu w danym lokalu w wykonaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, tzn. gdy doszło do tego w drodze czynności egzekucyjnych komornika sądowego – należy uznać za spełnienie przesłanki opuszczenia, o której mowa w treści art. 15 ust.2 ustawy. Tym samym wykluczona jest konieczność w takiej sytuacji zbadania, czy opuszczenie miało charakter dobrowolny. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie opuściła dobrowolnie lokalu, a tylko w następstwie przeprowadzonej eksmisja. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny, że w stosunku do J. W. zapadł wyrok z dnia 3 listopada 2009 r. Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej XIV Wydział Cywilny we Wrocławiu nakazujący opróżnienie, opuszczenie i wydanie mieszkania przy ul. [...] we W.. W następstwie tego została przeprowadzona eksmisja przez komornika Sądu Rejonowego w Wołowie w dniu 28 września 2010 r. Tym samym skarżąca opuściła przymusowo ten lokal wraz ze swoimi rzeczami tj. dotychczasowe miejsce zameldowania na pobyt stały. W dniu 8 października 2010 r. na wniosek odbiorcy zdemontowano układ pomiarowo – rozliczeniowy w/w lokalu (pismo EnergiaPro Gigawat). Analizując powyższe przepisy należy mieć na uwadze, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Przez opuszczenie lokalu w rozumieniu powyższego przepisu należy rozumieć trwałe i dobrowolne nieprzebywanie w dotychczasowym miejscu pobytu stałego lub czasowego. Przepis ten ma charakter porządkowy i jego zadaniem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego w ewidencji. Fakt zameldowania lub wymeldowania nie ma wpływu na stosunki cywilnoprawne, prawa własności. Jednoznaczne też jest postanowienie art. 9 ust. 2 b ustawy, które stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. To gdzie dana osoba przebywa ma wynikać z ewidencji ludności i zameldowania. W niniejszej sprawie organ administracji wydając decyzję o wymeldowaniu strony skarżącej dokonał czynności, która miała na celu usunięcia fikcji zameldowania. W trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego nie można podważać prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych, które wpłynęły na ukształtowanie sytuacji faktycznej i prawnej strony. Z akt sprawy nie wynika by w toku przewidzianych prawem środków przed sądem powszechnym doszło do obalenia mocy tych orzeczeń. Samo wytoczenie zaś powództwa, czy inicjowanie przed sądami powszechnymi innych postępowań, bez legitymowania się orzeczeniami, które znosiłyby z obrotu prawnego skutki prawne orzeczeń, na mocy których doszło do opróżnienia spornego lokalu - pozostaje bez znaczenia prawnego. Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy administracji w toku postępowania art. 10 k.p.a. tj. czynnego udziału strony w postępowaniu, albowiem umożliwiły jej udział w prowadzonym postępowaniu. Organy administracji w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą i do trafnie ustalonego stanu faktycznego zastosowały obowiązujące normy prawne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.