IV SA/Wr 350/06

WyrokWSA we Wrocławiu2006-09-29

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pracy wykonywanej jako spawacz, monter instalacji przemysłowych, mechanik-spawacz oraz w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, a także w wykopach głębokich, może zostać uznany za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, uprawniającą do zasiłku przedemerytalnego, jeśli nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy?
Ratio decidendi
Praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, uprawniająca do zasiłku przedemerytalnego, musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Nawet jeśli skarżący wykonywał prace spawalnicze, prace w kanałach remontowych czy w wykopach, ale nie zajmowały one całego dnia pracy lub nie były wykonywane codziennie, nie można uznać ich za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów. Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. domagał się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, twierdząc, że przepracował wymaganą liczbę lat, w tym co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie udowodnił wystarczającego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ wykonywane przez niego prace (spawacz, mechanik, praca w kanałach) nie były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Skarżący kwestionował tę ocenę, powołując się na zeznania świadków i posiadane dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody D. Wydział Polityki Społecznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Powiatowy Urząd Pracy w D. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 146 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.) w związku z art. 6, art. 37j ust. 1 pkt 2 i ust. la ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 200lr. o zmianie ustawy gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku K. S. z [...] r. uzupełnionego [...] r. i [...] r. odmówił przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...] r., tj. od następnego dnia, po złożeniu wniosku o jego przyznanie Uzasadniając swoją decyzję twierdził, że skarżący do tutejszego urzędu zgłosił się [...] r. po zatrudnieniu od [...] r. do [...] r. Stosunek pracy został rozwiązany na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 kodeksu pracy. W dniu rejestracji przedłożył: - świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej z [...] r., - książeczkę spawacza nr [...] , - zaświadczenie z [...] r. potwierdzające zatrudnienie od [...] r. do [...] r., - zaświadczenie z [...] r. potwierdzające zatrudnienie od [...] r. do [...] r., - wyciąg z dokumentacji kadrowo-płacowej z [...] r. potwierdzający zatrudnienie od [...] r. do [...] r., w tym zasadnicza służba wojskowa od [...] r. do [...] r., - legitymację mistrzowską nr [...] potwierdzającą uzyskanie tytułu mistrza w rzemiośle instalatorstwo sanitarne i ogrzewania, - decyzję Burmistrza P. G. z [...] r. nr [...] , orzekającą o wykreśleniu z dniem [...] r. działalności gospodarczej, - zaświadczenie nr [...] z [...] r. potwierdzające podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od [...] r. do [...] r. - świadectwo pracy [...] r. potwierdzające zatrudnienie od [...] r. do [...] r. w wymiarze - etatu, - zaświadczenie z [...] r. potwierdzające wysokość osiągniętych w okresie od [...] r. do [...] r. dochodów z tytułu zatrudnienia. Na podstawie przełożonych dokumentów ustalono, iż okres uprawniający do zasiłku wynosi [...] lat i [...] dzień. [...] r. wpłynął do urzędu wniosek skarżącego o uznanie lat pracy w warunkach szczególnych na podstawie przedłożonych dokumentów, tj.: - książeczki spawacza nr [...] , - zaświadczenia z [...] r. stwierdzającego, iż podczas służby wojskowej [...] r. do [...] r. wykonywał pan pracę w zawodzie monter instalacji przemysłowych, - angaży z [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r. - kart zarobkowych z lat [...] . [...] r. dostarczył zeznania świadków E. K. , S. P. , W. N. . Decyzją z [...] r. orzeczono o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od [...] r., przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...] r. Od decyzji tej K. S. wniósł odwołanie. Wojewoda D. decyzją z [...] r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Rozstrzygnięcie to zostało następnie zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 1.4.2005r. (sygn. akt 4 II SA/Wr 1463/02) WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej zasiłku przedemerytalnego, stwierdzając, iż: "(...) W związku z tym, że w określeniu rodzaju pracy skarżącego - obok czynności spawacza zamieszczono inne czynności (instalator-monter co., mechanik) obligowało to organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia czy w zakresie rodzaju pracy skarżącego mieściły się tylko czynności spawacza, a przyjęte szersze określenie wynikało tylko z urzędniczej nomenklatury, czy też skarżący wykonywał pracę wiełorodzajową obejmującą w określonym wymiarze obowiązującego czasu pracy czynności spawacza, a w pozostałym wymiarze - inne czynności nie polegające na wykonywaniu prac uznanych za szczególne. (...) uwzględniając okres pracy skarżącego na stanowisku mechanik-spawacz w warsztacie samochodowym ZPO "A" w P. G. należy mieć na uwadze, że zgodnie z wykazem A/dział XIV pkt. 16/ do prac w szczególnych warunkach zalicza się także prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Obliguje to organ do wyjaśnienia, czy nie zachodzi tu dodatkowy tytuł do uznania pracy skarżącego za pracę w szczególnych warunkach. " Urząd pismem z [...] r. zwrócił się do skarżącego o informację, czy oprócz dotychczasowych osób wskazuje dodatkowych świadków. W odpowiedzi na to pismo K. S. wskazał Z. N. oraz wcześniej przesłuchiwane osoby, tj. E. K. , S. P. , W. N. . [...] i [...] br. przesłuchano wszystkich podanych przez skarżącego świadków. Stosownie do treści art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 200lr. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. W myśl art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 35 lat lub 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W myśl art. 37 j ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymaganiami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, za zatrudnienie w warunkach szczególnych uważa się prace wymienione w wykazach A i B stanowiących załącznik do rozporządzenia, pod warunkiem, jednak, iż były one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Mając na uwadze fakt, iż Zakłady Przemysłu Odzieżowego "A" w P. G. uległy likwidacji oraz że dokumentacja zatrudnienia (według oświadczenia skarżącego oraz zeznań świadków) w ww. zakładzie pracy sprzed 1975r. uległa zniszczeniu, organ wziął pod uwagę inne, przełożone przez skarżącego dowody oraz zeznania świadków. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, iż wykonywał pracę w warunkach szczególnych bądź w szczególnym charakterze, ponieważ: - książeczka spawacza nie zawiera wpisów o wykonywaniu pracy przy spawaniu, lecz potwierdza, iż od [...] r. posiadał uprawnienia do wykonywania pracy spawacza, - zaświadczenie z [...] r. nie potwierdza, iż wykonywał pracę spawacza, lecz wskazuje, iż podczas pełnienia służby wojskowej (od [...] r. do [...] r) wykonywał "pracą w zawodzie monter instalacji przemysłowych", - karty zarobkowe z lat [...]-[...] również nie mogą być dowodem potwierdzającym pracę przy spawaniu, bowiem widniejące na nich zapisy potwierdzają otrzymywanie dodatku za wykonywanie pracy szkodliwej dla zdrowia, a praca ta nie jest tożsama z pracą w warunkach szczególnych. Ponadto na karcie zarobkowej z lat [...] - [...] widnieje zapis, iż pracował na stanowisku ślusarza. Za pracę w warunkach szczególnych uznano pracę wykonywaną od [...] r. do [...] r., ponieważ na przedłożonych angażach umieszczona jest pieczątka "Praca w szczególnych warunkach", jednakże dowodzą one wykonywania wyżej wskazanej pracy przez [...] lata i [...] dni. Świadkowie przesłuchani w sprawie zgodnie podali, iż w okresie od [...] r. do [...] r. skarżący pracował na stanowisku instalatora-montera co., spawacza, mechanika-spawacza w warsztacie samochodowym ZPO "A". W związku z tym, zgodnie z ww. rozporządzeniem za prace w szczególnych warunkach uznać można by wykonywanie prac przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym (wykaz A, dział XIV, pkt 12 stanowiący załącznik do rozporządzenia), prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych (wykaz A, dział XIV, pkt. 16) oraz roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach (wykaz B, dział V, pkt. 1) pod warunkiem jednak, iż byłyby one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (Sygn. akt. IOSK 304/05) "Wykładnia gramatyczna dotycząca tego przepisu pozwala jednoznacznie uznać, iż odnosi się on do pracy wykonywanej niezmiennie, jednakowo, ciągle, przez cały czas i zawsze. Tym samym musi to być praca stale wykonywana w pełnym wymiarze takich czynności, bez przerwy na inną pracę". Skarżący nie spełnia tego warunku, gdyż jak stwierdzili przesłuchani świadkowie, oprócz pracy spawacza wykonywał również inne czynności, np. cięcie rur, montaż grzejników oraz że prace spawalnicze nie zajmowały 8 godzin dziennie ("powyżej 4 godzin", "5-6 godzin", "6-6,5 godziny", "4-5 godzin" dziennie). Również prace w kanałach remontowych nie były wykonywane stale. Według zeznań świadka E. K. "Praca w kanałach remontowych odbywała się przez 6-8 godzin. Praca w kanałach remontowych nie odbywała się codziennie, tylko wtedy kiedy zachodziła taka konieczność" Zasady logiki i doświadczenia życiowego nakazują uznać za wiarygodne zeznania świadka, gdyż charakter pracy mechanika samochodowego nie wymaga stałej pracy w kanałach remontowych. Reasumując organ stwierdził, iż skarżący nigdy nie był formalnie zatrudniony jako spawacz. Tego rodzaju pracy nie potwierdził pracodawca w świadectwie pracy. Urząd nie neguje faktu, iż skarżący wykonywał prace przy spawaniu oraz prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, czy też w wykopach głębokich, jednak ich rodzaj i rozmiar wymagał pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. 8 godzin dziennie. Na podstawie zeznań świadków ustalono bowiem, że skarżący wykonywał pracę wielorodzajową i oprócz wymienionych wyżej prac obowiązki obejmowały również szereg innych czynności. Nie można zatem uznać, iż wykonywał te prace stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z tym, wykonywana przez skarżącego praca nie spełnia kryteriów ustawowych warunkujących uznanie jej za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. S. . Skarżący zarzucił organowi I instancji błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podniósł, że karty płacy, z których wynika, że otrzymywał szkodliwe oraz zeznania świadków, którzy wskazali na jakim stanowisku pracował dają podstawę do uznania, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Dodał też, że określenie szkodliwe po 1983 r. zostało zmieniona na szczególne warunki. Nie zgodził się również z oceną, że nie wykonywał pracy "zawodowej" w niepełnym wymiarze czasu pracy. Przyznał, że jego praca nie polega tylko na spawaniu i dodał, że zawsze była związana z innymi pracami uznanymi za pracę w warunkach szkodliwych - co potwierdza dodatek na liście płac oraz zeznania świadków). Skarżący wskazał, że decyzja urzędu jest dla niego krzywdząca. Wojewoda D. i po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 150a ust. 1 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 200r. Nr 99, poz. 100 ze zm.) w związku z art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (T.j. z 2001r. Dz. U. Nr 6, poz. 56 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoją decyzję po analizie stanu faktycznego stwierdził, że zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił K. S. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od [...] r., tj. od następnego dnia, po złożeniu wniosku o jego przyznanie w uzasadnieniu podając, że w dniu [...] r. Pan K. S. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy, po okresie zatrudnienia od [...] r. do [...] r., a stosunek pracy został rozwiązany na podstawie art. 30 § pkt 4 kodeksu pracy, w dniu rejestracji Pan K. S. przedłożył: - świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej z [...] r., - książeczkę spawacza nr [...] , - zaświadczenie z [...] r. potwierdzające zatrudnienie od [...] r. do [...] r., - zaświadczenie z [...] r. potwierdzające zatrudnienie od [...] r. do [...] r., - wyciąg z dokumentacji kadrowo-płacowej z [...] r. potwierdzający zatrudnienie od [...] r. do [...] r., w tym zasadnicza służba wojskowa od [...] r. do [...] r., - legitymację mistrzowską nr [...] , potwierdzającą uzyskanie tytułu mistrza w rzemiośle instalatorstwo sanitarne i ogrzewania, - decyzję Burmistrza P. G. z [...] r., nr [...] , orzekającą o wykreśleniu z dniem [...] r. działalności gospodarczej, - zaświadczenie nr [...] z [...] r. potwierdzające podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od [...] r. do [...] r. - świadectwo pracy z [...] r. potwierdzające zatrudnienie od [...] r. do [...] r. w wymiarze - etatu, - zaświadczenie z [...] r. potwierdzające wysokość osiągniętych, w okresie od [...] r. do [...] r. dochodów z tytułu zatrudnienia. W dniu [...] r. Powiatowy Urząd Pracy w D. zawiadomił K. S. , że zgodnie z art. 10 § 1 Kpa, stronie przed wydaniem decyzji przysługuje prawo wypowiedzenia się. co do zebranych dowodów i materiałów. W dniu [...] r. do Powiatowego Urzędu Pracy w D. stawił się K. S. , zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym oraz oświadczył, że nie wnosi żadnych uwag odnośnie zebranych dowodów. Na podstawie powyższych ustaleń podjęto zaskarżoną decyzję. Według organu odwołanie jest bezzasadne. Zgodnie bowiem z przepisem art. 150a ust. 1 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (J.t. z 2001r. Dz. U. Nr 6, poz. 56 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001r., stanowi, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Według organu I instancji K. S. bezsprzecznie w dniu rejestracji, tj. [...] r., udokumentował łączny okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat i [...] dzień. Spór w sprawie dotyczy długości okresu wykonywania przez Pana K. S. pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, zatrudnionego w Zakładach Przemysłu Odzieżowego "A" w P. G. , w okresie od [...] r. do [...] r. W związku z tym, że Zakłady Przemysłu Odzieżowego "A" w P. G. uległy likwidacji, a dokumentacja zatrudnienia w ww. zakładzie pracy sprzed 1975r. uległa zniszczeniu, K. S. na potwierdzenie faktu, iż w ZPO "A" w P. G. wykonywał prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze przedstawił zeznania czterech świadków: Pana K. K. , Panią W. N. , Pana S. P. i Pana Z. N. oraz złożył własne oświadczenie. W ocenie organu odwoławczego zeznania wskazanych przez K. S. świadków nie pozwalają na uznanie, iż K. S. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku wykonywał prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, ponieważ oprócz pracy spawacza wykonywał on również inne czynności, np. cięcie rur, montaż grzejników, a prace spawalnicze nie zajmowały 8 godzin dziennie ("powyżej 4 godzin", "5 - 6 godzin", "6 - 6,5 godziny", "4 - 5 godzin" dziennie), również prace w kanałach remontowych nie były wykonywane stale, świadkowie stwierdzili, że: 1) Pan E. K. zeznał, że Pan K. S. wykonywał co., instalację wodną i spawał, praca spawacza odbywała się stale, spawanie odbywało się przez połowę dniówki, tj. 4 - 5 godzin, w pozostałym czasie Pan S. przycinał rury, kompletował i zawieszał grzejniki itp. Pan S. wykonywał pracę w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, praca w kanałach remontowych odbywała się przez 6-8 godzin, praca w kanale remontowym nie odbywała się codziennie, tylko wtedy, kiedy zachodziła taka konieczność, praca ta związana była z naprawą środków transportowych. 2) Pan Z. N. zeznał, że Pan S. w czasie pracy w SOWI wykonywał prace spawacza gazowego, w zakresie dominującym, powyżej 4 godzin podczas zmiany roboczej, dlatego dostawał dodatek szkodliwy. Oprócz różnych czynności spawalniczych wykonywał inne czynności instalatora, tj. ciecie rur, montaż grzejników i inne prace związane z instalatorstwem, w SOWI Pan S. wykonywał również prace spawalnicze w kanałach naprawczych, 3) Pan S. P. zeznał, że Pan S. pracował na stanowisku spawacza, montera, tj. instalatora instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej oraz gazowej, Pan S. wykonywał również, oprócz spawania, instalacje wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe; praca spawacza była w zasadzie wykonywana stale, jeżeli nie spawał instalacji, to wykonywał pracę spawalnicza przy wykonywaniu balustrad, remoncie maszyn budowlanych, wykonywał prace pomocnicze, przygotowawcze do spawania, np. ciecie rur, przygotowanie wytwornicy do spawania, przekłucia ścian; spawanie odbywało się przez 5-6 godzin dziennie. Pan S. wykonywał prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, oprócz spawania 5-6 godzin dziennie, jak zeznał świadek, przy włączonym palniku wykonywał prace pomocnicze, takie jak cięcie, wyginanie rur na gorąco, 4) Pani W. N. zeznała, że Pan S. prace spawacza wykonywał stale i dorywczo otrzymywał zlecenia wykonania innych prac zgodnie z potrzebami firmy; Pan S. w czasie pracy otrzymywał mleko i miał wypłacany dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, spawanie według jej pamięci, zajmowało Panu S. 6 - 6,5 godzin dziennie, w pozostałym czasie Pan S. np. pobierał materiał z magazynu, obcinał, domierzał, przygotowywał sprzęt i urządzenia do spawania, spożywał posiłek, Pan S. wykonywał również prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, było to w czasie zatrudnienia w SOWI, praca w kanałach była również pracą spawacza, zdarzało się również, że Pan S. był oddelegowany do pomocy przy naprawie środków transportu do Zakładów ZPO "A", było to wtedy, gdy trzeba było coś przyspawać lub nagrzać celem demontażu. Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, za zatrudnienie w warunkach szczególnych uważa się prace wymienione w wykazach A i B stanowiących załącznik do rozporządzenia, pod warunkiem, jednak, iż były one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, za prace wykonywane w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, K. S. można byłoby uznać pracę wykonywaną przy spawaniu, mechanika - spawacza w warsztacie samochodowym w ZPO "A", (wykaz A, dział XIV, pkt 12 stanowiący załącznik do rozporządzenia), prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych (wykaz A, dział XIV, pkt 6) oraz roboty wodnokanalizacyjne i budowa rurociągów w głębokich wykopach (wykaz B, dział C, pkt 1) pod warunkiem jednak, gdyby byłyby one wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w wyroku z dnia 20.10.2005r., sygn. akt IOSK 304/05. "(...) do uznania konkretnego rodzaju lub stanowiska pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze istotne jest to czy jest to praca wymieniona w § 4 - 15 rozporządzenia oraz wykazach stanowiących załącznik do tego rozporządzenia, natomiast wykazy stanowisk ustalone przez właściwe podmioty w odniesieniu do podległych zakładów pracy mają jedynie charakter techniczno - porządkowy. Równocześnie niezbędne jest przy ubieganiu się o uznanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze spełnienie przesłanki określonej w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaś przepis ten stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczenia na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującej na danym stanowisku. Zatem wykładnia gramatyczna dotycząca tego przepisu pozwala jednoznacznie uznać iż odnosi się on do pracy wykonywanej niezmiennie, jednakowo, ciągle, przez cały czas i zawsze. Tym samym musi to być praca stale wykonywana w pełnym wymiarze takich czynności, bez przerwy na inną pracę i do tego osobiście przez osobę, która wywodzi z tego dla siebie pozytywny skutek. Przebywanie jedynie czasowo w środowisku pracy w tzw. narażeniu zawodowym, w którym inne osoby wykonywały pracę mogącą być uznaną za wykonywaną w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie stanowi podstawy do przyznania takiego uprawnienia". Według organu II instancji zgodzić należy się ze stanowiskiem organu I instancji, że za pracę w warunkach szczególnych można uznać skarżącemu pracę wykonywaną od [...] r. do [...] r., tj. [...] lata i [...] dni, ponieważ na przedłożonych angażach umieszczona jest pieczątka "Praca w szczególnych warunkach". Natomiast książeczka spawacza nie zawiera wpisów o wykonywaniu pracy przy spawaniu, lecz potwierdza, iż od [...] r. skarżący posiadał uprawnienia do wykonywania, przez skarżącego, pracy spawacza, dlatego na jej podstawie nie ma możliwości stwierdzenia, czy w okresie od [...] r. do [...] r., skarżący wykonywał pracę spawacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Podobnie jak zaświadczenie z dnia [...] r. nie potwierdza, iż Pan K. S. wykonywał pracę spawacza, wskazuje jedynie, że podczas pełnienia służby wojskowej wykonywał "pracę w zawodzie monter instalacji przemysłowych". Poza tym, jak słusznie organ I instancji wskazał, karty zarobkowe z lat [...] - [...] również nie mogą być dowodem potwierdzającym pracę K. S. przy spawaniu, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem widniejące na nich zapisy potwierdzają otrzymywanie dodatku za wykonywanie pracy szkodliwej dla zdrowia, a praca ta nie jest tożsama z pracą w warunkach szczególnych. Zauważyć przy tym należy, że w karcie zarobkowej z lat [...] - [...] , z której wynika, iż K. S. otrzymywał "dodatek szkodliwy", widnieje zapis, iż K. S. pracował na stanowisku ślusarza, natomiast na pozostałych kartach płac brak jest zapisu dotyczącego stanowiska pracy. Argument skarżącego wskazujący na fakt, iż jego umowa o pracę była umową o pracę stałą i w pełnym wymiarze czasu pracy, dlatego zarzut dotyczący niepełnego czasu pracy jest nieprawdziwy, gdyż rozbieżności w liczbie godzin spawacza wynikały z przyczyn technologicznych i organizacyjnych, a jego praca polegała nie tylko i wyłącznie na pracach w kanałach remontowych, gdyż prace spawalnicze były różnego rodzaju, w zależności od potrzeb pracodawcy, nie może prowadzić do zmiany, bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Bezsprzecznie skarżący był zatrudniony w ZPO "A" w P. G. w pełnym wymiarze czasu pracy i wykonywał prace przy spawaniu oraz prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, czy też w wykopach głębokich, jednak ich rodzaj i rozmiar nie wymagał pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. 8 godzin dziennie. Z zeznań świadków wynika, że skarżący wykonywał pracę wielorodzajową i oprócz wymienionych wyżej prac, jego obowiązki obejmowały również szereg innych czynności, nie można zatem uznać, że skarżący wykonywał te prace stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie organu II instancji należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że skarżący nie udowodnił wymaganego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, bo za udowodniony okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach uznano okres od [...] r. do [...] r., tj. [...] lata i [...] dni, a więc nie przekracza 15 lat. Zatem należało uznać, że skarżący nie spełnił warunków przewidzianych dla przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skargę od powyższej decyzji złożył K. S. - zarzucił, że wykonywane przez niego praca w Zakładzie Przemysłu Odzieżowego "A" była stała i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera instalacji c.o. instalacji wodociągowej, gazowej i instalacji przemysłowej. Dodał, że wykonywał również prace w głębokich wykopach jak również prace spawalnicze przy instalacjach. Podgrzewał palnikami ciężki sprzęt transportowy przy jego naprawie. Prace wykonywał na budowie i w zależności od potrzeb był przenoszony z budowy na budowę. Na budowach wykonywał prace instalacyjne. Podał, że zeznający w sprawie świadkowie przyznali, że wykonywał pracę stałą, w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku i pracę w warunkach szczególnych, za którą otrzymywał mleko i posiłek regeneracyjny. Dodał też, że niemożliwym jest aby pracę spawacza wykonywać przez 8 godzin. Pracę wykonywał na budowie, wykonywał inne prace związane z jego zawodem, również te związane z przygotowaniem i zabezpieczeniem sprzętu spawalniczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując dotychczasową argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s.a. Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 §1 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada zarówno pod względem formalnym jak i też materialno-prawnym Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z których wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Przepis art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (...)". W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego zarówno w odniesieniu do decyzji pierwszo-instancyjnej jak i kolejnej wydanej po rozpatrzeniu odwołania. Obie decyzje zawierają zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne rozstrzygnięć organu orzekającego w sprawie wraz z analizą dokumentacji sprawy. Zgodnie z art. 150a ust. 1 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 2004 Nr 99 poz. 1001, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji - prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do jego nabycia. Warunkiem nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z art. 37j ust. 1 powołanej ustawy z 12.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2001 Dz. U. Nr 6 poz. 56 ze zm.) jest uzyskanie statusu bezrobotnego, prawa do zasiłku oraz posiadanie okresu uprawniającego do emerytury, jeżeli okres uprawniający do emerytury wynosi 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, to prawo do zasiłku przedemerytalnego zainteresowany może nabyć o ile co najmniej 15 lat wykonywał prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W sprawie niniejszej okolicznością niesporną, wynikająca bowiem z przedstawionych dokumentów - świadectw pracy jest, że skarżący posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat i [...] dzień. Natomiast kwestią sporną jest czy posiadał 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił wcześniejsze decyzje - organy na tę okoliczność miały przeprowadzić dowód z zeznań zawnioskowanych przez skarżącego świadków. Dowód ten został przeprowadzony. Według Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, choć Sąd nie w pełni zgadza się z dokonaną oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący twierdził, że w warunkach szczególnych pracował w okresie zatrudnienia w Zakładach Przemysłu Odzieżowego "A" w P. G. . W zakładzie tym K. S. był zatrudniony od [...] r. do [...] r. czyli [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Niesporne jest iż w okresie tego zatrudnienia odbywał zasadniczą służbę wojskową, która trwała od [...] r. do [...] r. czyli [...] rok [...] miesięcy i [...] dni. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających iż w okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43) lub prace zaliczone do I kategorii zatrudnienia określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia (Dz. U. z 1979 r. Nr 13 poz. 86 czy też prace określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r. w sprawie zaliczenia pracowników do kategorii zatrudnienia w wykazie prac wykonywanych w warunkach szkodliwych dla zdrowia uprawniających do zaliczenia do I kategorii zatrudnienia (Dz. U. z 1990 r. Nr 39 poz. 176) które obowiązywało do 1.01.1980 r. Przesłuchani w sprawie świadkowie nie mieli w tym względzie wiedzy. Natomiast przedłożone przez skarżącego zaświadczenie z dnia [...] r. potwierdza, że w okresie zatrudnienia w wojsku wykonywał prace montera instalacji przemysłowych. Wymienione wyżej rozporządzenia nie stanowiły aby praca w tym charakterze miała charakter szczególny lub szkodliwy. Istotnie mając na uwadze w/w rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 1956 r. oraz dołączony do niego wykaz zgodzić się należy ze skarżącym, który twierdzi, że określenie warunki szkodliwe zastąpiło określenie warunki szczególne. "Odejmując" zatem okres służby wojskowej - pozostaje okres pracy [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. W ocenie Sądu brak jest dowodów, że prace spawalnicze czy też w kanałach remontowych skarżący wykonywał przed służbą wojskową. Przypomnieć należy iż uprawnienia spawalnicze otrzymał [...] r. Brak jest jakichkolwiek dokumentów poza wyżej wymienionym zaświadczeniem, które wskazywałyby charakter pracy wykonywanej w tym czasie. Zaznaczyć też należy że skarżący ukończył zasadniczą szkołę zawodową w zawodzie monter instalacji przemysłowej - w dniu [...] r. Świadek W. N. podjęła pracę w ZPO "A" w [...] r., zaś świadek Z. N. w [...] r., świadek K. w latach [...] - zatem nie posiadali wiedzy jakie czynności wykonywał skarżący we wcześniejszym okresie, ich zeznania mogły dotyczyć tylko okresu, w którym pracowali. Świadek P. zeznał, że w Zakładzie "A" pracował od [...] r. ale nie potrafił powiedzieć od kiedy był zatrudniony skarżący, nie pamiętał też, że odbywał zasadniczą służbę wojskową. Zatem należy uznać, że jego wiedza dotycząca zatrudnienia K. S. dotyczyła okresu po odbyciu służby wojskowej. Według Sądu uwagi wypowiadane wyżej w całości dotyczą również okresu wcześniejszego zatrudnienia K. S. we W. Przedsiębiorstwie "B" we W. . Zaświadczenia W. Przedsiębiorstwa "B" we W. wskazują, że skarżący pracował od [...] r. do [...] r... na stanowisku montera a od [...] r. do [...] r. jako uczeń praktycznej nauki zawodu. Ponowne zatrudnienie w tym Przedsiębiorstwie od [...] r. do [...] r. udokumentowane zostało zaświadczeniem stwierdzającym, że ostatnio zajmowane przez K. S. stanowisko to monter. Podsumowując rozważania dotyczące okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze przyjąć należy - a to mając na uwadze zeznania wymienionych wcześniej świadków, kart płac za okres od [...] r. do [...] r. że skarżący pracował w warunkach szczególnych lub szkodliwych. w okresie od [...] r. do [...] r. - czyli [...] lat [...] miesiące i [...] dni, najwcześniej zaś od [...] r. (po powrocie z wojska), choć tego faktu nie potwierdzają wpisy w kartach płac. Z kart płac wynika, ze skarżący otrzymał "dodatek szkodliwy" od [...] r. Przejęcie wersji korzystnej dla skarżącego powoduje, że okres pracy w warunkach szczególnych to [...] lat i [...] dni. zatem nie wystarczający do przyznania zasiłku przedemerytalnego. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Słuchani na tę okoliczność świadkowie zeznali, że pracę spawacza skarżący wykonywał codziennie i trwała ona każdego dnia - co najmniej 6 - 6,5 godziny świadek W. N. , 5-6 godzin - świadek S. P. , 4-5 godzin, świadek E. K. , 4 godziny - świadek Z. N. . Natomiast jeśli idzie o inne prace uznane za szkodliwe - w kanałach remontowych, z użyciem azbestu - nie były wykonywane codziennie, w miarę potrzeby. Z zeznań świadków wynika, ze skarżącego obowiązywał 8 godzinny dzień pracy. Zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U z 1989 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) skrócenie czasu pracy poniżej norm określonych w art. 129 § 1 k.p.(8 godzin dziennie) dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu przerw w pracy wliczonych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm, w przypadku prac monotonnych lub pracy w ustalonym z góry terminie polega na wprowadzeniu przerw w pracy wliczonych do czasu pracy (§ 1). Wykaz prac, o których mowa w § 1 ustala pracodawca po konsultacji z pracownikiem lub ich przedstawicielami, w trybie i na zasadach określonych w art. 23711a, art. 23713a oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem (§ 2). Skarżący ani w odwołaniu, ani też w skardze, czy też w innych pismach nie twierdził, że miał skrócony czas pracy z uwagi na pracę w szczególnym charakterze. Również takich informacji nie powołała świadek W. N. , która zeznała iż pełniła funkcję bhp-owca. Niesporną okolicznością jest bo przyznał powyższe w skardze K. S. , a także świadkowie, że prace spawacza wykonywał pewną część dnia pracy, pozostały czas pracy był wypełniony innymi pracami nieraz pracami o charakterze szczególnym. W tych okolicznościach uznać należy, że praca o charakterze szczególnym nie była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Zgodnie z powołanym przez organ II instancji stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 20.10.2005 r. sygn. akt I OSK 304/05 praca o szczególnym charakterze lub wykonywana w szczególnych warunkach to praca, która spełnia przesłanki wskazane w cytowanym wyżej rozporządzeniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło