IV SA/Wr 350/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-10-09
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, nawet jeśli treść tych orzeczeń jest dla strony niekorzystna?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki diagnostyczno-orzecznicze w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny tych orzeczeń, a jedynie do kontroli ich formalnej zgodności z prawem. W przypadku braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w orzeczeniu lekarskim, organ administracji nie może samodzielnie dokonać odmiennego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący J. K. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej – przewlekłego uszkodzenia łąkotki. Po przeprowadzeniu badań przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, wydano orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując na zwyrodnienia stawów kolanowych o charakterze pozazawodowym oraz późne pojawienie się dolegliwości po zaprzestaniu pracy. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przyczyn schorzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy, § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), dalej: rozporządzenie, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19 pkt 3) u J. K., zwanego dalej skarżącym.
Uzasadniając swoje stanowisko, na wstępie organ odwoławczy szczegółowo opisał przebieg zatrudnienia skarżącego.
Skarżący ur. dnia [...] był zatrudniony:
- od dnia 6 sierpnia 1965 r. do 20 października 1965 r. w Ś. Fabryce Urządzeń Przemysłowych w Ś., obecnie majątek Grupy [...] S.A. w W. z siedzibą w Z., jako formierz;
- od dnia 6 listopada 1967 r. do 31 grudnia 1997 r. w Kombinacie "[...]" S.A. we W., obecnie [...] Sp. z o.o. we W., jako: formierz-rdzeniarz, przerabiacz mas rdzeniowych i formierskich, przerabiacz mas formierskich, suszarniowy, brygadzista rdzeniarz, brygadzista formierz, formierz, rdzeniarz, brygadzista formierz ręczny, brygadzista przer. m. formierz, rdzeniarz, rdzeniarz-formierz;
- od dnia 1 stycznia 1998 r. do 29 listopada 2003 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym Zakład Odlewniczy "[...]" Sp. z o.o. we W., jako rdzeniarz-formierz;
- od dnia 30 listopada 2003 r. do 24 listopada 2006 r. świadczenie przedemerytalne;
- od dnia 24 listopada 2006 r. świadczenie emerytalne.
Wskazano, że dnia 25 listopada 2010 r. skarżący zgłosił podejrzenie choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19.3).
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. ustalił narażenie zawodowe – wieloletnie, związane ze sposobem wykonywania pracy w pozycji kucznej, klęczącej i stojącej. Następnie, dnia 9 marca 2011 r. skierowano skarżącego na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą I stopnia tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W.
Dnia 11 kwietnia 2011 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19.3) u skarżącego w uzasadnieniu podając: "Potwierdzono jedynie potencjalny okres narażenia zawodowego natomiast nie potwierdzono zmian w narządzie ruchu pod postacią przewlekłego uszkodzenia łąkotki. Stwierdzane zmiany zwyrodnieniowe w obrębie stawów kolanowych bardzo często występują w populacji ogólnej. Związane są z naturalnym procesem starzenia się organizmu. Potęgowane są przez nadwagę ciała. Poza tym zgłaszane przez badanego dolegliwości pojawiły się w 2005 r., tj. dwa lata po zaprzestaniu wykonywania pracy zawodowej a leczenie rozpoczęto po dalszych trzech latach."
Skarżący nie zgodził się z powyższym orzeczeniem lekarskim i złożył wniosek o wydanie orzeczenia lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Instytut Medycyny Pracy w Ł. dnia 8 lipca 2011 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające także brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia jednostka podała: "Analiza narażenia zawodowego badanego wykazała, że w okresie swojej pracy zawodowej, badany wykonywał prace wymagające utrzymywania ciała w pozycji kucznej lub klęczącej, jednak w badaniu nie stwierdzono zmian w układzie ruchu świadczących o przewlekłym uszkodzeniu łąkotki. Ponadto dolegliwości zgłaszane przez pacjenta, pojawiły się po raz pierwszy w 2 lata po zakończeniu pracy zawodowej. Według obowiązującego wykazu chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi l rok."
Na podstawie opinii uprawnionych jednostek I i II stopnia diagnostyczno-orzeczniczego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. dnia [,,,] wydał decyzję nr [...]o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19.3) u skarżącego.
Skarżący odwołał się od tej decyzji i zarzucił, że zaskarżona decyzja nie dotyczy choroby na którą cierpi oraz wniósł o jej uchylenie i ponowne przeanalizowanie sprawy.
W trakcie postępowania prowadzonego przez organ II instancji dnia 6 marca
2012 r. skarżący zapoznał się ze zgromadzoną dokumentacją i poinformował, że według jego wiedzy Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie dysponował pełną dokumentacją medyczną (brak zdjęć RTG).
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. na podstawie analizy akt sprawy stwierdził, że w aktach znajdują się zdjęcia rentgenowskie, brak których zarzucił skarżący. Zdjęcia rentgenowskie zostały przekazane do jednostki orzeczniczej II stopnia.
Organ odwoławczy uznał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia, trzy warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy,
3. występowanie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia.
W przypadku skarżącego dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na sposób wykonywania pracy w pozycji kucznej, klęczącej i stojącej.
Natomiast odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, iż placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych: D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. były zgodne co do faktu, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz.19.3). Uzasadniając powyższe tym, że stwierdzone u skarżącego zmiany zwyrodnieniowe w obrębie stawów kolanowych bardzo często występują w populacji ogólnej i związane są z naturalnym procesem starzenia się organizmu i nie można ich utożsamiać z jednostką chorobową znajdującą się w załączniku do rozporządzenia. Wskazano, że dolegliwości zgłaszane przez skarżącego pojawiły się po raz pierwszy 2 lata po zakończeniu pracy zawodowej, natomiast według obowiązującego wykazu chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi l rok.
W opinii D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonaano oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich, które są "opiniami biegłego" w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegającymi weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Stwierdzono, że orzeczenia wydane w niniejszym postępowaniu zostały poprzedzone specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącego oraz analizą zgromadzonej dokumentacji, zatem są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości i spełniają wymagania stawiane opiniom biegłego.
Odnosząc się do zarzutu błędnej sentencji i uzasadnienia decyzji organu I instancji, poprzez podanie błędnej definicji choroby zawodowej, organ odwoławczy uznano zarzut ten za bezzasadny. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. prawidłowo przytoczył pełną definicję jednostki choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19.3), na którą zgłoszenia dokonał skarżący. Wskazano, że skarżący w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej z dnia 25 listopada 2010 r. nie przywołał pełnej definicji wymienionej choroby zawodowej, aczkolwiek podał jej prawidłową pozycję w wykazie. Dziwi zatem, że skarżący podnosi ten zarzut w odwołaniu, pomimo iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego otrzymywał dokumenty zawierające pełną i prawidłową definicję choroby zawodowej (m.in. oba orzeczenia lekarskie). Ponadto podniesiono, że u skarżącego potwierdzono narażenie zawodowe na pracę wykonywaną w pozycji klęczącej lub kucznej, a choroba przywołana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. (poz.19.3) jako jedyna z wykazu może być łączona z ustalonym narażeniem zawodowym. Istotnym jest, iż rozpoznane u skarżącego schorzenia m.in. choroba zwyrodnieniowa prawego stawu kolanowego, przewlekłe wysiękowe zapalenie błony maziowej prawego stawu kolanowego, nie są tożsame z przewlekłym uszkodzeniem łąkotki, która to jednostka jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i zgodnie z wolą ustawodawcy tylko ona może być uznana za chorobę zawodową. Jak wielokrotnie wskazywały jednostki orzecznicze, obserwowane u skarżącego schorzenia stawu kolanowego mają etiologię pozazawodową. Słusznie wskazuje skarżący w odwołaniu, iż: "...w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. rozpoznano zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych oraz przewlekłe wysiękowe zapalenie błony maziowej prawego stawu" niemniej jednak w dalszej części odwołania błędnie wnioskuje: "(...) Rozpoznanie, dokonane przez - specjalistyczny i kompetentny w tym zakresie - Instytut Medycyny Pracy, potwierdza chorobę spowodowaną przez warunki pracy zawodowej, z powodu której wystąpiłem z wnioskiem." Podkreślono, że żadna z jednostek orzeczniczych nie wskazała na zawodowe tło jednostek chorobowych i tym samym nie wydała orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, przeciwnie wymienione jednostki wydały de facto orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Podkreślono, że stanowisko organu odwoławczego jest zgodne z linią orzeczniczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zgodnie z którą: bez opinii uprawnionych placówek służby zdrowia, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej. Jeśli bowiem orzeczenia lekarskie stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organy administracji związane były takimi ustaleniami i nie mogły wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego.
Skarżący nie zgodził się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucił, że organ odwoławczy nie zbadał i nie wyjaśnił wpływu na stan faktyczny sprawy wyników rozpoznania specjalistycznej konsultacji ortopedycznej wykazanej w epikryzie karty informacyjnej leczenia w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w Ł.i stwierdzających, że rozpoznano zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych głównie w obrębie stawów rzepkowo - udowych i przedziału przyśrodkowego oraz przewlekłe wysiękowe zapalenie błony maziowej prawego stawu kolanowego. Skarżący zgodził się z twierdzeniem organu, że nie przywołał pełnej definicji choroby zawodowej jednakże podał jej prawidłową pozycje w wykazie. Podniósł, że w chwili wypełniania wniosku nie posiadał orzeczenia lekarskiego a jedynie zaświadczenie o stanie zdrowia, tj. o leczeniu choroby zwyrodnieniowej prawego stawu kolanowego i podejrzeniu, że może być ona związana z charakterem pracy. Nie znając się na tym, do zgłoszenia wpisał to, co podpowiedzieli mu pracownicy PPIS. Przy wypełnianiu zgłoszenia, a więc przed wydaniem opinii lekarskiej nie mógł podać ani nazwy choroby zawodowej ani prawidłowego numeru pozycji z wykazu chorób zawodowych. Zdaniem skarżącego wyciągnięto błędny wniosek, że jego choroba dotyczy pozycji 19.3. Wskazał, że w poz. 19.2 oznaczona jest choroba przewlekłe zapalenie klatki maziowej, której przyczyną jest także praca w pozycji klęczącej i takie schorzenie również stwierdzono u skarżącego, co wskazano w karcie informacyjnej leczenia klinicznego Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Zdaniem skarżącego organy obu instancji nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego oraz przyczyn powstałego schorzenia. Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej. Wskazano jednocześnie, że rozpoznane u skarżącego schorzenie nie może być utożsamiane z pozycją zgłoszonej choroby zawodowej. Organ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną i nie jest uprawniony do odmiennej interpretacji wyników badań i rozpoznań uprawnionych jednostek orzeczniczych. Wyniki tych badań nie zostały pominięte w toku prowadzonego postępowania orzeczniczego, czemu dano wyraz w treści orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Rozpoznane u skarżącego schorzenia, m.in. choroba zwyrodnieniowa prawego stawu kolanowego nie są tożsame z przewlekłym uszkodzeniem łąkotki, która to jednostka jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i zgodnie z wolą ustawodawcy tylko ona może być uznana za chorobę zawodową. Obserwowane u skarżącego schorzenia stawu kolanowego mają etiologię pozazawodową. Jak wykazały bowiem jednostki orzecznicze stwierdzone u skarżącego zmiany zwyrodnieniowe w obrębie stawów kolanowych bardzo często występują w populacji ogólnej i związane są z naturalnym procesem starzenia się organizmu i nie można ich utożsamiać z jednostką chorobową znajdującą się w załączniku do rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że dolegliwości zgłaszane przez skarżącego pojawiły się po raz pierwszy 2 lata po zakończeniu pracy zawodowej, natomiast według obowiązującego wykazu chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Podkreślono przy tym, że wbrew twierdzeniom skarżącego, żadna z jednostek orzeczniczych nie wskazała na zawodowe tło jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 19.3 i nie wydała orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej. Wyjaśniono, że prowadzone postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie choroby zawodowej z poz. 19.3 wykazu chorób wymienionych w zał. do rozporządzenia, na którą zostało dokonane zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym i nie orzeka w przedmiocie przyznania stronom uprawnień.
Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.
Kodeks pracy w art. 235¹ - stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego aktu prawnego obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organu. Wskazuje na to § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W związku z tym skarżący został poddany badaniu w jednostkach medycznych, to jest D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. i Instytucie Medycyny Pracy Ł. Ośrodki te nie znalazły podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osoby wykonującej pracę w pozycji klęczącej lub kucznej (poz. 19 pkt 3).
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania opinii tych jednostek orzeczniczych pierwszego i drugiego stopnia. Lekarze obu tych jednostek wydali jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Trzeba tu zaznaczyć, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).
Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.
Nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że organ opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę.
Sąd jednocześnie podzielił argumentację odpowiedzi na skargę wskazującą, że rozpoznane u skarżącego schorzenie nie może być utożsamiane z pozycją zgłoszonej choroby zawodowej. Organ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną i nie jest uprawniony do odmiennej interpretacji wyników badań i rozpoznań uprawnionych jednostek orzeczniczych. Wyniki tych badań nie zostały pominięte w toku prowadzonego postępowania orzeczniczego. Rozpoznane u skarżącego schorzenia, m.in. choroba zwyrodnieniowa prawego stawu kolanowego nie są tożsame z przewlekłym uszkodzeniem łąkotki, która to jednostka jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i zgodnie z wolą ustawodawcy tylko ona może być uznana za chorobę zawodową. Obserwowane u skarżącego schorzenia stawu kolanowego mają etiologię pozazawodową. Jak wykazały bowiem jednostki orzecznicze stwierdzone u skarżącego zmiany zwyrodnieniowe w obrębie stawów kolanowych bardzo często występują w populacji ogólnej i związane są z naturalnym procesem starzenia się organizmu i nie można ich utożsamiać z jednostką chorobową znajdująca się w załączniku do rozporządzenia. Dolegliwości zgłaszane przez skarżącego pojawiły się po raz pierwszy 2 lata po zakończeniu pracy zawodowej, natomiast według obowiązującego wykazu chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Wbrew twierdzeniom skarżącego, żadna z jednostek orzeczniczych nie wskazała na zawodowe tło jednostki chorobowej wskazanej w pozycji 19.3 i nie wydała orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej a prowadzone postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie choroby zawodowej z poz. 19.3 wykazu chorób wymienionych w zał. do rozporządzenia, na którą zostało dokonane zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło