IV SA/Wr 371/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. P. i P. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Przedmiotem skargi D. P. i P. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] uchylająca decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...], nr [...], orzekającą o wymeldowaniu M. P. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w G. i odmawiająca wymeldowania wymienionego z tego lokalu. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), ustawa. W uzasadnieniu zaś stwierdzono, że postępowanie w sprawie wymeldowania M. P. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości G., w trybie art. 15 ust. 2 ustawy wszczęte zostało w dniu 29 grudnia 2010 r., na wniosek skarżących właścicieli spornej nieruchomości. W złożonym wniosku podali oni, że syn nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały od października 2009 r. Lokal ten opuścił dobrowolnie i zadeklarował, że nie chce do niego powrócić. Jak wynika z dalszej treści pisma, strony pozostają w konflikcie rodzinnym. Organ I instancji w toku postępowania przesłuchał szereg świadków oraz samych wnioskodawców. Ustalono również, że ich syn posiada zameldowanie na pobyt czasowy w lokalu babci, przy ul. W. w M. od dnia 22 grudnia 2009 r. do dnia 22 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 14 lutego 2011 r. organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy, w myśl art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającej ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Gminy M. orzekł o wymeldowaniu M. P. z miejsca zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] w miejscowości G., gdyż uznał, że opuścił on miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Odwołanie od tej decyzji wniósł M. P., podnosząc, że jest uczniem i w czasie roku szkolnego przebywa poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Wskazał ponadto, że rozstrzygnięcie to jest krzywdzące i wniósł o przywrócenie meldunku, bądź przydzielenie lokalu socjalnego (...). Z akt sprawy wynika, że M. P. nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] w miejscowości G. Jednakże, zgodnie z danymi zamieszczonymi w Zbiorze Meldunkowym, w okresie od dnia 22 grudnia 2009 r. do dnia 22 grudnia 2011 r. jest on zameldowany na pobyt czasowy w mieszkaniu babci przy ul. W. w M. Zameldowanie na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Jak wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego, jeżeli jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy i tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy jest tym stanowiskiem związany. Związanie to polega na tym, że w czasie trwania zameldowania danej osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru pobytu tej osoby i przyjmować, na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego (wyrok WSA z dnia 17 czerwca 2009r, sygn. VIII SA/Wa 123/09). Zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonych przepisami obowiązków w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za nieprawidłowe, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie do innego lokalu. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowana. Organ administracji meldując stronę na pobyt czasowy uznaje, że zachodzą szczególne warunki do zameldowania na pobyt czasowy, co reguluje art. 8 ust. 1 ustawy, przy zachowaniu zameldowania na pobyt stały. Aby skutecznie wymeldować daną osobę z miejsca pobytu stałego, musi zostać spełniona przesłanka trwałego opuszczenia lokalu. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie można definitywnie stwierdzić, że syn skarżących zerwał więzi z mieszkaniem usytuowanym w miejscowości G. pod nr [...] i trwale opuścił ten lokal. W związku z powyższym organ II instancji zobligowany został do wydania decyzji zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa stanowiącym, że organ odwoławczy wydaje decyzję, którą uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie odwoławcze I instancji. Na marginesie sprawy organ odwoławczy pragnie zwrócić uwagę, że zgodnie z § 3 pkt 5 Regulaminu Świadczeń Powszechnych Usług Pocztowych nadawcą lub adresatem może być tylko jedna osoba fizyczna lub prawna, bądź jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Stosując powyższy przepis do niniejszego postępowania, organ I instancji powinien przesłać Stronom – D. P. i P. P., osobne egzemplarze decyzji. W skardze D. i P. P. nie zgadzają się z rozstrzygnięciem decyzji ostatecznej. Uznają, że syn trwale opuścił dom rodzinny, uczynił to dobrowolnie oświadczając, iż nigdy do domu nie wróci. Wyrzekł się rodziców, zabrał wszystkie swoje rzeczy. Od chwili opuszczenia domu w październiku 2009 r. domu nie odwiedził. Mieszka u babci w M., jest tam zameldowany czasowo od 22 grudnia 2009 r. do 22 grudnia 2011 r. 29 kwietnia zakończył naukę, podjął pracę i sam zarabia na siebie. Kiedy mieszkał z rodzicami wszczynał awantury, nie stosował się do poleceń rodziców, nie pomagał w domu. Po jednej z awantur wyprowadził się z domu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a tylko pod tym kątem prowadzona jest sądowa kontrola tego rodzaju aktów administracyjnych (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.; art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ppsa. Nie narusza w szczególności powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, według którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego musi mieć charakter trwały i dobrowolny, a jednocześnie osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99). Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego może nastąpić poprzez wyraźne oświadczenie woli, a także w sposób domniemany, poprzez czynności wyrażające zamiar skoncentrowania swoich życiowych spraw w innym miejscu. Jakkolwiek skarżący tego rodzaju okoliczności podnosili w postępowaniu administracyjnym, to jednak syn ich przedstawił zupełnie odmienne podejście do spornej kwestii. W protokole jego przesłuchania w dniu 14 stycznia 2011 r. odnotowano bowiem, że mieszania w G. nie opuścił na stałe, jest uczniem IV klasy Technikum ZS Ponadgimnazjalnych w Z. Zamieszkał czasowo u babci w M. ponieważ ma lepszy dojazd do szkoły, do której dojeżdża codziennie. U babci ma lepsze warunki do nauki, a w tym roku zdaje maturę. W domu zaś często były awantury i libacje alkoholowe. Po skończeniu szkoły zamierza powrócić do domu, nie zamierza stale mieszkać u babci. Z domu zabrał tylko rzeczy osobiste, które są mu obecnie potrzebne. Okolicznością niesporną w sprawie jest czasowe zameldowanie M. P. u babci – W. P., od 22 grudnia 2009 r. do 22 grudnia 2011 r. Z punktu widzenia sporu o wymeldowanie to fakt istotny: jeśli bowiem właściwy organ administracyjny ustalił, że ktoś spełnia warunki do czasowego zameldowania na wskazany czas do trzeba konsekwentnie przyjąć, że bez wcześniejszego skasowania tego zameldowania nie można uznać, że doszło do opuszczenia bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę, że w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy, który stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o wymeldowaniu z pobytu stałego, nie tylko chodzi o wymeldowanie z pobytu stałego, ale też z pobytu czasowego. Wynika stąd, że ustawodawca zarówno zameldowanie na pobyt czasowy, jak i stały traktuje analogicznie. Nie może więc być takiej sytuacji, że organy administracji publicznej nie kwestionując prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w takim (czasowym) zameldowaniu i zamieszkaniu dostrzegają fikcyjność zameldowania na pobyt stały z uwagi na brak realizacji tzw. centrum życiowego (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., II OSK 944/10 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r., OSK 263/06, Lex nr 321529). Z tego względu stanowisko organu odwoławczego, że zameldowanie na pobyt czasowy wyklucza możliwość wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu stałego jest ze wszech miar zasadne. Zameldowanie na pobyt czasowy bowiem potwierdza tylko, że osoba wypełniła obowiązek nałożony na nią przepisami prawa w zakresie ewidencji ludności. W takiej sytuacji nie ma znaczenia czy ktoś nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowany. Organ administracyjny meldując osobę na pobyt czasowy uznaje, że zachodzą szczególne warunki do takiego zameldowania, co reguluje art. 8 ust. 1 ustawy przy zachowaniu zameldowania na pobyt stały. Z tymi konkluzjami należy się zgodzić, jak i z tym, że w sprawie brak podstaw do wnioskowania, że syn skarżących zerwał wszelkie więzi z miejscem dotychczasowego pobytu i trwale opuścił dom rodziców. Zachowanie skarżącego po 22 grudnia 2011 r. dopiero może pozwolić stwierdzić czy trwale i dobrowolnie skoncentrował swoje sprawy życiowe poza tym miejscem, ale to wymagałoby wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Na podstawie art. 151 ppsa należało więc orzec jak w sentencji wyroku.