IV SA/Wr 372/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Związku A Oddział [...] w S., Komisji B w Ś. na uchwałę Rady Gminy Dobromierz z dnia 30 stycznia 2009 r., nr XXXIII/160/09 w przedmiocie ustalenia regulaminu określającego wysokość i szczegółowe warunki przyznawania stawek dodatku za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także dodatku mieszkaniowego, nauczycielom zatrudnionym w szkołach prowadzonych przez Gminę Dobromierz postanawia odrzucić skargę. Rada Gminy Dobromierz podjęła w dniu 30 stycznia 2009 r. uchwałę nr XXXIII/160/9 w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość i szczegółowe warunki przyznawania stawek dodatku za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także dodatku mieszkaniowego, nauczycielom zatrudnionym w szkołach prowadzonych przez Gminę Dobromierz. Pismem z dnia 25 maja 2009 r. podpisanym przez Przewodniczącą Komisji B w Ś., J. K., oraz Prezesa Zarządu Oddziału [...] Związku A w S., H. K. wezwano Radę Gminy Dobromierz do usunięciu naruszenia prawa polegającego na naruszeniu art. 30 ust. 6 i 6a oraz art. 39 ust. 1 Karty Nauczyciela. Rada Gminy Dobromierz w dniu 26 czerwca 2009 r. podjęła uchwałę nr XXXIX/187/09 odmawiającą uwzględnienia wezwania wskazanych ogniw związkowych do usunięcia naruszenia prawa. Zarząd Oddziału [...] Związku A w S. oraz Komisja B w Ś., działając w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwaną dalej ustawą o samorządzie gminnym, pismem z dnia 3 sierpnia 2009 r. podpisanym odpowiednio przez Prezesa Zarządu Oddziału – H. K. oraz Przewodniczącą Komisji B – J. K., wnieśli skargę na opisaną na wstępie uchwałę Rady Gminy Dobromierz z dnia 30 stycznia 2009 r. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z uwagi na podjęcie jej z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów ustawy Karta Nauczyciela. W wyniku wezwania Sądu, w dniu 10 września 2009 r. wpłynął do akt oryginał skargi z dnia 3 sierpnia 2009 r. podpisany w imieniu Zarządu Oddziału [...] Zarządu A przez Prezesa Oddziału H. K., a w imieniu Komisji B w Ś. przez Przewodniczącą Komisji J. K. oraz Wiceprzewodniczącego Komisji T. K. Rada Gminy Dobromierz w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy. Przepis art. 101 ust. 1 powołanej ustawy określa, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą. Zgodnie z powołanym przepisem, zaskarżyć uchwałę organu gminy można dopiero po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Z bezskutecznością będziemy mieli do czynienia zarówno wtedy, gdy organ gminy nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, jak wówczas, gdy w doręczonej wnoszącemu odpowiedzi nie uwzględni się jego wezwania. Tak skonstruowania skarga z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zobowiązuje sąd administracyjny do badania, czy skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a dopiero, gdy wymogi te zostały spełnione, sąd przystępuje do badania legitymacji skarżącego. Na podstawie powyższego stwierdzić należy, że skarga Oddziału [...] Związku A w S. oraz Komisji B w Ś. z dnia 3 sierpnia 2009 r. wniesiona w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę Rady Gminy Dobromierz nr XXXIII/160/09 z dnia 30 stycznia 2009 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość i szczegółowe warunki przyznawania stawek dodatku za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, a także dodatku mieszkaniowego nauczycielom zatrudnionym w szkołach prowadzonych przez Gminę Dobromierz, jest niedopuszczalna, ponieważ pismo z dnia 25 maja 2009 r. skierowane do Rady Gminy Dobromierz, a sygnowane podpisami J. K. – Przewodniczącej Komisji B w Ś. oraz H. K. – Prezesa Zarządu Oddziału [...] Związku B w S., nie stanowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w powołanym przepisie. W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w powołanej powyżej ustawie jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały lub zarządzenia i od której zależy skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy do Sądu. Oznacza to, że w przypadku, gdy podmiotem wzywającym do usunięcia naruszenia prawa, a następnie składającym skargę do Sądu jest ogniwo organizacyjne Związku A, tj. Oddział, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to zarówno wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i skarga winny zostać podpisane przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji tego podmiotu. Zgodnie z zasadami reprezentacji Związku A wynikającymi z jego statutu, Prezes Związku A reprezentuje Związek i Zarząd Główny (art. 44 ust. 1 pkt 1 Statutu), ale stosownie do art. 44a do składania oświadczeń woli w imieniu Zarządu A, (...), konieczne jest współdziałanie Prezesa oraz jednego z członków Prezydium Zarządu Głównego Związku A. Przepis art. 44 ust. 2 tegoż Statutu przewiduje odpowiednie zastosowanie tej zasady także do prezesów ogniw niższych szczebli. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia będące oświadczeniem woli wyrażonym w imieniu Związku A Oddział [...] w S., zostało podpisane jedynie przez Prezesa Zarządu Oddziału Związku A, co w konsekwencji powoduje, że nie stanowi ono skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu powołanego wyżej przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z § 17 statutu B organizacje międzyzakładowe tego Związku posiadają osobowość prawną. Zasady reprezentacji określa przepis § 42 ust. 5-9 statutu. W myśl § 42 ust. 5 przewodniczący reprezentuje na zewnątrz władzę wykonawczą, z uwzględnieniem ust. 7 i 8 (...). Z kolei, w myśl § 42 ust. 7 i 8 statutu, w jednostkach organizacyjnych związku posiadających osobowość prawną czynności prawne w imieniu tych jednostek podejmuje co najmniej dwóch członków prezydium, upoważnionych do tego stosowną jego decyzją (...)". W przypadku, kiedy komisja międzyzakładowa nie powołała prezydium realizuje ona jego zadania i kompetencje, w tym w zakresie reprezentacji jednostki organizacyjnej Związku, udzielając upoważnienia co najmniej dwóm swoim członkom. Z powyższego wynika, że do składania oświadczenia woli w imieniu jednostki organizacyjnej Związku posiadającej osobowość prawną konieczne jest współdziałanie co najmniej dwóch członków ciała kolegialnego, tzn. stosownie do przyjętych rozwiązań - dwóch członków prezydium lub dwóch członków komisji międzyzakładowej. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa będące oświadczeniem woli wyrażonym w imieniu jednostki organizacyjnej związku jaką jest organizacja międzyzakładowa B zostało podpisane jedynie przez Przewodniczącą Komisji B – J.K., co również w konsekwencji powoduje, że nie stanowi ono skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zauważyć ponadto należy, że również skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu została podpisana z jednej strony przez Prezesa Oddziału [...] Związku A w S., a z drugiej, przez Przewodniczącą oraz Wiceprzewodniczącego Komisji B w Ś. W wyniku wezwania Sądu w przedmiocie wykazania przez skarżących spełnienia wymogu w zakresie prawidłowej reprezentacji ogniw związku Prezes Oddziału [...] Związku A w S. przedłożyła otrzymane faxem pisemne upoważnienie Zarządu Głównego Związku B dla Oddziału do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę, a następnie oryginał pełnomocnictwa z dnia 22 października 2009 r. Sąd zauważa, że w wypadku skargi wniesionej przez Przewodniczącą i Wiceprzewodniczącego Komisji B należałoby przestawić stosowne upoważnienie lub decyzję legitymujące do podejmowania czynności prawnych w imieniu jednostki organizacyjnej Związku posiadającej osobowość prawną (§ 42 ust. 7,8 statutu). Wprawdzie wskazane braki mogłyby być konwalidowane w trybie art. 58 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jednakże nie zaistniała potrzeba dalszego wzywania strony skarżącej do ich usunięcia, skoro pierwotną przyczyną niedopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest opisany na wstępie brak formalny wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienia: WSA w Szczecinie z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 759/08, Lex nr 504575, WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., II SA/Wa 1349/07, Lex nr 505333). Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.