IV SA/Wr 399/12

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie prawa do zasiłku przedemerytalnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte ponownym wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SO/Wr 15/12 przyznano skarżącemu, przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Tego samego dnia Okręgowa Rada Adwokacka we [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu R. K. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 czerwca 2012 r. w związku z uprawomocnieniem się powyższego postanowienia przyznającego prawo pomocy zakreślono sprawę w repertorium SO. Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem z dnia [...] poinformowała skarżącego, iż brak jest podstaw prawnych do zwolnienie mecenasa R. K. z funkcji pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 4 października 2012 r. umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu z uwagi na to, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uchyla skutków prawomocności rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2012 r. W postanowieniu tym wskazano również, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądanie wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy dotychczasowy pełnomocnik nie spełnia jej oczekiwań. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. , sygn. akt I OZ 809/12 oddalił zażalenie od tego postanowienia. Pismem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...], sporządzonym w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...], poinformowano skarżącego, że - w związku z wydanym w dniu 6 czerwca 2012 r,. postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu – Prezes Sądu nie wskazuje osoby konkretnego pełnomocnika, gdyż decyzje personalne w tym zakresie od chwili przesłania przez Sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, pozostają w gestii właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej i nie podlegają kontroli Sądu. W piśmie tym poinformowano skarżącego, że w przypadku zarzucanej bezczynności pełnomocnika z urzędu, może zwrócić się do powyższej Rady o zmianę pełnomocnika ze wskazaniem przyczyn uzasadniających ten wniosek. Pismem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...], sporządzonym w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...]., poinformowano skarżącego, że pismem z dnia [...] Sąd zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej we W. o rozważenie możliwości wyznaczenia innego adwokata jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego w miejsce adwokata R. K. Okręgowa Rada Adwokacka we W., pismem z dnia [...], wyznaczyła adwokata M. W. w miejsce dotychczasowego pełnomocnika z urzędu R. K. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r., o której został zawiadomiony zarówno dotychczasowy pełnomocnik R. K., jaki i kolejny pełnomocnik z urzędu M. W., skarżący był reprezentowany przez adw. M W. Rozprawa ta została odroczona. Na kolejnej rozprawie w dniu 7 marca 2013 r., o której również został zawiadomiony zarówno dotychczasowy pełnomocnik R. K., jaki i kolejny pełnomocnik z urzędu M. W., skarżący stawił się osobiście, natomiast nie stawił się pełnomocnik z urzędu. Na rozprawie tej Sąd odrzucił skargę (pkt I sentencji) oraz przyznał adwokatowi z urzędu R. K. wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym w I instancji (pkt II sentencji). Pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu M. W. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego postanowienia Sądu odrzucającego skargę i jego doręczenie na adres kancelarii. Pismem Sądu z dnia 15 marca 2013 r. przesłano pełnomocnikowi z urzędu M. W. odpis postanowienia Sądu z dnia 7 marca 2013 r. odrzucającego skargę wraz z uzasadnieniem. Pismem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...]., sporządzonym w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...], poinformowano skarżącego, że - w związku z wydanym w dniu [...]. postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu – Prezes Sądu nie wskazuje osoby konkretnego pełnomocnika, gdyż decyzje personalne w tym zakresie od chwili przesłania przez Sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, pozostają w gestii właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej i nie podlegają kontroli Sądu. W piśmie tym poinformowano skarżącego, że w przypadku zarzucanej bezczynności pełnomocnika z urzędu, może zwrócić się do powyższej Rady o zmianę pełnomocnika ze wskazaniem przyczyn uzasadniających ten wniosek. Okręgowa Rada Adwokacka we W., pismem z [...], poinformowała skarżącego, iż Rada ta i Kierownik Adwokackiej Pomocy Prawnej nie weryfikują umiejętności adwokata w konkretnej sprawie, gdyż osoby te wykonują zawód z najwyższą starannością. Jeżeli natomiast adwokat nie wykonuje czynności procesowych z należytą starannością i są to obiektywne zaniedbania, to strona może zgłosić to Okręgowej Rady Adwokackiej. Rada ta wskazała również, że brak jest podstaw do zmiany kolejnego pełnomocnika z urzędu. Pismem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...]., sporządzonym w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...], ponownie poinformowano skarżącego, że - w związku z wydanym w dniu 6 czerwca 2012 r,. postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu – Prezes Sądu nie wskazuje osoby konkretnego pełnomocnika, gdyż decyzje personalne w tym zakresie od chwili przesłania przez Sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, pozostają w gestii właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej i nie podlegają kontroli Sądu. W piśmie tym poinformowano skarżącego, że w przypadku zarzucanej bezczynności pełnomocnika z urzędu, może zwrócić się do powyższej Rady o zmianę pełnomocnika ze wskazaniem przyczyn uzasadniających ten wniosek. Ponadto poinformowano skarżącego, że analiza treści jego wniosku z dnia [...] wskazuje, że ma on charakter procesowy, w związku z czym jego pisma zostały przekazane do Wydziału IV Sądu celem dołączenia do akt niniejszej sprawy i rozważenia ich treści pod względem procesowym. Skarżący w dwóch odrębnych pismach, opatrzonych datą [...], wniósł o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia Sądu z dnia 7 marca 2013 r. odrzucającego skargę, ponieważ postanowienie to jest dla niego krzywdzące, a pełnomocnik z urzędu M. W. na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. nie wniósł nic do sprawy zaś w dniu 7 marca 2013 r. nie stawił się na kolejną rozprawę. Wyjaśnił, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika posiadającego wiedzę z zakresu prawa pacy i ubezpieczeń społecznych, a jego sytuacja materialna nie uległa zmianie. Dodał, że mecenas M. W. nie posiada specjalizacji z zakres prawa pracy i nie jest przygotowany do prowadzenia tego typu sprawy, a swoją niewiedzą i bezczynnością działa na szkodę strony i związku z tym cofa mu pełnomocnictwo. W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu zawarty w wyżej omówionych dwóch pismach skarżącego z [...]. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Kolejny wiosek skarżącego z dnia [...] o zmianę przez wojewódzki sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie innego adwokata posiadającego specjalizację z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej postanowienia Sądu z dnia 7 marca 2013 r. odrzucającego skargę, jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SO Wr 15/12 skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została zatem przyznana skarżącemu przed wszczęciem postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem z dnia [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata R. K.. Natomiast pismem z dnia [...] Rada ta wyznaczyła w miejsce dotychczasowego pełnomocnika (R. K.) nowego pełnomocnika z urzędu adw. M. W.. Powyższe oznacza, iż skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką we W. adwokat M. W. jest uprawniony do reprezentowania skarżącego w niniejszym postępowaniu sądowym, w tym również do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia. W przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.). W myśl art. 28 ust. 2 Prawa o adwokaturze, w sprawach w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W powołanej wyżej ustawie, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie której skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny do zmiany adwokata ustanowionego z urzędu wyznaczonego przez właściwą radę adwokacką. Przepis szczególny upoważniający sąd do zwolnienia z ważnych przyczyn adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z urzędu od obowiązku zastępowania strony w procesie zawiera np. kodeks postępowania cywilnego, tj. art. 118 § 3 tej ustawy. Jednakże w przypadku uwzględnienia wniosku adwokata sąd cywilny zwraca się również do właściwej rady adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata. Natomiast procedura przyznania prawa pomocy stronie działającej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym została wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która jak już wyżej wskazano, nie zawiera przepisu upoważniającego sąd do zmiany adwokata z urzędu. Strona skarżąca może zwrócić się zatem o zmianę pełnomocnika z urzędu do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej, o czym skarżący został już wielokrotnie poinformowany przez Sąd. Również cofnięcie pełnomocnictwa przez skarżącego, pismem z dnia [...], adresowanym do kancelarii adwokackiej pełnomocnika z urzędu, pozostaje bez wpływu na ocenę, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2012 r. zostało już przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Cofnięcie pełnomocnictwa nie powoduje bowiem wyeliminowania z obrotu prawnego prawomocnego postanowienia przyznającego prawo pomocy. Z tych względów, wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu poprzez ustanowienie kolejnego adwokata należało uznać za bezprzedmiotowy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.