IV SA/Wr 399/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-01-28

Skład orzekający: Anetta Makowska-Hrycyk, Daria Gawlak-Nowakowska, Marta Pająkiewicz-Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeśli złożyła jedynie warunkową rezygnację z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z przepisami, możliwe jest pobieranie tylko jednego z tych świadczeń. Rezygnacja z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego musi być bezwarunkowa i prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej ten zasiłek, aby można było przyznać świadczenie pielęgnacyjne.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem, jednocześnie oświadczając, że w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na fakt, że skarżąca nadal pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy i nie zrezygnowała z niego bezwarunkowo. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących zbiegu uprawnień do świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2024 r. nr SKO 4532.219.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi B. J. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 11 czerwca 2024 r. nr SKO 4532.219.2024 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Obornik Śląskich (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji) z dnia 3 marca 2024 r. nr MGOPS/8127/ŚP/27/2023/2024 odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu 3 stycznia 2022 r. złożyła wniosek z dnia 30 grudnia 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem W. J. (ur. [...] r.), który posiada orzeczenie z 19 maja 2021 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności (przyczyna niepełnosprawności: 04-O oraz 11-I) wydane na stałe. W wniosku tym skarżąca jednocześnie oświadczyła, że pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy. Powołując się na treść art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) wskazała, że służy jej prawo wyboru jednego ze wskazanych świadczeń i poprzez złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne wolę w tym zakresie wyraziła. Dodatkowo złożyła oświadczenie z 30 grudnia 2021 r., że z dniem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z przysługującego jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (przyznanego decyzją MGOPS/8127/SZO/2021/2022). Do wniosku skarżąca dołączyła też orzeczenie własne o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ważnym do 31 października 2024 r. (symbole niepełnosprawności 10-N, 07-S, 11-I), a także dokumentację medyczną dotyczącą męża. W dniu 19 stycznia 2021 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy. Decyzją z 23 marca 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku rozpoznania odwołania SKO decyzja z 17 maja 2022 r. uchyliło decyzję Burmistrza w całości i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz błędnie zastosował przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 20214 r. o sygn. K 38/13, w którym orzeczono o niezgodności art. 17 ust. 1b u.ś.r. z Konstytucją RP. Za błędne uznało wykluczenie skarżącej, będącej małżonką osoby nad którą sprawowana jest opieka, z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto nakazało ustalenie, czy wyłączną przyczyną odmowy świadczenia pielęgnacyjnego jest posiadane przez skarżącą prawo do zasiłku pielęgnacyjnego i w tym zakresie organ pierwszej instancji winien zwrócić się do skarżącej o jednoznaczne oświadczenie. W dniu 12 lipca 2022 r. przeprowadzony został kolejny wywiad środowiskowy. Decyzja z 28 września 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Wskutek odwołania SKO decyzją z dnia 15 listopada 2022 r. uchyliło decyzje Burmistrza w całości i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, ze organ pierwszej instancji naruszył przepisy procesowe tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). W dniu 29 listopada 2022 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy. Decyzją z 14 lutego 2023 r. Burmistrz odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, która została uchylona decyzją SKO z dnia 12 kwietnia 2023 r. a sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W dniu 29 maja 2023 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy. Decyzją z dnia 16 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja ta została uchylona w całości przez SKO, a sprawa przekazana Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia materiału dowodowego. W dniu 13 października 2023 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy. Zawiadomieniem z dnia 9 lutego 2024 r. Burmistrz na podstawie art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. poinformował skarżącą, że skarżąca ma ustalone prawo do zasiłku specjalnego opiekuńczego na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 października 2024 r., natomiast świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Ponadto skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponieważ ustalony stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki powstał po ukończeniu 25 roku życia (w 32 roku życia). Poinformował też o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 lutego 2024 r. Decyzją z dnia 6 marca 2024 r. wydaną na podstawie m.in. art. 17, art. 20, art. 23 ust. 1-4, ust. 4aa, ust. 5a-5c, art. 24 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.; dalej: u.ś.r.) Burmistrz odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na przepis przejściowy zawarty w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429; dalej: u.ś.w.), mimo zmiany przepisu art. 17 u.ś.r. z dniem 1 stycznia 2024 r., zastosowanie w sprawie mają przepis art. 17 u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym, obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Wskazał, że przyczyną odmowy jest brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodjęciem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki. Ustalił bowiem, że skarżąca nie zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, lecz rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z czasu, na który została zawarta (tj. 30 kwietnia 2021 r.). Ponadto posiadanie przez skarżącą orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności również stanowi przesłankę odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Organ ustalił też, że zaistniała przesłanka z art. 17 ust. 5 pk1 lit. b) u.ś.r. stanowiąca przeszkodę w przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ decyzją 30 listopada 2022 r. przyznany jej został specjalny zasiłek opiekuńczy na męża na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 5 grudnia 2023 r. i wykonana w dniu 29 grudnia 2023 r. Natomiast w dniu 6 grudnia skarżąca złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy 2023/2024 na męża, a Burmistrz decyzją z dnia 28 grudnia 2023 r. przyznał go skarżącej na okres od 1 listopada 2023 do 31 października 2024 r. (decyzja ta stała się prawomocna dnia 24 stycznia 2024 r.). Okoliczność tę Burmistrz ocenił jako wykluczającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na ww. przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. Wskazał też , że skarżąca przy pomocy niepracującego syna obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym względem ojca - męża skarżącej – przy dobrej organizacji czasu oraz częściowej samodzielności męża jest w stanie podjąć zatrudnienie, choćby w ograniczonym zakresie. W wyniku odwołania SKO zaskarżona decyzja utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 3 marca 2024 r. W uzasadnieniu zakwestionowało podstawę zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. ustaliło, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Inaczej niż Burmistrz oceniło, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (bezpośrednio przed wydaniem decyzji Burmistrza z 3 marca 2024 r.) wskazuje, że sprawowana przez skarżącą opieka nad niepełnosprawnym mężem uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wskazanych wad decyzji nie organ odwoławczy nie uznał za wystarczające do uchylenia decyzji Burmistrza wobec ustalenia, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja przyznająca skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego za cały okres, od którego na mocy wniosku skarżącej z dnia 3 stycznia 2022 r., możliwe byłoby ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca, mimo pouczeń i informacji, nie złożyła oświadczenia, z którego treści wynika jednoznacznie bezwarunkowa wola zaprzestania korzystania z przyznanego uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego . Wskazał, że oświadczenie to nie może być hipotetyczne, następcze wobec wydania decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub sformułowane w sposób, który nie jest możliwy do zrealizowania ze względu na istotę i charakter postepowania mającego na celu jej weryfikację. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego może nastąpić po uchyleniu lub wraz z uchyleniem decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO podkreśliło, że skarżąca była informowana wprost o tej przeszkodzie w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z uwzględnieniem art. 9 k.p.a. i umożliwiono jej wybór świadczenia konkurencyjnego w trybie art. 27 ust. 5 u.ś.r., z którego nie skorzystała, a jednocześnie decyzja w sprawie takiego świadczenia pozostaje w obrocie prawnym. SKO uznało w konsekwencji, że warunkiem przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest brak ustalenia skarżącej uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego – specjalnego zasiłku opiekuńczego, co w sprawie nie zostało spełnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na tę decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego; 2) art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa jaki funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, bowiem skarżąca wskazała, że w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z pobierania zasiłku. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła też o zasadzenie na jej rzecz kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi uargumentowała wnioski i zarzuty skargi W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W pierwszej kolejności Sąd ocenił, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły stan prawny obowiązujący w sprawie uwzględniając przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. Zaskarżona decyzja i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane po 1 stycznia 2024 r. w oparciu o przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Z dniem 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 142; dalej u.ś.w.), jednocześnie zgodnie art. 63 ust. 1 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Aby ustalić, czy wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały w niniejszej sprawie spełnione do dnia 31 grudnia 2023 r., należy dokonać oceny stanu faktycznego na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tej daty (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 104/24, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). W sprawie jest bezsporne, że zarówno w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (3 grudnia 2021 r.) jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji (11 czerwca 2024 r.) i przez cały ten okres, skarżąca miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, który pobierała. Zagadnieniem wymagającym oceny w ramach kontroli legalności jest zatem zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ odwoławczy uznał, że prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustalone odpowiednią decyzją pozostającą w obrocie prawnym wyklucza przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) oraz wobec treści art. 27 ust. 5 u.ś.r., skoro skarżącą nie zrezygnowała bezwarunkowo z świadczenia konkurencyjnego. Skarżąca zakwestionowała wykładnię prawa przedstawioną przez organ odwoławczy wskazując, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) nie wyklucza zbiegu uprawnień do świadczeń konkurencyjnych poprzez ich przyznanie. Obowiązek wyboru jednego z nich w oparciu o art. 27 ust. 5 u.ś.r. dotyczy świadczeń konkurencyjnych już przyznanych odpowiednią decyzją. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że skarżąca przy składaniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożyła oświadczenie, że rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego od dnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, że rezygnacja ze specjalnego zasiłku opiekuńczego została pod warunkiem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wola skarżącej była w tym zakresie jednoznaczna i konsekwentnie utrzymywana w toku postępowania przed organami obu instancji w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne oraz – jak wynika z ustaleń organów i działania samej skarżącej – również w postępowaniach dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżąca regularnie składała wnioski o ustalenie prawa do ww. zasiłku i uzyskiwała pozytywne decyzje w tym zakresie, jak również pobierała na ich podstawie świadczenie. Sąd w składzie orzekającym podziela wykładnię prawa dokonaną w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroku NSA z dnia 24 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 880/24, czy w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 29 maja 2024 r. o sygn. akt IV SA/Wr 612/23, dostępne w CBOSA), że z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. w sposób jednoznaczny wynika, że istnienie ustalonego prawa do wskazanych tam świadczeń wyklucza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie tylko jedno z tych świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. Z kolei brzmienia art. 27 ust. 5 pkt 5) u.ś.r. równie jasno wynika, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie tylko jedno z nich. Wprowadzając powyższe rozwiązania ustawodawca wyłączył możliwość tak równoczesnego przyznawania praw do świadczeń konkurencyjnych (wymienionych art. 27 ust. 5 u.ś.r.), jak i równoległego ich pobierania. Oznacza to, że w sytuacji, gdy strona ma już przyznane wcześniejszą decyzją administracyjną prawo do określonej w ww. unormowaniach formy pomocy państwa (tu: specjalny zasiłek opiekuńczy) – świadczenie pielęgnacyjne nie będzie jej przysługiwać łącznie z ustalonym uprzednio uprawnieniem konkurencyjnym. Świadczenie pielęgnacyjne może być bowiem przyznane dopiero po wyeliminowaniu z obrotu decyzji ustalającej prawo do świadczenia konkurencyjnego, czyli decyzji o ustaleniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ustawodawca pozostawił zatem wnioskodawcy prawo wyboru jednego ze świadczeń, dopóki zatem nie zostanie uchylone prawo do pobierania świadczenia konkurencyjnego, strona nie może nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne (warunkowe), zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej ten zasiłek. W sprawie poddanej kontroli Sądu skarżąca nie zrezygnowała ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, co prawidłowo ocenił organ odwoławczy, lecz przez okres procedowania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne konsekwentnie o ten zasiłek się ubiegała i prawo do niego uzyskiwała na podstawie odpowiednich decyzji. Ustalenie to spełnia dyspozycje art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. i w rezultacie prawo do świadczenia [pielęgnacyjnego nie może być skarżącej ustalone, mimo że spełniła wszystkie konieczne warunki z art. 17 ust. 1 pkt 4 ) u.ś.r., co również prawidłowo oceniło SKO w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Podsumowując do 31 grudnia 2023 r. skarżąca nie zrezygnowała ze świadczenia konkurencyjnego ustalonego ostateczną decyzją. Nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest (bezwarunkowa) rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel. Akta administracyjne sprawy dowodzą, że w ramach postępowania administracyjnego organy umożliwiły skarżącej dokonanie wyboru jednego spośród przysługujących jej świadczeń wykonując obowiązki informacyjne i w zakresie pouczenia strony postepowania zgodnie z art. 10 § 1 i art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło