IV SA/Wr 446/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-11-14

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Bogumiła Kalinowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku prowadzenia postępowania upadłościowego wobec dłużnika alimentacyjnego, można stwierdzić bezskuteczność egzekucji w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie dotyczącej analogicznych okoliczności, w tym wykładni pojęcia "bezskuteczności egzekucji" w kontekście postępowania upadłościowego.
Stan faktyczny
Skarżąca S. Ś. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o uznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane. Skarżąca podniosła zarzut błędnej wykładni pojęcia "bezskuteczności egzekucji", wskazując, że nie można jej stwierdzić w sytuacji prowadzenia postępowania upadłościowego wobec dłużnika. Sąd pierwszej instancji wcześniej uchylił decyzje w analogicznej sprawie, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez organy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant starszy inspektor sądowy Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 14 listopada 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. Ś na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [..] w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi wraz z odsetkami postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Uzasadnienie: Przedmiotem skargi złożonej w tej sprawie przez S. Ś.( dalej skarżąca, strona) jest oznaczona w sentencji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. ( dalej organ II instancji) którą na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. nr [...]uznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 września 2017 r. w łącznej kwocie 9000 zł za nienależnie pobrane, podlegające zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Uzasadniając zarzuty skargi strona skarżąca podniosła min. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię pojęcia "bezskuteczności egzekucji" wyrażającą się w przyjęciu, że owa bezskuteczność może być stwierdzona wyłącznie w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego i na wykluczeniu możliwości stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w sytuacji, w której w stosunku do dłużnika alimentacyjnego jest prowadzone postępowanie upadłościowe, a zaspokojenie wierzytelności alimentacyjnych w ramach postępowania upadłościowego przez syndyka jest niemożliwe w powodu braku środków w masie upadłości, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnej konstatacji, że małoletnie córki skarżącej utraciły status osób uprawnionych w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 487, z zm.) zwanej dalej ustawą, a tym samym że zaistniały okoliczności powodujące utratę prawa do świadczenia. Tymczasem bezskuteczność egzekucji w świetle art. 2 pkt.2 ustawy- jako przesłanka przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oznacza sytuację, w której dłużnik nie uiszcza alimentów, jak i nie ma prawnej możliwości wyegzekwowania od niego takich należności, zaś przepisy prawa nie wykluczają możliwości zaistnienia bezskuteczności egzekucji w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z powodu upadłości dłużnika. Jak wynika z uzasadnienia skargi taki pogląd wyraził tut. Sąd, który (nieprawomocnym) wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 200/18 ze skargi tej samej strony uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując właśnie na dokonanie przez organy błędnej wykładni art. 2 pkt. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Postępowanie sądowe należało zawiesić. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 366/13; dostępne na CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się również, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za jego szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08, dostępne w CBOSA; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 P.p.s.a. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006). Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd uznał, że ostateczna ocena co do tego, czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zależeć będzie od wyniku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt. I OSK 3441/18 , jakie zainicjowało złożenie skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 7 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 200/18. W wyroku tym Sąd zajmował się bowiem zgodnością z prawem decyzji odmawiających przyznania skarżącej świadczeń alimentacyjnych na córki w okolicznościach analogicznych do niniejszej sprawy. W tych okolicznościach Sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 7 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 200/18. Wskazując na powyższe, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło