IV SA/Wr 448/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-01-28
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowych, która zobowiązuje organ prowadzący szkołę do zapewnienia dostępu do ksiąg rachunkowych prowadzonych poza siedzibą szkoły w siedzibie tej szkoły, narusza przepisy ustawy o systemie oświaty, tajemnicę przedsiębiorstwa lub przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy określająca tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowych, w tym zobowiązująca do zapewnienia dostępu do ksiąg rachunkowych prowadzonych poza siedzibą szkoły w siedzibie tej szkoły, mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Sąd stwierdził, że przepis ten jest precyzyjny i nie narusza tajemnicy przedsiębiorstwa ani przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ponieważ wyniki kontroli wydatków z dotacji stanowią informację publiczną, a prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej L. dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji oświatowych, domagając się stwierdzenia nieważności § 7 ust. 5a tej uchwały. Zarzuciła, że przepis ten, wprowadzony uchwałą zmieniającą, narusza art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty, jest nieprecyzyjny, narusza tajemnicę przedsiębiorstwa i przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ponieważ wymaga udostępnienia ksiąg rachunkowych prowadzonych dla wszystkich szkół przez nią prowadzonych, a nie tylko dla szkoły na terenie L.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : starszy referent Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. E. sp. z o.o. z/s w P. na uchwałę Rady Miejskiej L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności § 7 ust. 5 a uchwały w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym oraz publicznym szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania w brzmieniu nadanym uchwałą Rady Miejskiej L. z dnia [...] r. nr [...] zmieniającą wskazaną wyżej uchwałę oddala skargę.
T. E. sp. z o.o. w P., dalej skarżąca, wniosła w niniejszej sprawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej L. z dnia [...] października 2009 r. nr XLVI/[...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym oraz publicznym szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania w brzmieniu nadanym uchwałą Rady Miejskiej L. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr XXVIII/[...] zmieniającą wskazaną wyżej uchwałę, domagając się stwierdzenia nieważności § 7 ust. 5a w/w uchwały, zarzucając naruszenie art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty.
Powołując się na powyższe domagała się stwierdzenia nieważności § 7 ust. 5a zaskarżonej uchwały, stwierdzenia, że zaskarżona uchwała w powyższym zakresie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podała, że kwestionowany § 7 ust. 5a uchwały nr XLVI/[...[ z dnia [...] października 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym oraz publicznym szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania został dodany uchwałą nr XXVIII/[...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zmieniającą powyższą uchwałę.
Zgodnie z owym przepisem: w przypadku, gdy księgi rachunkowe prowadzone są poza siedzibą dotowanej szkoły, przedszkola, zespołu wychowania przedszkolnego, punktu przedszkolnego lub placówki, organ prowadzący zobowiązany jest zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi na czas kontroli w siedzibie dotowanej szkoły, przedszkola, zespołu wychowania przedszkolnego, punktu przedszkolnego lub placówki.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z ustawą o systemie oświaty, organy jednostek samorządu terytorialnego, mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Przepisy ustawy precyzują w art. 90 ust. 3f, jakie uprawnienia mają osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli. Jest to zdaniem skarżącej przepis wyczerpujący i nie istnieje możliwość, aby uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego mogły rozszerzać te uprawnienia. Ustawa precyzuje, że kontrolerzy mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie (a zatem przez szkoły) dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania.
Art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty daje organom stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego uprawnienie do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji. Przepis ten nie upoważnia jednak, zdaniem skarżącej, do zmiany przepisów ustawowych. Ustalony przez Radę Miejską L. tryb i zakres kontroli musi mieścić się w uprawnieniach osób kontrolujących wskazanych w samej ustawie.
Skarżąca podniosła, że mimo takiego przepisu ustawy, uchwała Rady Miejskiej L. wskazuje, że kontroli podlegać winny całe, kompletne księgi rachunkowe prowadzone przez stronę skarżącą, nie ograniczając zakresu kontroli jedynie do aktualnie kontrolowanej szkoły działającej na terenie L.
Wyjaśniła, że T. E. spółka z o.o. jest organem prowadzącym dla wielu szkół usytuowanych w całej Polsce, co skutkuje prowadzeniem wspólnych ksiąg dla szkół. Żądanie udostępnienia osobom kontrolującym ksiąg rachunkowych oznacza, że kontrolujący mieliby wgląd do dokumentacji wszystkich szkół prowadzonych przez T. E. spółka z o.o., a zatem do danych, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Taka regulacja jest nie tylko niezgodna z ustawą o systemie oświaty i wykracza poza wyznaczony zakres delegacji ustawowej, ale także stoi w sprzeczności z ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w której wskazano, że naruszanie tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Wgląd w dokumentację dotyczącą wszystkich szkół, dla których strona skarżąca pozostaje organem prowadzącym, nie jest jej zdaniem potrzebny, ani celowy do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji szkół na terenie L.
Podała, że zgadza się, że organ kontrolujący ma prawo wglądu do dokumentacji finansowej prowadzonej przez organ prowadzący w swojej siedzibie, jednakże dokumentacja ta, zgodnie z ustawą o systemie oświaty, może dotyczyć jedynie kontrolowanej szkoły, a nie ksiąg rachunkowych organu prowadzącego w ogólności.
Podniosła, że obecnie obowiązujący przepis § 7 ust. 5a uchwały nie precyzuje, że księgi rachunkowe prowadzone poza kontrolowaną szkołą, które mają być przedmiotem kontroli, powinny obejmować tylko daną szkołę, dlatego też taki przepis w akcie prawa miejscowego nie może się ostać, gdyż jest przepisem nieprecyzyjnym, co stoi w sprzeczności z wymogiem, aby uchwały podejmowane przez organy samorządowe zawierały sformułowania jasne, wyczerpujące i uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego.
Skarżąca podniosła, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nakładanie uchwałą na beneficjenta dotacji dodatkowych, nieprzewidzianych ustawą obowiązków jest niedopuszczalne. Żądanie przedstawienia całej dokumentacji dotyczącej wszystkich szkół prowadzonych przez skarżącego jest niecelowe dla przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji w szkołach na terenie L. i zezwala na wgląd przez kontrolujących do dokumentacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa.
Podała, że posiada legitymację do złożenia skargi, ponieważ zaskarżona uchwała w części obejmującej § 7 ust. 5a narusza jej interes prawny albowiem skarżąca jest podmiotem prowadzącym szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych na terenie L. i korzystając z dotacji oświatowych posiada interes prawny w tym, by ukształtowana zaskarżoną uchwałą sfera praw i obowiązków pozostawała w zgodzie z obiektywnym porządkiem prawnym. Skarżąca podniosła, że uchwała Rady Miejskiej L. w obecnym kształcie narusza przepisy prawa i powoduje, że skarżąca zobowiązana jest do przedkładania dokumentacji księgowej w zakresie szerszym, niż wymaga tego celowość kontroli.
Skarżąca podała, że wywodzi interes prawny do zaskarżenia w/w przepisu uchwały, o jakiej mowa na wstępie, z art. 90 ustawy o systemie oświaty, który daje podmiotom takim jak skarżąca (podmioty prowadzące szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych) prawo do otrzymania dotacji na warunkach określonych w tej ustawie oraz uprawienie organu jednostki samorządu terytorialnego do kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji na zasadach określonych w ustawie. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1671/11, podniosła, że uchwały wydane na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty naruszają interes prawny każdego podmiotu prowadzącego szkoły niepubliczne o statusie szkół publicznych na terenie objętym działaniem danej uchwały i korzystającego z dotacji oświatowych.
Podała też, że przed wniesieniem skargi do Sądu wezwała Radę Miejską L. do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że kwestionowany przepis uchwały jest sprzeczny z art. 90 ustawy o systemie oświaty.
W odpowiedzi na skargę organ w wniósł o jej oddalenie.
W ocenie organu stanowisko skarżącej nie jest zasadne. Zdaniem organu, podejmując uchwałę nr XLVI/[...] Rada Miejska L. nie naruszyła przytoczonych w skardze przepisów ustawy o systemie oświaty.
Organ podniósł, że z brzmienia § 7 ust. 5a uchwały nie wynika, że kontrolowany ma przedłożyć całą dokumentację księgową, w tym odnoszącą się do innych szkół. W ocenie organu, kontrolujący w oparciu o zaskarżone postanowienie mogą żądać dokumentacji księgowej i dowodów księgowych odnoszących się do szkoły prowadzonej w L. Ewidencja rachunkowa danej szkoły prowadzona jest na jednym lub dwóch kontach i kontrolujący mogą żądać ewidencji wydatków sfinansowanych z dotacji z tego jednego lub dwóch kont. Kontrolujący nie mają i nie będą mieli wglądu do pozostałej dokumentacji. W przypadku wątpliwości co do zasadności konkretnego wydatku kontrolujący żądać mogą wyjaśnień odnośnie tego wydatku w zakresie, w jakim dotyczy on kontrolowanej szkoły.
W ocenie organu, wprowadzając w § 7 uchwały ustęp 5a Rada Miejska nie naruszyła interesów T. E. sp. z o.o., w szczególności nie naruszyła "tajemnicy przedsiębiorstwa". Wyniki kontroli wydatków poniesionych z dotacji stanowią bowiem informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.) i podlegają udostępnieniu każdemu, kto o taką informację wystąpi.
Nie doszło również w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) z tego względu, że ustawa ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ustawa ta dotyczy bowiem działalności gospodarczej, a taką nie jest prowadzenie szkoły lub placówki, co wynika z art. 83a ustawy o systemie oświaty.
Zaskarżony przepis uchwały jest zdaniem organu przepisem precyzyjnym. Został wprowadzony po to, aby ograniczyć kontrolę tylko do danej szkoły i prowadzić ją w siedzibie tej szkoły.
Postanowienie § 7 ust. 5a uchwały jest spójne w tym zakresie z przepisem art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty przewidującym prawo wstępu do szkoły lub placówki oraz wgląd do prowadzonej przez nie dokumentacji przebiegu nauczania.
Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie wypowiedziały się sądy administracyjne, w szczególności WSA w Kielcach, który w sprawie sygn. akt II SA/Ke 848/11 z dnia 31 stycznia 2012 r. stwierdził, że w ramach delegacji z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, dopuszczalne jest określanie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celów w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych, niż określone w art. 90 ust. 3f tej ustawy. Sąd ten wskazał, ze przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 152, poz. 1223 ze zm.) przewidują w przypadku, gdy księgi rachunkowe są prowadzone poza siedzibą jednostki lub miejscem sprawowania zarządu, że kierownik jednostki jest obowiązany zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi uprawnionym organom zewnętrznej kontroli lub nadzoru w siedzibie jednostki lub w miejscu sprawowania zarządu albo w innym miejscu za zgodą organu kontroli lub nadzoru. Skoro więc przepisy tej ustawy dopuszczają możliwość udostępniania ksiąg rachunkowych z dowodami księgowymi do kontroli w innym miejscu, niż siedziba jednostki lub miejsce sprawowania zarządu, to kwestionowany przepis § 7 ust. 5a uchwały przewidujący udostępnianie dokumentacji w celach kontrolnych w siedzibie szkoły jest zgodny z przepisami prawa. Organ podniósł, że podobnie wypowiedziały się też inne sądy administracyjne w sprawach: WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 9 marca 2011 r., sygn. I SA/Gd 1269/10, WSA w Kielcach w wyroku z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. II SA/Ke 582/11.
Powołując się na powyższe, organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchwała rady gminy jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa, które zawierają upoważnienie do jej wydania oraz określają tryb postępowania prawodawczego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi do Sądu skarżąca wyczerpała przysługujący jej w postępowaniu administracyjnym tryb odwoławczy. Nie ulega też wątpliwości, że jako organ prowadzący szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, co jest okolicznością niesporną w sprawie, ma interes prawny o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), do zaskarżenia w/w uchwały Rady Miejskiej L., który to interes wywodzi z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) o systemie oświaty.
Nie ulega też wątpliwości, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej L. z dnia [...] października 2009 r. nr XLVI/[...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym oraz publicznym szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, jest aktem prawa miejscowego. Powinna zatem spełniać wymogi prawne ustanowione dla tej kategorii aktów źródeł prawa. Punktem wyjścia tych wymogów jest regulacja art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
Artykuł 94 Konstytucji RP stanowi, że organy jednostek samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie ustaw i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, a zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej L. powołano przepis art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, (j.t.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 91 i art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), a także art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).
Zgodnie z § 7 ust. 5a zaskarżonej uchwały, dodanym przez § 1 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej L. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr XXVIII/[...] zmieniającej uchwałę Rady Miejskiej L. z dnia [...] października 2009 r. nr XLVI/[...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym oraz publicznym szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania: "W przypadku, gdy księgi rachunkowe prowadzone są poza siedzibą dotowanej szkoły, przedszkola, zespołu wychowania przedszkolnego, punktu przedszkolnego lub placówki, organ prowadzący zobowiązany jest zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi na czas kontroli w siedzibie dotowanej szkoły, przedszkola, zespołu wychowania przedszkolnego, punktu przedszkolnego lub placówki."
Zdaniem skarżącej, przepis ten został podjęty z naruszeniem art. 90 ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten jest w jej ocenie nieprecyzyjny i pozostaje w sprzeczności z wymogiem, aby uchwała zawierała sformułowanie jasne, bez luzu interpretacyjnego. W ocenie skarżącej, art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty w sposób wystarczający precyzuje, jakie uprawnienia mają osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli. Według skarżącej, z brzmienia § 7 ust. 5a uchwały wynika, że kontroli powinny podlegać całe kompletne księgi rachunkowe prowadzone przez wnioskującego, nie ograniczając zakresu kontroli jedynie do aktualnie kontrolowanej szkoły działającej na terenie L. Kwestionowany przepis uchwały oznacza też, zdaniem skarżącej, możliwość wglądu do dokumentacji innych szkół, co jest tajemnicą przedsiębiorstwa i pozostawałoby w sprzeczności z ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Powyższe zarzuty skargi są zdaniem Sądu nietrafne. Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Zaskarżony bowiem przepis § 7a w/w uchwały Rady Miejskiej L. w niczym nie narusza prawa.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, którego dotyczy zarzut naruszenia postanowieniem § 7 ust. 5a zaskarżonej uchwały: "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji."
W przepisie tym, stanowiącym podstawę prawną podjęcia zaskarżonej uchwały, określając kompetencje organu stanowiącego jednostki samorządu, ustawodawca rozdzielnie wymienił tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego prawo samodzielnego decydowania o trybie udzielania i rozliczania dotacji oraz trybie i zakresie kontroli prawidłowości ich wykorzystywania nakazując, by ustalenie organu stanowiącego organu gminy w tym zakresie, uwzględniało w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
W ocenie Sądu, postanowienia kwestionowanego § 7 ust. 5a zaskarżonej uchwały mieszczą się w pojęciu trybu kontroli (procedurze kontroli) i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji. Wbrew także odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, postanowienia kwestionowanego przepisu uchwały są precyzyjne i nie nasuwają wątpliwości co do jego wykładni. Nie może zatem odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut przekroczenia przez organ stanowiący gminy delegacji ustawowej wynikającej z w/w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, jak również zarzut niejednoznaczności zawartych w nim sformułowań.
Trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, że z brzmienia § 7 ust. 5a uchwały nie wynika, że kontrolowany ma przedłożyć całą dokumentację księgową, w tym odnoszącą się do innych szkół. Wykładnia celowościowa owego przepisu wskazuje, że na jego podstawie kontrolujący mogą żądać dokumentacji księgowej i dowodów księgowych odnoszących się do szkoły prowadzonej na obszarze, na którym obowiązuje zaskarżony akt prawa miejscowego.
Trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, że zgodność z przepisami prawa podobnie brzmiącego przepisu uchwały organu stanowiącego gminy była przedmiotem oceny Wojewódzkiego sądu administracyjnego w Kielcach, który w wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 848/11 (dostępny w CBOSA) wyraził pogląd, zgodnie z którym: w ramach delegacji wynikającej z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, dopuszczalne jest określanie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celów w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych, niż określone w art. 90 ust. 3f tej ustawy. Sąd ten wskazał, że przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 152, poz. 1223 ze zm.) przewidują w przypadku, gdy księgi rachunkowe są prowadzone poza siedzibą jednostki lub miejscem sprawowania zarządu, że kierownik jednostki jest obowiązany zapewnić dostępność ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi uprawnionym organom zewnętrznej kontroli lub nadzoru w siedzibie jednostki lub w miejscu sprawowania zarządu albo w innym miejscu za zgodą organu kontroli lub nadzoru. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w powyższym wyroku. Skoro więc przepisy tej ustawy dopuszczają możliwość udostępniania ksiąg rachunkowych z dowodami księgowymi do kontroli w innym miejscu, niż siedziba jednostki lub miejsce sprawowania zarządu, to kwestionowany przepis § 7 ust. 5a uchwały przewidujący udostępnianie dokumentacji w celach kontrolnych w siedzibie szkoły jest zgodny z przepisami prawa.
W wyżej powołanym wyroku Sąd orzekający ponadto wskazał, że w ramach delegacji z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, dopuszczalne jest określanie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celu w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych, niż określone w art. 90 ust. 3f tej ustawy. Zgodnie z owym przepisem prawa, osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w powyższym wyroku dotyczące także i tego problemu. W świetle tego, co powiedziano wyżej odnośnie także delegacji zawartej w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, za niezasadne uznać również należy stanowisko skarżącej, że postanowienie art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty stoi na przeszkodzie podjęciu regulacji zawartej w zaskarżonym § 7 ust. 5a kwestionowanej uchwały.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że obecnie obowiązujący przepis § 7 ust. 5a zaskarżonej uchwały nie precyzuje, że księgi rachunkowe prowadzone poza kontrolowaną szkołą, które mają być przedmiotem kontroli, powinny obejmować tylko daną szkołę dodać należy, że w wyroku z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1759/11 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z przepisu art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty nie wynika upoważnienie do tego, by jednostki samorządu terytorialnego mogły regulować aktem prawa miejscowego zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych.
W skardze skarżąca podniosła zarzut sprzeczności § 7 ust. 5a kwestionowanej uchwały z przepisem art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Nie wskazała jednak, na czym owa sprzeczność miałaby polegać. Zarzut ten w ocenie Sądu nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty: "Dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju." Zauważyć należy, że § 7 ust. 5a kwestionowanej uchwały nie dotyczy kwestii uregulowanych w wyżej cytowanym art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. W tej sytuacji podniesiony w skardze zarzut istotnej sprzeczności § 7 ust. 5a kwestionowanej uchwały z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty także uznać należy za niezasadny.
Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że kwestionowany przepis uchwały oznacza możliwość wglądu do dokumentacji innych szkół, co jest tajemnicą przedsiębiorstwa i pozostawałoby w sprzeczności z ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. DZ. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświaty, prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1, oraz innej formy wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 14a ust. 1a, nie jest działalnością gospodarczą. Zgodnie zaś z art. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ustawa ta reguluje zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej, w szczególności produkcji przemysłowej i rolnej, budownictwie, handlu i usługach - w interesie publicznym, przedsiębiorców oraz klientów. W świetle powyższego przepis § 7 ust. 5a kwestionowanej uchwały w niczym nie narusza w/w ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Nie może także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut naruszenia zaskarżonym przepisem § 7 ust. 5a kwestionowanej uchwały tajemnicy przedsiębiorstwa. Przedmiotem kontroli, o jakiej mowa w w/w przepisie uchwały są księgi rachunkowe wraz z dowodami księgowymi zawierające informacje dotyczące ewidencji wydatków kontrolowanej szkoły sfinansowanych z dotacji, a więc ze środków publicznych. Wyniki kontroli wydatków poniesionych z dotacji stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), co wynika z art. 6 ust. 1 pkt 5g tej ustawy.
Skoro zatem zaskarżony przepis § 7 ust. 5a uchwały nr XLVl/[...] Rady Miejskiej L. z dnia [...] października 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym oraz publicznym szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, dodany przepisem § 1 pkt 3 uchwały zmieniającej tego organu z dnia [...] stycznia 2013 r. nr XXVIII/[...] w niczym nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło