IV SA/Wr 454/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 24 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia : przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi. Opisaną w komparycji postanowienia decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w sprawie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, środków czystości . Powyższa decyzja organu II instancji została w dniu 13 czerwca 2018 r. doręczona skarżącemu , który własnoręcznie potwierdził jej odbiór . W dniu 9 lipca 2018 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SO/Wr 36/18. Orzeczeniem referendarskim z dnia 27 sierpnia 2018 r. przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie dla niego adwokata i umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła w dniu 3 września 2018r. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. P. , który w dniu 7 września 2018 r. odebrał zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu 14 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego nadał w placówce pocztowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na opisaną w rubrum postanowienia decyzję organu II instancji , składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z tym uzasadnieniem ,że w dniu 7 września 2018 r. odebrał stosowne zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: - po pierwsze , strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; - po drugie , wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; - po trzecie , jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; - po czwarte, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W kontekście powyższych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu wskazać trzeba, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W tym miejscu wymaga podkreślenia ,że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowało się stanowisko , wedle którego w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania wymaganej czynności jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą i realną możliwość jej dokonania, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak, niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2014r., sygn. akt I OZ 63/14). Analogiczny pogląd wyrażony został przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013r., sygn. SK 17/12, w którym stwierdzono ,że w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika. W istocie zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony – w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik – realnie mógł sporządzić i wnieść skargę kasacyjną. Czym innym jest bowiem termin trwania przeszkody, rozumiany jako czas, w którym taki pełnomocnik ma obiektywną możliwość "przygotowania" się do wniesienia skargi kasacyjnej, a czym innym jest siedmiodniowy termin, przepisany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Terminy te się nie przenikają, lecz następują kolejno po sobie. Realnie zatem pełnomocnik może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu niezbędnego do jej sporządzenia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt okoliczności niniejszej sprawy Sąd zobligowany był zatem dokonać oceny, kiedy istniała realna możliwość sporządzenia, złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego dla skarżącego z urzędu. Wobec tego ,że pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 7 września 2018 r. zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej we W. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu, to w tym dniu ustała przeszkoda dla złożenia skargi, a wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 14 września 2018 r. nastąpiło z zachowaniem terminu do złożenia takiego wniosku. W ocenie Sądu, przyczyna uchybienia terminu w przedmiotowej sprawie ustała, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu, dowiedział się o fakcie wyznaczenia go do sprawy i powziął tę informację w piśmie skierowanym do niego przez Okręgową Radę Adwokacką, odebranym przez pełnomocnika (zgodnie z jego oświadczeniem) w dniu 7 września 2018 r. Niezależnie od powyższego należy zauważyć , że sam skarżący zwrócił się o ustanowienie prawa pomocy w terminie otwartym do wniesienia skargi, stąd również należy upatrywać brak jego winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia. Nie można bowiem bagatelizować faktu, że skarżący wyraził wolę skorzystania z przysługującego i zagwarantowanego mu konstytucyjnie prawa pomocy w celu zaskarżenia decyzji ostatecznej wskazanej w rubrum niniejszego postanowienia , co wprost wynika z informacji o przedmiocie zaskarżenia , zawartej w pkt 3 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy . Wobec tego w okolicznościach tej sprawy za przesłankę usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia skargi, Sąd przyjął okoliczność, że w sprawie toczyło się postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy, w związku z czym nie mogła być w przewidzianym ustawą terminie, wniesiona skarga. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji