IV SA/Wr 465/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], opartą na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 139, poz. 993 z 2006 r., ze zm., zwanej dalej ustawą), Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu J. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że J. B. wystąpił z żądaniem wymeldowania J. B. z tego lokalu, powołując się na fakt, iż nie zamieszkuje w nim od 1 września 2000 r. Zostało to potwierdzone przez zeznania świadków oraz Komisariat Policji [...] (pismo nr [...] z dnia 23 marca 2009 r.), a także częściowo przez J. B., która przyznała, iż od stycznia 2009 r. nie ma dostępu do lokalu, gdyż mąż wymienił zamki i nie przekazał jej nowych kluczy. Ponadto stwierdziła, iż w lokalu znajduje się część jej rzeczy osobistych i innych sprzętów oraz że nie występowała do uprawnionych organów w celu zaniechania przez męża utrudnień w dostępie do lokalu. Ponadto organ I instancji ustalił, iż głównym lokatorem lokalu przy ul. [...] we W. jest J. B., który otrzymał lokal mieszkalny na podstawie przydziału nr [...] z dnia 22 marca 1977 r. W związku z powyższym jest on legitymowany do żądania wymeldowania swojej żony. Za bezsporny uznano fakt niezamieszkiwania J. B. w spornym lokalu, co potwierdziła sama zainteresowana. Ponadto w toku postępowania nie przedstawiono żadnego dowodu na podjęcie przez J. B. środków prawnych w celu przywrócenia utraconego miejsca zamieszkania. Organ I instancji powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie organu I instancji J. B. spełniła określone w ustawie warunki wymeldowania oraz opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie. Mimo, iż podnosiła utrudniony dostęp do lokalu, nie skorzystała ze środków prawnych, aby to przezwyciężyć. Wskazał dalej, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że za równoznaczną z opuszczeniem należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została z lokalu usunięta i do niego nie dopuszczona, jeśli osoba ta we właściwym czasie nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji obowiązany był orzec o wymeldowaniu J. B. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. – zgodnie z żądaniem uprawnionego podmiotu. Przy wydaniu decyzji kierował się względami wymienionymi w ustawie o ewidencji ludności, natomiast nie mógł brać pod uwagę rozwiązywania konfliktów rodzinnych ani zapewnić stronom nowych miejsc pobytu stałego. W odwołaniu od tej decyzji J. B. podniosła, iż nie opuściła lokalu 1 września 2000 r., gdyż w tym czasie mieszkała w nim wraz z córką K., jej mężem i dzieckiem. Wówczas czuła się bezpiecznie, gdyż nie przebywała sam na sam z awanturującym się mężem. Podkreśliła również, iż w czasie postępowania administracyjnego nie wzięto pod uwagę interwencji Policji w spornym lokalu, w czasie gdy pijany mąż wszczynał kłótnie i bił córki. Młodsza córka wyprowadziła się z lokalu, podobnie jak starsza, którą ojciec zaatakował z nożem w ręku. Z uwagi na ataki i groźby ze strony męża J. B. nie mogła mieszkać z nim w lokalu. Dobrowolnie opuściła mieszkanie zostawiając w nim swoje rzeczy i przebywała czasowo u swojej córki, a następnie u swojej siostry. Z uwagi na powyższe zdecydowała się dochodzić swoich praw, wniosła sprawę o rozwód i o podział majątku dorobkowego. Wojewoda D., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 15 ust. 2 ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ odwoławczy stwierdził, że analiza akt sprawy pozwoliła stwierdzić, iż J. B. nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały, co zostało potwierdzone przez kontrolę meldunkową, przeprowadzoną przez funkcjonariuszy policji, przesłuchanych w sprawie świadków, a także przez samą zainteresowaną. J. B. zakwestionowała dobrowolność opuszczenia lokalu, jednakże zgodnie z orzecznictwem NSA za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy uznać także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3078/00). Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż informacja o toczącej się sprawie rozwodowej i późniejsza sprawa o podział majątku nie miała kluczowego wpływu na toczące się postępowanie administracyjne. Postępowanie prowadzone przez inne organy lub sądy może stanowić jedynie dodatkowy dowód przy orzekaniu w sprawie meldunkowej. Ponadto organ podniósł, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego należy do organu administracyjnego właściwego do rozpatrzenia sprawy, który w tym zakresie nie może się uchylić od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. II SA/Wr 727/03). Fakt zameldowania, w myśl art. 9 ust. 2b ustawy, jest jedynie potwierdzeniem przebywania osoby w określonym miejscu. W myśl orzecznictwa sądowo-administracyjnego wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Celem wymeldowania jest więc potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już pod wskazanym adresem. Samo zameldowanie jest tylko rejestracją stanu faktycznego, mającą na celu potwierdzenie zamieszkiwania danej osoby w określonym miejscu. Ponadto fakt zameldowania nie rodzi praw do lokalu – jest to jedynie potwierdzenie istnienia i rodzaju pobytu pod danym adresem (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. IV SA/Wa 1736/08). Przy ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny zamieszkiwania w lokalu jest koncentrowanie w nim interesów życiowych. J. B. koncentruje swoje życie poza miejscem zameldowania na pobyt stały. W związku z powyższym organ ewidencji ludności został zobligowany do rozstrzygnięcia decyzją administracyjną o wymeldowaniu J. B. z lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. W skardze J. B. zarzuciła, iż decyzja ostateczna narusza prawa strony w zakresie prawa własności i prawa do meldunku w lokalu będącym współwłasnością skarżącej oraz została wydana w oparciu o materiał dowodowy zawierający braki, w szczególności w zakresie zbadania przez organ administracyjny wyroku rozwodowego stron. Ponadto skarżąca zarzuciła, iż organ wysnuł błędne wnioski, jakoby nie podjęła działań do przywrócenia naruszonego posiadania w spornym lokalu, gdyż w dniu 1 czerwca 2009 r. przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu zapadł wyrok rozwodowy w sprawie XIII RC 906/09. W wyroku tym Sąd przyznał J. B. prawo do wyłącznego korzystania z dwóch pokoi oraz prawo do korzystania z kuchni, łazienki i przedpokoju. Zarzucając to skarżąca wniosła o uchylenie decyzji o jej wymeldowaniu, a w uzasadnieniu skargi rozwinęła zarzuty w niej zawarte. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, właściwy organ administracyjny wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z akt sprawy wynika, że J. B. od szeregu lat nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] we W.. Jak wynika z jej oświadczenia przed Sądem obecnie przebywa u córki, lub u siostry. Wyprowadziła się natomiast w 2003 r. Mieszkała też u matki, nie mając "stałego kąta zamieszkania". Dodała, iż mąż zmienił zamki w drzwiach. Kluczy od nich nie posiada. Chciałaby do tego mieszkania wrócić tym bardziej, że Sąd rozwodowy wskazał jej i byłemu mężowi "kąt" w tym mieszkaniu. Chciałaby wrócić do tego mieszkania na "stare lata". Jeżeli będzie miała możliwość powrotu do mieszkania, chciałaby, żeby mąż zrobił remont przynajmniej w pomieszczeniach wspólnych. W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła jednak dowodów świadczących o tym, iż została zmuszona do opuszczenia lokalu mieszkalnego przez byłego męża – Juliana Bogusa. Przez wiele lat nie podejmowała również żadnych starań, mających na celu przywrócenie naruszonego posiadania i prawa zamieszkiwania w lokalu, w którym była zameldowana. Należy mieć tu na uwadze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie przywołane przez organy obu instancji, zgodnie z którym za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00). W toku postępowania nie brano również pod uwagę kwestii majątkowych rozliczeń byłych małżonków, gdyż nie mogą mieć one wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej o wymeldowanie ( wyrok WSA w Warszawie VIII SA/Wa 785/08). Ponadto należy mieć na uwadze orzecznictwo, zgodnie z którym wymeldowanie z lokalu jest jedynie potwierdzeniem ustalonego stanu faktycznego, ma charakter porządkowy, a administracyjne decyzje o wymeldowaniu nie pozbawiają praw do lokalu osoby, której dotyczą, podobnie jak materialno-techniczna czynność zameldowania nie prowadzi do powstania prawa do lokalu (wyrok WSA w Krakowie, III SA/Kr 474/08). Decyzja o wymeldowaniu J. B. nie stanowiła więc naruszenia jej praw do lokalu mieszkalnego, zapewnia jedynie zgodność między ustalonym stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.