IV SA/Wr 470/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-10

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien odmówić zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli utrata ich mocy obowiązującej została odroczona?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma prawo odmówić zastosowania przepisów rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli utrata ich mocy obowiązującej została odroczona. Odmowa zastosowania takich przepisów jest uzasadniona ochroną konstytucyjnych praw pracownika do rozpoznania sprawy choroby zawodowej na podstawie legalnej procedury i norm prawa materialnego niesprzecznych z Konstytucją. W takiej sytuacji sąd uchyla zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – nowotworu pęcherza moczowego. Mimo że pracownik był narażony na czynniki rakotwórcze w środowisku pracy, placówki medyczne i organy sanitarne nie stwierdziły związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a pracą. Skarżący podnosił, że jego choroba wiąże się ze szkodliwymi warunkami pracy.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm.), dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), dalej: rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych, oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [....] r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – nowotwór pęcherzyka moczowego (poz. 17 p. 5 wykazu chorób zawodowych) u J. B. Uzasadniając swoje stanowisko, na wstępie organ orzekający szczegółowo opisał przebieg zatrudnienia J.B. w latach 1962-1996 w [...] w B. na następujących stanowiskach: - od 23 stycznia 1962 r. do 30 czerwca 1966 r. jako robotnik p-1 (oddział ruchu pociągów), - od 1 stycznia 1966 r. do 31 grudnia 1968 r. jako przodowy ruchu pociągów (p-1), - od 1 stycznia 1969 r. do 30 czerwca 1970 r. jako instruktor przewozu (p-1), - od 1 lipca 1970 r. do 30 czerwca 1972 r. jako asystent techniczny g-3 (oddział ruchu kołowego), - od 1 lipca 1972 r. do 31 maja 1982 r. jako sztygar zmianowy (g-3), - od 1 czerwca 1982 r. do 30 kwietnia 1989 r. jako sztygar zmianowy (g-4) oddział wulkanizacji, - od 1 maja 1989 r. do 30 kwietnia 1991 r. jako z-ca sztygara oddziałowego (g-4), - od 1 maja 1991 r. do 31 sierpnia 1996 r. jako z-ca sztygara oddziałowego oddz. wulkanizacji, - od 1 września 1996 r. J. B. przebywa na emeryturze. W związku z podejrzeniem choroby zawodowej J. B. był badany w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. - Oddział w J. G., który w dniu [...] sierpnia 2003 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], gdzie stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi (poz. 17.5). W trybie odwoławczym odwołujący się był konsultowany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu [...] kwietnia 2004 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór pęcherza moczowego (poz.17 p.5) u J.B.. Na podstawie ww. orzeczeń i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. w dniu [...] 2004 r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór pęcherza moczowego (poz.17 p.5) u J. B.. Od powyższej decyzji w dniu [...] r. J. B. wniósł odwołanie nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wydanym przez organ I instancji podnosząc, iż występująca u niego choroba wiąże się ze szkodliwymi warunkami pracy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w dniu [...] roku wydał decyzję nr [...] znak: [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...]r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór pęcherza moczowego (poz.17 p.50) u J. B. Powyższą decyzję odwołujący się zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. (Sygn. akt III SA/Wr 157/05) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w dniu 18 grudnia 2006 roku przekazał Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Z. całość akt sprawy celem ponownego rozpatrzenia zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne w sprawie oraz zlecił przeprowadzenie badań nadzorowych stężenia aniliny i WWA na stanowisku pracy sztygara zmianowego i wulkanizatora taśm przenośnikowych przez Pracownię Badań Środowiskowych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we W. Ponadto odwołujący się został skierowany na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w J. G., który w dniu [...] 2007 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór pęcherza moczowego (poz.17 p.5) u J. B.. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia podano, że "(...) w ponownym orzeczeniu lekarskim nie znaleziono podstaw do uznania etiologii zawodowej rozpoznanego u badanego raka pęcherza moczowego." W trybie odwoławczym J.B. został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który dnia [...] 2007 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - nowotworu złośliwego (póz. 17 p. 5). Na etapie wglądu do akt sprawy, przed wydaniem decyzji, J.B. pismem z dnia [...] r. wnioskował o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w postaci przesłuchania świadków w celu ustalenia rzeczywistych warunków środowiska pracy. Powyższe dowody potwierdziły okoliczności podane przez J. B. związane z przebiegiem i wykonywaniem przez niego pracy zawodowej. Z treścią protokołu przesłuchania świadków zapoznała się [...] S.A. w B., która pismem z dnia 12 grudnia 2008 r. przedstawiła swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie oceniając zeznania świadków jako niewiarygodne. W oparciu o ww. orzeczenie lekarskie oraz przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne w miejscu pracy odwołującego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. dnia [...]r. wydał decyzję Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi -nowotwór pęcherza moczowego /póz. 17 p. 5/ u pana J. B.. Od powyższej decyzji w dniu [...]2008 roku J.B. wniósł odwołanie. Całość akt sprawy została przekazana w dniu [...] kwietnia 2008 roku do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., który po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, uznał, iż warunki pracy mogły przyczynić się do powstania choroby zawodowej u odwołującego się. W związku z powyższym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w dniu [...] maja 2008 r. skierował pismo do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział J. G. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o weryfikację orzeczeń lekarskich uwzględniając uznane narażenie zawodowe pana J. B.. Ponadto Organ II instancji zlecił Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Z. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w sprawie choroby zawodowej u J. B. oraz przeprowadził dowód z przesłuchania świadka -Głównego Inspektora ds. BHP i Zarządzania Bezpieczeństwem Pracy w [...] S.A. - na okoliczność przeprowadzanego dochodzenia epidemiologicznego dotyczącego narażenia zawodowego odwołującego. W dniu [...] 2008 r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we W. wpłynęło orzeczenie D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział J. G. w którym stwierdzono, że: " (...) W przypadku J.B. nie został stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem warunek, by choroba orzekanego została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Brak potwierdzenia, że charakterystyka wykonywanych czynności i zakres obowiązków na stanowisku sztygara zmianowego są inne niż organizowanie pracy na stanowiskach wulkanizatorów taśm przenośnikowych i na wszystkich stanowiskach, których obsada należy do sztygara zmianowego, kontrola jakości wykonywanych prac. Prowadzenie prac wulkanizacyjnych ograniczało się do zlecania pracownikom poszczególnych prac i nadzoru nad ich wykonaniem. W oparciu o całość obrazu należy stwierdzić, że podstawowym argumentem nie uznania związku nowotworu pęcherza moczowego za następstwo narażenia na czynniki rakotwórcze są dane na temat zakresu obowiązków p. J. B. i brak potwierdzenia jego uczestnictwa w procesach wulkanizacji.(...)" Również Instytut Medycyny Pracy w Ł. w dniu [...] 2009 r. przesłał do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. pismo, w którym podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu powyższego pisma podano, że " (...) W rozpatrywanej sprawie podstawowym argumentem nieuznania związku nowotworu pęcherza moczowego za następstwo narażenia na czynniki rakotwórcze są dane na temat zakresu obowiązków J. B., brak potwierdzenia jego uczestnictwa w procesach wulkanizacji, a zatem brak narażenia na dymy wulkanizacyjne i inne substancje powstające w toku tego procesu. (...) Biorąc pod uwagę powyższe podtrzymujemy stanowisko o braku podstaw do uznania, że rozpoznany u J. B. rak pęcherza moczowego powstał w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy. Zatem stanowisko zawarte w Orzeczeniu lekarskim IMP nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. uważamy za aktualne i nie znajdujemy podstaw do wydania innego orzeczenia w tej sprawie.(...)". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. l i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, dwa warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. W przypadku J.B. kryterium dotyczące rozpoznania klinicznego zostało spełnione. Rozpoznanie kliniczne choroby u J.B. – nowotwór pęcherza moczowego - ustalono w 2003 roku w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we W. Dwie niezależne placówki diagnostyczno-orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w J. G. i Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie kwestionują ww. rozpoznania, natomiast wykluczają związek przyczynowo-skutkowy z warunkami pracy pana J. B. w [...] S. A. w B. na Oddziale Wulkanizacji. . Placówki służby zdrowia upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych są zgodne co do faktu, iż zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór pęcherza moczowego (póz. 17 p.5) u J. B. Na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] r. J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 ze zm.). W odniesieniu zaś do tych przepisów Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. nr 116, poz. 740) orzekł o ich niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż żaden z przepisów Kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego, oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku było uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kp z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do wydanego na tej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Uzasadniając odroczenie utraty mocy obowiązującej niezgodnych z Konstytucją przepisów Trybunał wskazał, że "zakwestionowane w niniejszej sprawie przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydawanie decyzji w sprawach stwierdzania chorób zawodowych, Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów. Wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją". Ponieważ w orzeczeniu odraczającym utratę mocy obowiązującej kwestionowanego aktu normatywnego Trybunał Konstytucyjny nie wskazał jednoznacznie, czy w okresie odroczenia akt zdyskwalifikowany konstytucyjnie, lecz niederogowany może, czy też nie powinien być stosowany, zatem rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje w sferze decyzji sądów. To one "powinny kierować się dążeniem do zagwarantowania maksymalnego przestrzegania Konstytucji i z tą myślą ważyć okoliczności sprawy, w jakiej mają orzekać" (por. K. Gonera, E. Łętowska, Odroczenie utraty mocy niekonstytucyjnej normy i wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, PiP 2008, nr 6, s. 5-6; por. także wyrok SN z dnia 7 grudnia 2007 r., III CZP 125/07). Jeżeli już z chwilą ogłoszenia wyroku, poprzedzającą moment derogacji niekonstytucyjnych przepisów na skutek promulgacji wyroku, następuje uchylenie domniemania konstytucyjności ocenianego unormowania, to organy stosujące przepisy uznane za niekonstytucyjne powinny mieć na uwadze fakt, że chodzi o regulacje pozbawione domniemania konstytucyjności. W takiej sytuacji sądy rozpoznające konkretną sprawę nie są pozbawione możliwości oceny skutków wyroku TK stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów mających w niej zastosowanie, w zależności od tego, jakich przepisów (materialnoprawnych, procesowych, ustrojowych, międzyczasowych, derogacyjnych, zmienianych, zmieniających itd.) dotyczy orzeczenie TK, i przy uwzględnieniu godnego efektywnej ochrony, celu w rozpoznawanej sprawie. Z powołanego wyroku TK wynika, że niekonstytucyjność badanych przepisów nie sprowadzała się jedynie do wadliwej konstrukcji upoważnienia ustawowego do wydania aktu wykonawczego. Polegała ona także na bezpodstawnej ingerencji rozporządzenia Rady Ministrów w sferę konstytucyjnie chronionych praw i wolności człowieka i obywatela, zastrzeżoną do wyłącznej materii ustawowej bez możliwości przekazywania do regulacji w drodze rozporządzenia. Jeżeli więc wskutek wadliwego prawodawstwa doszło do naruszenia norm kompetencyjnych, a w konsekwencji do uchybień w zakresie prawa materialnego, przeto sprzeczne ze standardami Konstytucji RP byłoby rozstrzyganie w sprawach chorób zawodowych na podstawie niekonstytucyjnych unormowań. Wartością nadrzędną, godną konstytucyjnej ochrony nawet w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego, jest właśnie prawo pracownika do rozpoznania i załatwienia sprawy choroby zawodowej na podstawie legalnej procedury i niesprzecznych z Konstytucją norm prawa materialnego. W niniejszej sprawie nie może więc mieć zastosowania zasada tempus regit actum (do czynności prawnej stosuje się przepisy obowiązujące w czasie jej dokonania), ze względu na pozbawienie domniemania konstytucyjności tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji. A zatem należy przyjąć, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, musi być uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarówno zatem w takich przypadkach, gdy na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepis traci moc z chwilą ogłoszenia orzeczenia TK, jak i w tych przypadkach, gdy Trybunał korzystając z możliwości przewidzianej w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji określa inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy administracyjne mają prawo odmówić zastosowania tych przepisów. Przepisy uznane przez Trybunał za niekonstytucyjne nie powinny więc być stosowane w przyszłości, nawet jeśli za ich stosowaniem przemawiałyby ogólne reguły prawa międzyczasowego (por. K. Gonera, E. Łętowska, Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności, PiP 2008, z. 5). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie poglądy wyrażane w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z 21 czerwca 2007 r., I OSK 1030/06; z 23 lutego 2006 r., II OSK 1403/05; z 31 stycznia 2008 r., II OSK 1599/07; z 24 lipca 2009 r., II OSK 559/09, zamieszczono w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnymi przepisami, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów, pomimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. Odsyłanie bowiem w niniejszej sprawie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu. Tak więc, Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania niezgodnych z Konstytucją przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Z uwagi na odmowny walor decyzji Sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonalności (art.152 p.p.s.a.). Sąd przy tym wskazuje, że wobec odmowy zastosowania przepisów materialnych i procesowych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji jako niezgodnych z Konstytucją, nie dokonywał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Organy administracyjne prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny rozpatrzyć sprawę strony skarżącej na podstawie przepisów w sprawie chorób zawodowych obowiązujących w dacie orzekania, tj. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło