IV SA/Wr 477/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-12-06

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uzupełnienia decyzji, wydane w trybie art. 111 § 1 K.p.a., które nie jest zaskarżalne zażaleniem, jest dotknięte wadą nieważności?
Ratio decidendi
Postanowienie organu drugiej instancji, które merytorycznie rozpoznało zażalenie na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji wydane w trybie art. 111 § 1 K.p.a., mimo że takie zażalenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. i art. 144 K.p.a., jest dotknięte wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien zastosować art. 134 K.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Stan faktyczny
J. M. B. wniosła o uzupełnienie decyzji o zameldowaniu na pobyt stały, wskazując na błędy w numerze lokalu, brak sprecyzowania jego rodzaju oraz pominięcie drugiego imienia. Burmistrz odmówił uzupełnienia, a Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Wojewody jest dotknięte wadą nieważności, ponieważ rozpoznało ono niedopuszczalne zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody D. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. M. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji dotyczącej zameldowania na pobyt stały I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem Wojewody D. z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 111 § 1 i art. 111 § 1b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu zażalenia J. M. B. na postanowienie Burmistrza Dz. z dnia [...], nr [...], odmawiające uzupełnienia decyzji z dnia [...], nr [...], orzekającej o zameldowaniu Wymienionej na pobyt stały w lokalu przy ul. N. [...] w Dz. utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach tego rozstrzygnięcia podano, że decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Dz. orzekł o zameldowaniu J. M. B. na pobyt stały w lokalu przy ul. N. [...] w Dz., gdyż uznał, że Wymieniona spełniła przesłanki wynikające z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pismem z dnia [...] J. M. B. wniosła o sprostowanie przedmiotowej decyzji, wskazując, że błędnie w decyzji podano numer lokalu w jakim została zameldowana, nie sprecyzowano rodzaju tego lokalu oraz pominięto jej drugie imię. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Burmistrz Dz. odmówił uzupełnienia decyzji o wskazane wyżej postulaty, gdyż uznał, że są one bezzasadne. Zażalenie na przedmiotowe postanowienie wniosła J. M. B., która nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem. Organ II instancji rozpatrując zażalenie stwierdził m.in., że zainteresowana nie neguje istoty wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie jej zameldowania na pobyt stały, a pewne jego aspekty - w postaci błędnie wskazanej numeracji lokalu oraz niewskazania w decyzji jej drugiego imienia, a także wskazaniu rodzaju lokalu w jakim została zameldowana. Po szczegółowej analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów należy jednak przyjąć, że lokal zajmowany przez żalącą się przy ul. N. powinien mieć numer porządkowy [...]. Szczegółowe wyjaśnienia w tej sprawie udzielił pisemnie zarówno Wydział Spraw Lokalowych, Urzędu Miasta w Dz., jak i tamtejszy Wydział Spraw Obywatelskich. Wywnioskować z tego należy, iż w przedmiotowym budynku, w bramie nr [...] znajduje się pięć lokali. Jednak jeden z nich, zlokalizowany na parterze, do cyfry w numerze porządkowym ma dołączoną literę "[...]". Tym samym do ostatniego mieszkania, zajmowanego przez stronę przypisano cyfrę [...], mimo faktycznej ilości pięciu lokalów w przedmiotowej bramie. Wątpliwości odwołującej nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie sposób również uznać za błąd pominięcie w decyzji organu I instancji drugiego imienia zainteresowanej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz przyjętymi zasadami decyzja powinna spełniać ogólne wymogi wynikające z przepisu art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zawierać oznaczenie organu, który ją wydał, datę wydania, oznaczenie stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. W związku z tym, że w niniejszym przypadku strona postępowania została oznaczona w sposób nie budzący wątpliwości, nie można traktować pominięcie drugiego imienia jako uchybienie. W praktyce organów prowadzących sprawy meldunkowe, a także sądów administracyjnych orzekających w tych sprawach nie stosuje się wskazywania czy dany lokal jest użytkowy czy wyłącznie mieszkalny. Wynika to wprost z samej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w której ustawodawca nie dokonał podziału na rodzaje lokali, w których dane osoby mają być zameldowane, bądź wymeldowane. W zaistniałej sytuacji należy uznać za prawidłową decyzję Burmistrza Dz., który w oparciu o stosowne przepisy zameldował stronę na pobyt stały w lokalu przy ul. N. [...] w Dz. W związku z powyższym organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany przedmiotowego postanowienia. Na powyższe postanowienie J. M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, kwestionując zawarte w nim rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1259 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na postanowienie, Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż stosownie do treści art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Przepis ten z mocy art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do postanowień. Orzeczenie o uzupełnieniu decyzji (postanowienia) lub o odmowie jej uzupełnienia inaczej niż w procedurze cywilnej, nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym – zażaleniowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1783/98, ONSA 2002, nr 1, poz. 23). Zatem postępowanie prowadzone na skutek wniesienia żądania na podstawie art. 111 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, a postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny. Jego wydanie ma tylko ten skutek, iż termin dla strony do wniesienia odwołania (zażalenia), powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego). Jednocześnie należy wskazać, iż postanowienie wydane w trybie art. 111 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest zaskarżalne. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 1998 r. (sygn. akt SA 1434/97, Lex nr 41281) zażalenie przysługuje tylko na niektóre postanowienia, enumeratywnie wyliczone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że katalog postanowień, na które może być wniesione zażalenie, jest zamknięty i organ orzekający w sprawie nie może go rozszerzać. W art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawodawca przewidział, że postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu decyzji. Skoro zatem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie uzupełnienia decyzji lub postanowienia, to zażalenie na takie postanowienie jest niedopuszczalne. W takim przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 134 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że istniejącego stanu prawnego w tym zakresie nie zmieniała nowelizacja przepisu art. 111 k.p.a., dodana z dniem 11 kwietnia 2011 r. (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2011). W przedmiotowej sprawie Burmistrz Dz. wydał postanowienie w trybie art. 111 kodeksu postępowania administracyjnego, pouczając stronę, że służy jej prawo wniesienia odwołania do Wojewody D. w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Organ wyższej instancji zażalenie to rozpatrzył merytorycznie, gdyż zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza Dz. Mając na uwadze wskazane wyżej regulacje ustawowe zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego stwierdzić należy, iż takie rozstrzygnięcie rażąco narusza prawo. Skoro bowiem stosownie do treści art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego prawo wniesienia zażalenia na postanowienie przysługuje tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi i jednocześnie brak jest przepisu stanowiącego o dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o uzupełnieniu (odmowie uzupełnienia decyzji), to w takim stanie rzeczy przedmiotowe zażalenie było niedopuszczalne i nie mogło być merytorycznie rozpoznane. Skoro zaś organ II instancji zaskarżonym postanowieniem rozpoznał niedopuszczalne zażalenie, a niedopuszczalność ta jest oczywista, to tym samym rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy błędnie bowiem utrzymał postanowienie organu I instancji zamiast zastosować przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi to kwalifikowaną wadę poddanego kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcia. Tym samym należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą nieważności, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji daje podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. odpowiednio wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2009 r. II SA/Ol 521/09, Lex nr 503979), który nie stracił aktualności. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a orzeczenie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152 wskazanej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględni powyższe rozważania Sądu i rozstrzygnie wniesione zażalenie stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło