IV SA/Wr 484/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 26 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. , , , , , , , , , , Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy orzeczenie Burmistrza Obornik Śląskich odmawiające M. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką K. P. Jak wynikało z akt sprawy w dniu 31 stycznia 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką (68 lat), która orzeczeniem Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia we Wrocławiu z dnia 26 października 1995 r. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidzkiej na stałe. Orzeczenie nie wskazywało od kiedy istnieje niepełnosprawność. Przeprowadzony w toku postępowania wywiad środowiskowy ujawnił, że matka Strony mieszka sama, opiekę nad nią sprawuje Skarżąca oraz wnuk – M. W. Jest on nadto uprawniony do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na sprawowaną nad nią opieką na okres zasiłkowy 2022/2023. Przyczyną niepełnosprawności matki Skarżącej jest krótkowzroczność, może ona natomiast samodzielnie utrzymywać higienę osobistą, ubierać się, rozbierać, wstawać z łóżka, przygotowywać i aplikować leki, załatwiać potrzeby fizjologiczne, spożywać posiłki, przyjmować napoje, przewracać się z boku na bok. Nadto z ustaleń tych wynikało, że pomoc Skarżącej zajmuje 4-5 godzin dziennie i obejmuje robienie zakupów, przygotowanie posiłków, sprzątanie, towarzyszenie w wizytach lekarskich, pomoc w ogrzewaniu. Skarżąca dojeżdża do matki z innej miejscowości. Do akt Strona złożyła oświadczenie, że syn zrezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego na babcię, gdy Strona otrzyma świadczenie pielęgnacyjne. Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, w szczególności zakres sprawowanej przez Stronę opieki organ I instancji odmówił jej przyznania wnioskowanego świadczenia. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej. u.ś.r.), z jego treści wywodząc, że istotne dla oceny przyznania Stronie wnioskowanego prawa ma ustalenie, czy stopień i zakres sprawowanej przez nią opieki nad matką uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ wyjaśnił, że obowiązująca definicja niepełnosprawności oraz jej stopnie nie przystają do odrębnego ryzyka socjalnego jakim jest niesamodzielność, zwłaszcza osób starszych. W praktyce obecnie istnieje jeden stopień niesamodzielności, tj. znaczny stopień niepełnosprawności. Oznacza to brak podstaw do różnicowania w obrębie osób niesamodzielnych z punktu widzenia stopnia naruszenia i ich samodzielności oraz potrzeb w zakresie pielęgnacji, opieki lub wsparcia. Stąd samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wystarcza do określania zakresu potrzeb osób niepełnosprawnych (opieki, pielęgnacji, wsparcia). Wobec tego ustawodawca na użytek ustalania prawa do wnioskowanego świadczenia przewidział szczególne środki umożliwiające badanie czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zawodową jej opiekuna. W tym względzie organ wskazał na zapis art. 23 ust. 4aa ust. 4b u.ś.r. uprawniający do wnioskowania o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wobec tego za pozbawione zasadności uznał organ zarzuty odwołania podnoszące, że już samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności przesądza o niesamodzielności wymagającej stałej opieki drugich osób. Odnosząc się do zebranych w sprawie dowodów – w tym do wywiadu środowiskowego – organ wskazał, że Skarżąca pomaga matce jedynie w prowadzeniu gospodarstwa domowego, dojeżdżając do niej z innej miejscowości i opiekując się jednocześnie dziećmi w wieku 2 i 17 lat. Jej pomoc matce zajmuje dziennie 4 -5 godzin i polega na robieniu zakupów, przygotowaniu posiłków, sprzątaniu, odbywaniu wizyt lekarskich, pomocy przy ogrzewaniu. Czynności te mogą być wykonywane przez osobę aktywną zawodowo i nie dotyczą zapewniania opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dalej organ wskazał, że przyczyną niepełnosprawności matki Skarżącej jest krótkowzroczność, przy czym jest ona samodzielna w zakresie higieny osobistej, ubierania, rozbierania się, wstawania z łóżka, załatwienia potrzeb fizjologicznych, spożywania posiłków, przewracania się z boku na bok. Organ wyjaśnił, że rezygnacja z zatrudnienia (jego niepodejmowanie) powiązane muszą być ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta musi mieć charakter trwały lub długotrwały oraz być wykonywana osobiście i wykluczać realizacje lub podjęcie zatrudnienia. Nie może być fikcyjna i stanowić rozwiązania problemu ze znalezieniem pracy zgodnej z oczekiwaniami. Zakres opieki nie może sprowadzać się do czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i musi być powiązany z koniecznością rezygnacji z pracy przez osobę zdolną do jej podjęcia. Świadczenie nie jest przyznawane za samą opiekę nad rodzicem, która wynika z moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia właśnie z uwagi na konieczność świadczenia opieki nad osobą niepełnosprawną Na poparcie swych racji organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Nadto organ wskazał, że przeszkodą w przyznaniu prawa do świadczenia jest także fakt przysługiwania wnukowi podopiecznej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad matką Skarżącej na okres zasiłkowy 2022/2023. Zatem prawo Strony do wnioskowanego świadczenia wyklucza to zapis art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. W skardze Strona zarzucała naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Stronę w celu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełniło przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdyż zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, bowiem wnioskodawczyni wskazała, że w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z zasiłku opiekuńczego. Strona wnioskowała o uchylenie orzeczeń organów obu instancji i orzeczenie, co do istoty sprawy oraz zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Strona wywodziła, że warunkiem przyznania świadczenia jest sprawowanie ciągłej i stałej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia. Przy czym powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Skarżąca wywodziła, że opieka nie musi być nieustanna, w jej zakresie mieści się także zaspokajanie podstawowych codziennych potrzeb egzystencjonalnych osoby niepełnosprawnej. W zakresie naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Strona zarzucała ich literalną wykładnię pomijającą reguły wykładni systemowej i funkcjonalnej, co godzi w istotę świadczenia stanowiącego wsparcie dla rodziny pozostającej w trudnej sytuacji materialnej związanej z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Skarżąca korzysta z zasiłku, gdyż dotychczasowe regulacje uniemożliwiały jej ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Strona podkreślała, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie decyzji w sprawie zasiłku, gdy zostanie jej ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślała, że w państwie prawa nie można przymuszać obywatela do wystąpienia o świadczenie mniej korzystne, których negatywne skutki godzące w stabilność sytuacji prawnej zagwarantowanej ostateczną decyzją administracyjną nie zostały przez ustawodawcę należycie wyeliminowane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 259 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwaga ta czyniona jest w nawiązaniu do wniosku Skarżącej wyartykułowanego w skardze. Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, co nakazywało jej oddalenie. Sąd podziela pogląd organu administracji wyrażony w zaskarżonej decyzji wywodzący, że Strona nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy przekonuje, że pomiędzy rezygnacją z pracy przez Skarżącą (niepodejmowaniem zatrudnienia) nie wystąpił wymagany związek przyczynowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dla przejrzystości wywodu niezbędne jest przywołanie istotnych w sprawie przepisów, tu art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z jego brzmieniem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Celem tego przepisu było częściowe wynagrodzenie – poprzez ww. świadczenie – osobom zdolnym do pracy faktu rezygnacji z tego zatrudnienia (lub niepodejmowania zatrudnienia), z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu wskazanym w ustawie. Nie jest to świadczenie adresowane do osoby niepełnosprawnej ale do podmiotu sprawującego opiekę. Nie chodzi tu także o jakąkolwiek opiekę ale taką, której zakres, natężenie wykluczy możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Z powyższego wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Analiza istnienia owego związku przyczynowego - pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) - wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Po pierwsze istotny jest stan zdrowia osoby wymagającej opieki, w tym szczególności ocena zakresu czynności, które faktycznie jest w stanie wykonać samodzielnie, a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki oraz pomocy innych osób. Przy czym nie oznacza to w żadnej mierze kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może jednak wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Kwestie te w sposób bardzo przekonujący wyjaśnił organ administracji w treści zaskarżonej decyzji, przyjęte tam argumenty Sąd w pełnej rozciągłości podziela. W konsekwencji organy są nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do przeprowadzania takich analiz, a umocowanie to wynika z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 4aa u.ś.r. Kolejnym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest bowiem wyjaśnienie, czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. W ustawie o świadczeniach rodzinnych brak definicji zwrotu "sprawowanie opieki". Zgodnie z wykładnią językową tego zwrotu "sprawowanie" to "sposób zachowania się", zaś "opieka" to "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś." (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003). Zatem chodzi tu o działania, czynności podejmowane względem kogoś, dbałość o kogoś (coś). Przy czym ustawodawca czynnościom tym nadaje dodatkowe cechy odwołując się w przepisie bądź do stopnia niepełnosprawności lub poprzez bezpośrednie wskazanie, że chodzi tu o opiekę stałą lub długotrwałą. Musi być ona zatem systematyczna, świadczona w długim przedziale czasowym, a wskazany w dalszej części zapisu związek przyczynowy dowodzi, że jej zakres winien na tyle absorbujący aby angażował czas opiekuna w stopniu wyłączającym całkowicie możliwość podjęcia pracy zarobkowej lub rezygnacji z niej. Chodzi tu zatem o sprawowanie opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, dostępny w CBOSA). Świadczenie jest powiązane z tą właśnie okolicznością, rezygnacją z pracy (niepodejmowaniem pracy), nie zaś z samą opieką nad osobą niepełnosprawną. Nie budzi zatem wątpliwości, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo dla osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. W realiach rozpoznawanej sprawy zasadnie wywodzą organy administracji, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie Stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Zebrany materiał aktowy nie daje podstaw do wywodzenia, że zakres czynności podejmowanych przez Stronę względem matki wpisuje się w ustawowy zapis stałej lub długotrwałej opieki, która spowodowała, że Skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia (nie podejmuje pracy). Przypomnieć trzeba, że ustawodawca nie wymaga aby możliwość zatrudnienia odnosiła się do pracy w pełnym jej wymiarze. W tym zakresie istnieje możliwość dostosowania warunków i czasu pracy do potrzeb własnych i rodziny. Definicja zawarta w art. 3 pkt 22 u.ś.r. (obejmująca zatrudnienie i inną pracę zarobkową) jest szeroka - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zebrane w sprawie dowody, w szczególności przeprowadzony wywiad środowiskowy wskazuje, że jakkolwiek matka Skarżącej jest osobą niepełnosprawną, to pomimo orzeczonego stopnia inwalidztwa i wymogu wsparcia oraz pomocy osób drugich w pewnych obszarach życia, to szereg czynności jest ona w stanie wykonać samodzielnie. Z przedłożonego do akt sprawy orzeczenia Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 26 października 1995 r. została ona zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Za dalszych dokumentów wynika, że stwierdzono u niej krótkowzroczność i w codziennych czynnościach potrzebuje pomocy. Z formularza opisującego czynności wykonywane w ramach opieki przez Stronę wynika, że matka samodzielnie korzysta z toalety, nie używa pieluchomajtek, nie wymaga czynności stricte pielęgnacyjnych, wykonywania pomiarów cukru, czy ciśnienia. Nie ma potrzeby czuwania nad nią w czasie snu, wykonywania masaży, przeciwdziałania odleżynom. Skarżąca udziela matce pomocy w podawaniu leków, przygotowaniu odzieży, w zakresie ubierania, czy rozbierania się mama jest samodzielna, co wynika z dalszych dokumentów. Strona pomaga w niektórych czynnościach higienicznych, zasadniczo w podstawowym ich wykonywaniu matka jest samodzielna (mycie). Dalsze zadania obciążające Stronę w ramach świadczonej pomocy sprowadzają się do przygotowania i podania posiłków (matka spożywa je samodzielnie), sprzątanie, pranie, prasowanie, wizyty lekarskie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, realizacja recept, załatwienie spraw urzędowych, wyjścia do kościoła, przygotowanie i przynoszenie opału, czytanie książek i pism urzędowych. Z wywiadu środowiskowego wynikało, że Skarżąca nie pracuje jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Trzebnicy jako bezrobotna. Samotnie wychowuje dwoje dzieci w wieku 17 i 2 lat. Opieka sprawowana jest także przez wnuka matki Skarżącej, który pobiera w związku z tym specjalny zasiłek opiekuńczy. Ustalenia wywiadu potwierdzają opisaną częściowo samodzielność osoby niepełnosprawnej w zakresie utrzymania higieny osobistej, ubierania się, wstawania, poruszania po mieszkaniu, korzystania z toalety, spożywania posiłków, przygotowania i aplikacji leków. Potwierdzają to oświadczenia Strony i zakres czasowy sprawowanej opieki , w trakcie przeprowadzanych czynności Skarżąca wyjaśniała, że przyjeżdża do matki z innej miejscowości, przebywa u niej 4-5 godzin. Znaczący zakres samodzielności matki Skarżącej potwierdzają także wnioski pracownika przeprowadzającego wywiad środowiskowy, który stwierdza, że większość czynności życia codziennego wykonuje ona samodzielnie, wymagając wsparcia w pewnych dziedzinach życia. Wymienia się tu robienie zakupów, przynoszenie opału, sprzątanie, wizyty lekarskie, co w znacznej mierze znajduje potwierdzenie w pisemnych oświadczeniach Strony. W opinii pracownika socjalnego opieka, której wymaga matka Skarżącej nie jest wykonywana stale, nie jest absorbująca. Nadto ze względu na rozmiar wymaganego wsparcia nie ma potrzeby aby była ona realizowana przez dwóch opiekunów. Mając na uwadze przywołane okoliczności faktyczne zasadnie wywodzi organ, że zakres sprawowanej przez Stronę opieki nie wyklucza podjęcia zatrudnienia lub wymaga rezygnacji z pracy. Słusznie organ dostrzega, że część z opisanych przez Skarżącą czynności wpisuje w działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które obciążają większość osób wykonujących prace zarobkowe i opiekujących się krewnymi, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pranie, sprzątanie, gotowanie, załatwianie spraw urzędowych, kontakty z lekarzami nie stanowią przeszkody w podjęciu zatrudnienia, są czynnościami życia codziennego. Pozostałe zaś czynności odnoszące się stricte do pomocy osobie niepełnosprawnej – w świetle zebranych materiałów dowodowych - nie absorbują Strony w stopniu umożliwiającym podjęcie zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jak wskazuje sama Skarżąca zajmują jej one 4-5 godzin dziennie. Należy zatem zaaprobować wyrażany w zaskarżonej decyzji pogląd, że Skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., bowiem sprawowana opieka, jej zakres i natężenie nie wykluczały rezygnacji, czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która jak już wskazano nie musi być realizowana w pełnym wymiarze czasu pracy. Brak omawianego związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki (jej zakresem) a koniecznością rezygnacji z pracy lub jej niepodejmowania w istocie czyni zbędnym rozważanie dalszych okoliczności, w tym powoływanego przez organ odwoławczy wyłączenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobierany przez innego krewnego stałego zasiłek pielęgnacyjny. W tym miejscu jedynie wskazać trzeba, że podstawę wyłączenia prawa do wnioskowanego świadczenia stanowi art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., a nie powołany w skardze zapis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. ustawy. W konsekwencji wzajemne relacje tych świadczeń w okolicznościach rozpoznawanej sprawy reguluje zapis art. 27 ust. 4 u.ś.r., a nie zapis ust. 5 ww, normy. Nie znajdą tu także odniesienia powołane przez Stronę orzeczenia sądów administracyjnych zapadłe na gruncie art. 27 ust. 5 u.ś.r. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.