IV SA/Wr 487/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...]., nr [...] w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...], nr [...] Pismem z dnia 3 października 2018 r. I. K. (dalej: strona, skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Wojewody D. z dnia 17 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 7 czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku, odmowie uznania za osobę bezrobotną, umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku. Jednocześnie w skardze skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 7 czerwca 2018 r. Strona wskazała, że jej wykonanie doprowadziłoby do wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Świadczy o tym, według strony, jej ciężka sytuacja materialna, zdrowotna i osobista. Wskazała, że jest osobą samotną, bezdomną i bezrobotną, cierpiącą na liczne schorzenia. Jest osobą nieporadną życiowo, nie posiada żadnych oszczędności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2000 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczne decyzje administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Zatem wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu pozwala na uniknięcie wywołania po stronie skarżącego niekorzystnych skutków aktu w sytuacji, gdy nie zostało w sprawie wydane orzeczenie kończące postępowanie sądowoadministracyjne. Wobec sformułowania w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 7 czerwca 2018 r. w przedmiocie uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku, odmowie uznania za osobę bezrobotną, umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku, w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że możliwe jest udzielenie ochrony tymczasowej jedynie w stosunku do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, przy czym wstrzymanie wykonania dotyczy aktu zaskarżonego lub aktu wydanego w granicach sprawy. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 objęte będą akty wydane w pierwszej instancji, a także akty w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 169). Nadto w orzecznictwie stwierdzono, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, Lex nr 41266). W związku z powyższym podnieść należy, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 7 czerwca 2018 r. pozostaje poza granicami przedmiotowej sprawy. Kwestia wykonalności tej decyzji nie jest związana z zaskarżonym postanowieniem i nie jest objęta skutkami prawnymi tego postanowienia. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem orzecznictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania czy też odmowy jego przywrócenia nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch rozstrzygnięć, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GZ 288/16, Lex nr 2037246). W świetle zaprezentowanego stanowiska nie jest zatem dopuszczalne orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej, albowiem dotyczy ona zupełnie innej materii, aniżeli zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. Nawet gdyby przyjąć odmienny od zaprezentowanego podgląd o szerszych granicach sprawy a tym samym dopuścić możliwość wstrzymania wykonania aktów pierwszoinstancyjnych w sytuacji wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia procesowego w trybie art. 58 k.p.a. bądź art. 134 k.p.a., to i tak wniosek strony skarżącej nie zasługiwałby na uwzględnienie. Niezbędną bowiem przesłanką do wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest uprzednie stwierdzenie, że można go zaliczyć do katalogu tych rozstrzygnięć, które podlegają wykonaniu jako akty zobowiązujące, ustalające dla adresatów nakazy powinnego lub zakazy określonego zachowania, czy też przyznające prawa lub obowiązki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1863/15, Lex nr 1968723). Decyzja zaś, której wstrzymania wykonania domaga się strona skarżąca ma jedynie charakter procesowy, porządkujący jej sytuację prawną poprzez orzeczenie o odmowie uznania jej za osobę bezrobotną z dniem 14 sierpnia 2015 r. Dodatkowo rozstrzygnięcie to odnosi się do przeszłości i dotyczy dawno już skonsumowanych przez stronę uprawnień w zakresie statusu osoby bezrobotnej i wynikającego z tego tytułu zasiłku. Wskazana decyzja – sama w sobie – nie zawiera więc elementu wykonalności. Nie przyznaje bowiem stronie żadnego uprawnienia, ani nie nakłada na nią jakiegokolwiek obowiązku. Nie wywołuje ona zatem żadnych skutków materialnych, które mogłyby zostać wyegzekwowane w drodze przymusu państwowego. Nie można tym samym wstrzymać jej wykonania w trybie uregulowanym przepisami o ochronie tymczasowej przysługującej stronie w toku postępowania przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.