IV SA/Wr 497/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. M. M. jako pełnomocnik skarżącego Z. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 24 lipca 2015 r. wezwano M. M. do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi wraz ze wskazaniem, czy pełnomocnik należy – zgodnie z art. 35 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do kręgu osób uprawnionych do reprezentowania strony w niniejszym postępowaniu. Powyższe zarządzenie zawierało pouczenie, że należy je wykonać w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie Sąd pouczył m. in. o treści art. 35 zawierającego wyliczenie kręgu osób mogących być pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W odpowiedzi M. M. nadesłał pismo z dnia 22 sierpnia 2015 r. w którym wskazał, że należy do kręgu osób wymienionych w przepisie art. 35 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami admistracyjnymi, a do działania przed sądem upoważnia go przepis szczególny, tj. art. 750 i 734 kodeksu cywilnego. Wskazał, że skarżący upoważnił jego jako pełnomocnika w umowie zleceniu. Zleceniobiorcą jest Spółka, której Prezesem jest M. M., reprezentujący Spółkę i skarżącego. M. M. przedstawił jednocześnie wyciąg z KRS, z którego wynika, że jest Prezesem R. Spółki z o.o. z /s w S., umowę zlecenia stałego w sprawach majątkowych zawartą przez skarżącego na rzecz R. Spółka z o.o. oraz pełnomocnictwo ogólne do reprezentowania skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Zarządzeniem z dnia 9 września 2015 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie bądź nadesłanie odpisu prawidłowo podpisanego pisma – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie skarżącego pouczono, że osoby niewymienione w art. 35 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mogą występować w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazano, że wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, choćby nawet udzielone jej zostało pełnomocnictwo do działania przez mocodawcę na podstawie art. 98 kodeksu cywilnego. Nadto wskazano, że w obowiązującym stanie prawnym do pełnomocników, których uprawnienie do występowania w charakterze pełnomocnika wynika z przepisów szczególnych należy zaliczyć prawników zagranicznych, doradców podatkowych i rzeczników patentowych. Powyższe wezwanie zostało wysłane na adres do doręczeń wskazany w skardze, tj. ul. [...]. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej wezwanie Sądu w dniach 17 i 25 września 2015 r., przesyłka nie została odebrane z placówki pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skarga powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku stwierdzenia, iż skarga nie zawiera podpisu skarżącego sąd wzywa go do jej podpisania pod rygorem odrzucenia skargi. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została podpisana przez M. M. podającego się za pełnomocnika skarżącego Z. Ł. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z treścią art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, choćby nawet udzielone jej zostało pełnomocnictwo do działania przez mocodawcę na podstawie art. 98 kodeksu cywilnego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 15/06, publ. LEX nr 235257). Wskazać w tym miejscu należy, iż sąd z urzędu obowiązany jest do czuwania nad prawidłowością zastępstwa procesowego stron. Dopuszczenie do działania w charakterze pełnomocnika strony osoby, która nie może być pełnomocnikiem, jest przyczyną nieważności postępowania (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2004r., III CZP 32/04, Biuletyn SN z 2004r., nr 7, poz. 8). Z akt sprawy nie wynika by M. M. należał do którejś z wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a. kategorii osób, a zatem nie może być pełnomocnikiem skarżącego. Konieczne zatem stało się wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez jej podpisanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto bowiem, że jeżeli warunki formalne skargi nie zostaną spełnione, skarżący winien być w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a wezwany do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., I OSK 7/10, publ. LEX nr 578341 oraz internetowa Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Należy wskazać, że przesyłka zawierająca wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi została skierowana do skarżącego na adres do doręczeń wskazany w skardze. Przesyłka była dwukrotnie awizowana (w dniach 17 i 25 września 2015 r.) i nie została przez adresata podjęta w terminie. Wobec tego doręczenie wezwania miało miejsce w dniu 1 października 2015 r. a wyznaczony przez Sąd termin do uzupełnienia braku skargi upłynął w dniu 8 października 2015 r. Opis czynności umieszczony na kopercie zawierającej wezwanie wskazuje, że nie było możliwości osobistego doręczenia przesyłki. W tej sytuacji został zastosowany tryb wynikający z art. 73 p.p.s.a. Ustawodawca w ostatnim zdaniu tego przepisu wprowadza fikcję prawną sprowadzającą się do tego, że wykazanie wykonania czynności określonych w art. 73 p.p.s.a. daje podstawę do uznania skuteczności doręczenia, w sytuacji gdy adresat nie podejmie przesyłkę. W niniejszej sprawie doręczający przesyłkę prawidłowo wykonał czynności opisane w powołanym przepisie. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. doręczyciel dwukrotnie awizował przesyłkę. Reasumując należy stwierdzić, że doręczenie wezwania stronie skarżącej w dniu 1 października 2015 r. nastąpiło w sposób przewidziany prawem. W niniejszej sprawie skarżący w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania do podpisania skargi nie uczynił zadość wezwaniu, co musiało skutkować odrzuceniem skargi. Wobec nieuzupełnienia, w zakreślonym terminie, braku formalnego skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniesiona skarga podlegała odrzuceniu, co orzeczono w sentencji postanowienia.