IV SA/Wr 504/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis – spr. Sędzia WSA Marek Olejnik Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o wyłączenie od orzekania Sędziego NSA Ryszarda Pęka, Sędziego NSA Henryka Ożoga, Sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej, Sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, Sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, Sędziego NSA Julii Szczygielskiej, Sędziego NSA Anny Moskały, Sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, Sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, Sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej – Ilków, Sędziego WSA Ewy Kamienieckiej w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego od dnia 1 lutego 2015r. postanawia 1. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej; 2. umorzyć postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, Sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego. Z. R. złożył w niniejszej sprawie pismem z dnia 18 lutego 2016 r. wniosek o wyłączenie od orzekania Sędziego NSA Ryszarda Pęka, Sędziego NSA Henryka Ożoga, Sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej, Sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, Sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, Sędziego NSA Julii Szczygielskiej, Sędziego NSA Anny Moskały, Sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, Sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, Sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej – Ilków, Sędziego WSA Ewy Kamienieckiej wskazując, że są oni ze sobą w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki, gdyż zachodzą okoliczności wywołujące wątpliwość co do ich bezstronności. Motywując dalej zasadność jego wniesienia skarżący wskazał na okoliczność wydania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 509/15 w dniu 13 października 2015 r. wyroku w postępowaniu uproszczonym i jego upublicznienie przez wywieszenie sentencji w sekretariacie Sądu. Zdaniem skarżącego takie działanie narusza jego dobra osobiste, w rezultacie czego dokonano znieważenia jego osoby. W tym kontekście skarżący dodał, że podanie wyroku do wiadomości publicznej przez jego wywieszenie w sekretariacie sądu stanowi dla niego stygmatyzację, gdyż dane osobowe podlegają szczególnej ochronie i nie powinny być ujawniane osobom postronnym. Ponadto w uzasadnieniu niniejszego wniosku skarżący podniósł, że orzekanie w postępowaniu uproszczonym narusza prawo do sądu i związane z tym prawo do obrony oraz wysłuchania, jak również jest "oczywistą stronniczością". Sędziowie w osobach: Anna Moskała, Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska, Wanda Wiatkowska – Ilków, Alojzy Wyszkowski, Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński i Ewa Kamieniecka złożyli oświadczenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Ponadto w aktach sprawy znajduje się zapisek urzędowy, z którego wynika, że Sędzia NSA Ryszard Pęk został przeniesiony z dniem 15 października 2015 r. do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak również zapisek urzędowy z dnia 1 marca 2016 r., z którego wynika, że sędzia NSA Jolanta Sikorska została przeniesiona z dniem 1 marca 2016 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, natomiast sędzia NSA Tadeusz Kuczyński przeszedł w stan spoczynku z dniem 29 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem z art. 19 powyższej ustawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a). W judykaturze powszechne jest stanowisko, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się więc do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1101/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., I OZ 617/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1048/09). W piśmiennictwie wskazuje się, że "przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV.). Mając zatem na względzie okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i przywołane powyżej regulacje normatywne Sąd uznał, że złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie wyartykułowanych w pkt I sentencji postanowienia sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca nie podał bowiem okoliczności przemawiających za zasadnością wyłączenia powyższych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy. Przywołane okoliczności co do stronniczości wynikają wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia strony co do ich istnienia. Nie zostały jednak uprawdopodobnione przez wnioskodawcę i tym samym nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 19 p.p.s.a. Nie można bowiem kwestionować obiektywizmu sędziego, bez przywołania faktycznych podstaw, które w sposób uzasadniający wskazywałyby na utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Przywołane przez wnioskodawcę podstawy wyłączenia nie stanowią również okoliczności obligujących Sąd do ich wyłączenia z mocy prawa. Ponadto należy zauważyć, że także w złożonych wyjaśnieniach, wskazani sędziowie oświadczyli, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy. W ocenie Sądu uwzględnienia niniejszego wniosku nie uzasadnia również subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadził inne postępowanie z uchybieniem prawa procesowego, rozstrzygając sprawę w trybie uproszczonym i naruszając jego dobra osobiste przez upublicznienie wyroku w sekretariacie sądu. Samo bowiem zawiedzenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy sposobu procedowania nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie bada prawidłowości podejmowanych przez skład orzekający czynności procesowych (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 33/12, CBOSA; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 315/09, CBOSA; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 16 października 2009, sygn. akt II SO/Ol 13/09, CBOSA). Podobnie też w gestii składu orzekającego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie nie leży ocena prawidłowości i trafności podjętych przez ustawodawcę regulacji w kwestii postępowania uproszczonego. Wobec zatem braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziego, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. – orzec jak w punkcie I sentencji postanowienia. Orzeczenie w punkcie II sentencji wynika zaś z faktu, że sędzia NSA Ryszard Pęk został przeniesiony z dniem 15 października 2015 r. do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, sędzia NSA Jolanta Sikorska została przeniesiona z dniem 1 marca 2016 r. do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, natomiast sędzia NSA Tadeusz Kuczyński przeszedł w stan spoczynku z dniem 29 lutego 2016 r. W związku z tym, postępowanie z wniosku o ich wyłączenie należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 umorzyć jako bezprzedmiotowe.