IV SA/Wr 560/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-10-01

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Dagmara Dominik-Ogińska, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, oparty na ogólnikowych zarzutach o stronniczość, powiązania kryminalne, kumoterskie i nepotyczne, bez przedstawienia konkretnych dowodów, może zostać uwzględniony na podstawie art. 19 PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów, oparty na ogólnikowych zarzutach o stronniczość, powiązania kryminalne, kumoterskie i nepotyczne, bez przedstawienia konkretnych dowodów, nie może zostać uwzględniony na podstawie art. 19 PPSA. Strona musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Samo subiektywne przekonanie strony o istnieniu takich okoliczności lub niezadowolenie z przebiegu postępowania nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Wniosek dotyczący sędziów nieorzekających w danym sądzie administracyjnym jest niedopuszczalny.
Stan faktyczny
Skarżący Z.R. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiającą przyznania zasiłku celowego. W toku postępowania przed WSA we Wrocławiu, skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu, Opolu i Gliwicach, zarzucając im stronniczość, działanie w zmowie, ukartowane orzekanie wbrew zasadom humanitaryzmu, godności i poszanowania człowieka, a także powiązania kryminalne, kumoterskie i nepotyczne. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy wskazanych sędziów. II. Odrzucono wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy wskazanych sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik- Ogińska Sędzia WSA Maria Tkacz- Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego p o s t a n a w i a: I. oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy następujących sędziów: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków, sędziego WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego WSA Marcina Miemca, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiegosędziego WSA Macieja Guzińskiego, sędziego WSA Jerzego Strzebinczyka, sędziego WSA Magdaleny Jankowskiej-Szostak, sędziego WSA Bogumiły Kalinowskiej; II. odrzucić wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy następujących sędziów: sędziego NSA Małgorzaty Masternak-Kubiak, sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, sędziego WSA Teresy Cisyk, sędziego WSA Krzysztofa Bogusza, sędziego WSA Ewy Janowskiej, sędziego WSA Grażyny Jeżewskiej, sędziego WSA Edyty Żarkiewicz, sędziego WSA Małgorzaty Walentek, sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Andrzeja Matana, sędziego WSA Teresy Kurcyusz-Furmanik, sędziego WSA Beaty Kalagi-Gajewskiej, sędziego WSA Beaty Kozickiej, sędziego NSA Wiesława Morysa, sędziego NSA Tadeusza Michalika i sędziego NSA Szczepana Praxa. Z.R. pismem z dnia 17 lipca 2013 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, o którym wystąpił podaniem z dnia 5 marca 2013 r. W toku postępowania przed tut. Sądem skarżący Z. R. w dniu 18 sierpnia 2014 r. osobiście w biurze podawczym złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Opolu i Gliwicach w oparciu o art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 22 [pic] 3 p.p.s.a. od rozpoznania sprawy z uwagi, iż zachodzą okoliczności niewymienione w ustawie w art. 18 p.p.s.a. Skarżący twierdził, że "Sędziowie Ci w sposób ukartowany wbrew zasadzie humanitaryzmu i godności poszanowania człowieka orzekają w sposób stronniczy oraz dyspozycyjny wobec siebie i organów władzy administracyjnej, działają w sposób wywrotowy i dywersyjny wobec strony postepowania oraz dokonują przekłamań w postanowieniach, dążąc do ukartowanej politycznej zbrodni i zabójstwa sądowego mojej osoby na tle politycznym, rasistowskim i korupcyjnym. Czego nie mam możliwości zaskarżenia na dostępnej mi drodze, więc składam ten wniosek o ich wyłączenie z rozpoznania sprawy". W dalszej kolejności skarżący wskazał nazwiska następujących sędziów, względem których domagał się ich wyłączenia, orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego NSA Małgorzaty Masternak-Kubiak, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków, sędziego WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego Marcina Miemca, sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Macieja Guzińskiego, sędziego WSA Jerzego Strzebinczyka, sędziego Magdaleny Jankowskiej-Szostak, sędziego WSA Bogumiły Kalinowskiej, orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu: sędziego WSA Teresy Cisyk, sędziego WSA Krzysztofa Bogusza, sędziego WSA Ewy Janowskiej, sędziego WSA Grażyny Jeżewskiej oraz orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach: sędziego WSA Edyty Żarkiewicz, sędziego WSA Małgorzaty Walentek, sędziego WSA Stanisława Niteckiego, sędziego WSA Andrzeja Matana, sędziego WSA Teresy Kurcyusz-Furmanik, sędziego WSA Beaty Kalagi-Gajewskiej, sędziego WSA Beaty Kozickiej, sędziego NSA Wiesława Morysa, sędziego NSA Tadeusza Michalika i sędziego NSA Szczepana Praxa. W uzasadnieniu skarżący wskazując na bezpodstawną w jego przekonaniu odmowę zawieszenia niniejszego postępowania twierdził, iż "jest oczywistym, że Sędziowie Ci odmawiając mi zawieszenia postepowania (...) są pod przemożnym wpływem swojego zwierzchnika- Sędziego NSA Henryka Ożoga i w sposób podporządkowany i dywersyjny niszczą zaplecze skargi w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w L. z dnia [...] lipca 2013 r., aby mi zamknąć drogę do Sądu i do Wyroku w sprawie." Skarżący podniósł także, iż "mając na względzie wszystkie podniesione argumenty, należy stwierdzić, iż zaszły inne okoliczności niż te wymienione w art. 18 p.p.s.a., które upoważniają Prezesa NSA w Warszawie do ich wyłączenia z rozpoznania sprawy, gdyż sędziowie Ci działają w zmowie z sobą i dyspozycyjny wobec przełożonego i organów administracyjnych, zaś w sposób stronniczy do mojej osoby." Dodatkowo skarżący podniósł, że: "za istotną okoliczność na poparcie wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów uważam fakt, iż w sprawie IV SA/Wr 557/13 poz. na wokandzie 6205 na skargę (...) w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego dotyczącej kontroli sanitarnej, Sędzia Tadeusz Kuczyński postanowił na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. z własnej inicjatywy wyłączyć się ze sprawy w oparciu o art. 19 p.p.s.a., ze względu na to, iż pełnomocnikiem strony postepowania była pani adwokat, która pracuje wraz z nim na uniwersytecie i jest wykładowcą tak jak On. Skoro fakt kolegowania się w pracy, był dostatecznym powodem do wyłączenia się z własnej inicjatywy dla Profesora Kuczyńskiego, to istotniejszym powodem do wyłączenia wszystkich sędziów jest fakt istnienia powiązań kryminalnych, kumoterskich i nepotycznych w samym sądzie, jak i tych wiążących struktury władzy, gdyż w składach wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i rady miejskiej W. oraz sądu rejonowego wchodzą ludzie o nazwisku Kuczyński, będący członkami jednego klanu oligarchicznego kontrolujący swe interesy w strukturach władzy. Tadeusz Kuczyński, Robert Kuczyński i Piotr Kuczyński! Wyłączenie sędziów WSA w Gliwicach i Opolu domagam się, bowiem brali lub biorą udział w postępowaniach incydentalnych na moje wnioski." Wymienieni przez skarżącego sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie ze skargi Z. R. nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Oświadczyli również, że nie występują w sprawie żadne okoliczności określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), które dawałyby podstawę do wyłączenia ich od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 18 i art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (iudex inhabilis), bądź też na żądanie samego sędziego lub na wniosek strony (iudex suspectus). W myśl postanowień art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia natomiast, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z przepisem z art. 19 powyższej ustawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W przypadku wniosku o wyłączenie sędziego, zgodnie z brzmieniem art. 20 § 1 p.p.s.a., strona zgłasza go na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodobniając przyczyny wyłączenia. Dalej w art. 20 § 2 p.p.s.a. uregulowano, że strona która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana, zaś w § 3 tegoż artykułu dodano, iż do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Z przytoczonych przepisów wynika po pierwsze, iż skuteczny wniosek o wyłączenie sędziego może złożyć tylko strona postępowania sądowoadministracyjnego, którą w myśl art. 32 p.p.s.a. jest skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, a także, o czym stanowi art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, bowiem jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Po drugie, wniosek o wyłączenie sędziego można zgłosić tylko w toku postępowania sądowoadministracyjnego, czyli począwszy od chwili wniesienia skargi do czasu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego takie postępowanie. Po trzecie zaś, taki wniosek może dotyczyć wyłączenia tylko takich sędziów, którzy w chwili jego zgłoszenia orzekają w danym sądzie administracyjnym, w którym sprawa się toczy. W judykaturze powszechne jest stanowisko, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli |określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się więc do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt I OZ 1101/11, postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1/12, postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r., I OZ 617/11, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1048/09). W piśmiennictwie wskazuje się, że "przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV.). Mając zatem na względzie okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i przywołane powyżej regulacje normatywne Sąd uznał, że złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków, sędziego WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego Marcina Miemca, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Macieja Guzińskiego, sędziego WSA Jerzego Strzebinczyka, sędziego Magdaleny Jankowskiej-Szostak, sędziego WSA Bogumiły Kalinowskiej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie podał bowiem żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających wyłączenie wskazanych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy. Przywołane okoliczności co do stronniczości, wykorzystywania stanowiska, jak też legalizowania bezprawia kosztem skarżącego, wynikają wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia strony o istnieniu takich okoliczności. Nie zostały jednak uprawdopodobnione przez skarżącego i tym samym nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 19 p.p.s.a. Uwagi powyższe dotyczą zwłaszcza zgłoszonych zarzutów "powiązań kryminalnych, kumoterskich i nepotycznych" czy też "jednego klanu oligarchicznego kontrolującego swe interesy w strukturach władzy" uzasadnianych zbieżnością brzmienia nazwiska sędziego z nazwiskami innych osób piastujących funkcje w organach samorządowych i sądownictwie powszechnym. Nie można bowiem kwestionować obiektywizmu sędziego, bez przywołania faktycznych podstaw, które w sposób uzasadniający wskazywałyby na utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Przywołane przez skarżącego podstawy wyłączenia nie stanowią również okoliczności obligujących Sąd do ich wyłączenia z mocy prawa. Ponadto należy zauważyć, że także w złożonych wyjaśnieniach, wskazani Sędziowie oświadczyli, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy. W ocenie Sądu uwzględnienia niniejszego wniosku nie uzasadnia również subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi postępowanie z naruszeniem prawa procesowego i w sposób uchybiający prawu jednostki do rzetelnego procesu. Samo bowiem zawiedzenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy sposobu procedowania nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie bada prawidłowości podejmowanych przez skład orzekający czynności procesowych (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 33/12, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 315/09, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II SO/Ol 13/09). Okoliczność ta może jednakże stanowić zarzut podnoszony w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji. Wobec zatem braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziego, należało na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji postanowienia. Na zakończenie wskazać trzeba, iż niedopuszczalnym jest wniosek w części odnoszący się do wyłączenia orzekających w Naczelnym Sądzie Administracyjnym sędziego NSA Małgorzaty Masternak- Kubiak, sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz i sędziego NSA Wiesława Morysa, jak też sędziów orzekających w Wojewódzkich Sądach Administracyjnych w Opolu i Gliwicach, gdyż w dniu jego zgłoszenia, jak też i w chwili obecnej, wskazani sędziowie nie orzekali i nie orzekają w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Z tego też powodu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło