IV SA/Wr 580/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-12-01
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Henryk Ożóg, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku opóźnienia w wydaniu kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności, które jest podstawą do przyznania zasiłku stałego, zasiłek ten powinien być przyznany od daty złożenia wniosku, czy od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności, jeśli opóźnienie wynikało z przyczyn niezawinionych przez stronę?Ratio decidendi
W przypadku ubiegania się przez osobę niepełnosprawną o kontynuację wypłaty zasiłku stałego, gdy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane z opóźnieniem z przyczyn niezawinionych przez stronę, nie stosuje się przepisu art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zakresie, w jakim uzależnia przyznanie zasiłku od daty złożenia wniosku. Zasiłek powinien być przyznany od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności, jeśli wnioskodawca spełniał kryteria.Stan faktyczny
H. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego, powołując się na umiarkowany stopień niepełnosprawności. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał zasiłek od 1 kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję w części dotyczącej terminu przyznania zasiłku i przyznało go od 1 lutego 2011 r., wskazując na art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący domagał się przyznania zasiłku od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności (24 sierpnia 2009 r.) lub od lutego/marca 2011 r., argumentując opóźnienie w wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które po rozpatrzeniu odwołania H. K., uchyliło decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działającego z upoważnienia Burmistrza, w części początkowego terminu, od którego przyznano zasiłek stały i przyznało zasiłek stały od dnia 1 lutego 2011 r., w pozostałej części decyzję utrzymało mocy.
Wnioskiem z dnia 7 stycznia 201 r. H. K. wystąpił do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Orzeczeniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. zaliczono wnioskodawcę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydano do dnia 8 lutego 2013r. i ustalono, że stopień niepełnosprawności datuje się od 24 sierpnia 2009 r.
W dniu 13 kwietnia 2011 r. H. K. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. wniosek o przyznanie zasiłku stałego, podając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie osiąga żadnych dochodów.
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. przyznał wnioskodawcy zasiłek stały w wysokości po 444 zł. miesięcznie od 1 kwietnia 2011 r. do dnia 8 lutego 2013 r.
Od tej decyzji H. K. złożył odwołanie podając, że otrzymał zawiadomienie o posiedzeniu składu orzekającego o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności na dzień 8 lutego 2011 r., następne 15 marca i 4 kwietnia 2011 r. Otrzymał również pismo informujące, że wniosek nie może być rozpatrzony w terminie miesiąca z powodu konieczności przeprowadzenia dodatkowej konsultacji medycznej, a nowy termin rozpatrzenia sprawy wyznaczono na dzień 4 kwietnia 2011 r. Z tej racji domaga się wyrównania zasiłku stałego za luty i marzec 2011 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia 14 kwietnia 2011 r. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w części początkowego terminu, od którego przyznano zasiłek stały i przyznało zasiłek stały od dnia 1 lutego 2011r., w pozostałej części decyzję utrzymało mocy. W uzasadnieniu powtórzyło argumentację zawartą w decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej wskazując, że wnioskodawca spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku stałego, albowiem jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, natomiast jego dochód jest niższy od kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Świadczenie pieniężne z pomocy społecznej stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) zwana dalej ustawą, przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Jako odstępstwo od tej zasady, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że w przypadku ubiegania się przez osobę niepełnosprawną o kontynuację wypłaty zasiłku stałego, o jakim mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, gdy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności, nie ma zastosowania przepis art. 106 ust. 3 ustawy w zakresie, w jakim określa początek przyznania i wypłacania zasiłku, uzależniając go od daty złożenia wniosku. Ponadto w ocenie sądów przepis art. 106 ust. 3 ustawy dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Natomiast nie ma on zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie zgodził z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wskazując, że świadczenie powinno zostać przyznane od 24 sierpnia 2009 r. od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podano, że skarżący obecnie wnosi o przyznanie zasiłku stałego sprzed okresu wydania pierwszej decyzji czyli z dnia 28 stycznia 2010 r. tj. 24 sierpnia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a).
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym je uchylenie.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – zasiłek stały przysługuje:
1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy, przez całkowitą niezdolność do pracy należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zaś przez niezdolność do pracy z tytułu wieku – ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (art. 6 pkt 7 ustawy). W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 37 ust. 2 pkt 1). Kryterium to wynosi obecnie 444 zł.
Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 ustawy). Świadczenia te przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3). Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto zgodne stanowisko, że reguła zawarta w ww. art. 106 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, nie ma natomiast zastosowania w przypadku wniosku o kontynuację świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 108/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 312/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 317/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 732/07, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd w oparciu o akta administracyjne stwierdził, że skarżący wystąpił o kontynuację wypłaty zasiłku stałego, o jakim mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy za luty i marzec 2011 r., a w skardze dodatkowo wystąpił od 24 sierpnia 2009 r.
Sąd podzielił stanowisko Kolegium Odwoławczego, że w przypadku ubiegania się przez osobę niepełnosprawną o kontynuację wypłaty zasiłku stałego, gdy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności, nie ma zastosowania przepis art. 106 ust. 3 ustawy w zakresie, w jakim określa początek przyznania i wypłacania zasiłku, uzależniając go od daty złożenia wniosku. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 24 sierpnia 2009 r. r. Tym samym był on osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności także w okresie od 1 lutego 2011 r., a więc w okresie za który domaga się przyznania zasiłku stałego.
Bezzasadne jest żądanie skarżącego przyznania mu zasiłku stałego za okres niepełnosprawności ustalony sprzed okresu wydania pierwszej decyzji czyli z dnia [...] stycznia 2010 r. przyznającej stronie zasiłek stały na okres od 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. tj. od 24 sierpnia 2009 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło