IV SA/Wr 580/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu umarzającym postępowanie oddala skargę. Przedmiotem skargi Z. R. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia [...] marca 2014r., nr [...], odmawiające sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu tegoż Kolegium z dnia [...] lutego 2014r., nr [...], którym umorzono postępowanie wszczęte wezwaniem Z. R. do usunięcia naruszenia prawa dotyczącym bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. "w przedmiocie rozpatrzenia podania z dnia 18 grudnia 2013r. i wydania orzeczenia w sprawie". Powyższe rozstrzygnięcie, wydane z powołaniem się na przepis art.138 § 1 w związku z art.127 § 3 i art. art.144 k.p.a., Kolegium oparło na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Dnia 18 grudnia 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wpłynęło podanie Z. R. z dnia 18 grudnia 2013 r., zatytułowane "Wezwanie", którym żąda "stwierdzenia bezczynności i doręczenia decyzji na podanie z dnia 18 marca 2013 r." w/w podanie z dnia 18 marca 2013 r. Żądanie objęte tym podaniem dotyczyło trzech decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r. o numerach: [...],[...] i [...]. W dniu 23 grudnia 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wpłynęło kolejne podanie Z. R. noszące tożsama datę, zatytułowane zażalenie na bezczynność kolegium i wezwanie o dokonanie czynności objętych żądaniem w/w podania z dnia 18 marca 2013 r. Kolegium, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. ([...]), po zapoznaniu się z wezwaniem Z. R. do usunięcia naruszenia prawa dotyczącym "bezczynności" sformułowanym w podaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. i powtórzonym w podaniu z dnia 23 grudnia 2013 r., umorzyło postępowanie wszczęte ww. wezwaniem. Postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 stycznia 2014 r. Z. R. kolejnym podaniem z dnia 24 stycznia 2014r., wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenia podania z dnia 18 grudnia 2013r. Kolegium, po zapoznaniu się z w/w wezwaniem Z. R. do usunięcia naruszenia prawa dotyczącym bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. "w przedmiocie rozpatrzenia podania z vi dnia 18 grudnia 2013 r. i wydania orzeczenia w sprawie" (sformułowanym w podaniu z dnia 24 stycznia 2014 r.), działając na podstawie art. 37 § 1 i art. 105 § 1, w związku z art. 126 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...], umorzyło postępowanie wszczęte tymże wezwaniem. Postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 marca 2014 r. Z. R., podaniem z dnia 5 marca 2014 r., zwrócił się do Kolegium z żądaniem m.innymi sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...]. Zdaniem skarżącego w rozstrzygnięciu - zamiast "po zapoznaniu się z wezwaniem Z. R. do usunięcia naruszenia prawa itd." - powinno być: "po zapoznaniu się z wnioskiem Z. R. z dnia 27 stycznia 2014r. wniesionym za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., w którym domaga się stwierdzenia nieważności postanowień z dnia [...] stycznia 2014r nr [...],[...],[...], którymi Kolegium umorzyło postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wezwania z dnia 18 grudnia 2013r i wydania orzeczenia w sprawie". Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 5 marca 2014r. o sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniu tegoż Kolegium z dnia [...] lutego 2014r., Nr [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2014r., Nr [...] powołując się na przepis art.113 § 1 k.p.a. odmówiło sprostowania oczywistej omyłki w opisanym wyżej postanowieniu Kolegium z dnia [...] lutego 2014r. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 k.p.a. oraz art. 109-113 k.p.a., a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 k.p.a. - również art. 145-152 k.p.a. oraz art. 156-159 k.p.a., z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., wydaje się postanowienie. Zgodnie z art. 113 § 1 w związku z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ postanowieniach. Wymienione w treści powołanego przepisu wady postanowienia charakteryzuje oczywistość omyłki, przesądzająca równocześnie o dopuszczalności sprostowania. Konsekwentnie, sprostowanie postanowienia nie może prowadzić do zmiany merytorycznej postanowienia. Co więcej, oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu, to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Oczywistości omyłki, o której mowa w podaniu Z. R. z dnia [...] marca 2014 r., nie potwierdzają akta sprawy, a zwłaszcza porównanie treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem postanowienia Kolegium z dnia [...] lutego 2014 r. Oczywista omyłka w analizowanym przypadku nie nastąpiła. Postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] zostało wydane po zapoznaniu się z wezwaniem sformułowanym w podaniu z dnia 24 stycznia 2014 r., a nie w podaniu z dnia 27 stycznia 2014 r. W kontekście przedmiotowego żądania Kolegium nadto wskazało, że Z. R. pomylił podania, co zresztą nie budzi zdziwienia, gdyż w ostatnim czasie skierował do Kolegium bardzo wiele żądań, zawartych w wielu podaniach. Tym samym Kolegium orzekło jak wyżej. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. – Kolegium utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2014r., Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Kolegium przywołując treść przepisu art. 113 § 1 k.p.a. podkreśliło, że na mocy odesłania zawartego w przepisie art. 126 k.p.a., omawiany tryb rektyfikacji znajduje również zastosowanie w przypadku niezaskarżalnych postanowień. Zdaniem organu prawidłowe zastosowanie regulacji prawnej zawartej w art. 113 § 1 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy sprostowaniem objęte są elementy decyzji omyłkowo wpisane, to jest np. data jej wydania, czy błędnie podana data uchwały jako aktu stanowiącego podstawę przyznanego uprawnienia. Elementy takiego sprostowania pozostają bez wpływu na wynik sprawy, który kształtuje przede wszystkim rozstrzygnięcie decyzji. Analiza sprostowanych treści pozwala na stwierdzenie, że ich zamieszczenie w decyzji było wynikiem niedokładności redakcyjnej organu administracji publicznej, mieszczącym się w pojęciu "innych oczywistych omyłek", o których mowa 113 § 1 k.p.a. Co warte podkreślenia, sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu. Oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wpisana przez przeoczenie, tj. niewłaściwy dobór słowa. Oczywistości omyłki, o której mowa w podaniu Z. R. z dnia 5 marca 2014 r., nie potwierdzają akta sprawy, a zwłaszcza porównanie treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem postanowienia Kolegium z dnia [...] lutego 2014 r. Oczywista omyłka w analizowanym przypadku nie nastąpiła. Postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] zostało wydane po zapoznaniu się z wezwaniem sformułowanym w podaniu z dnia 24 stycznia 2014 r., a nie w podaniu z dnia 27 stycznia 2014 r. Tym samym Kolegium nie znalazło żadnych podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia kwestionowanego postanowienia i zobligowane było utrzymać je w mocy. Powyższe postanowienie ostateczne stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której Z. R., podniósł m.in że domaga się, cyt.: "stwierdzenia słusznego interesu strony postępowania sądowoadministracyjnego do zmiany decyzji Prezydenta W. w oparciu o art.154 ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego wywołane notoryczną odmową udzielania pomocy osobie długoletnio bezrobotnej pozostającej bez pracy i jakichkolwiek dochodów (...)". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /(t.j.Dz. U. z 2014r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] marca 2014r., Nr [...], co oznacza, że Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Również brak było podstaw do stwierdza nieważności wydanych w sprawie postanowień (art.145 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu Kolegium z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] o umorzeniu postępowania wszczętego wezwaniem Z. R. do usunięcia naruszenia prawa dotyczącym bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. " w przedmiocie rozpatrzenia podania z dnia 18 grudnia 2013r. i wydania orzeczenia w sprawie". Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że opisane wyżej postanowienie Kolegium z dnia [...] lutego 2014r., nr [...], sprostowania którego domaga się skarżący , wydane zostało w wyniku wniesionego przez skarżącego podania z dnia 24 stycznia 2014r., wzywającego Kolegium do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenia Jego podania z dnia 18 grudnia 2013r. nawiązującego do podania z dnia 18 marca 2013r., a dotyczącego trzech decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013r., odpowiednio o numerach: [...], [...] i [...]. W postanowieniu tym Kolegium powołując się na przepis art.37 § 1 i art.105 § 1 w związku z art.126 k.p.a. stwierdziło, że organ administracji - działając na podstawie art. 37 k.p.a. - ocenia sprawę niezałatwienia sprawy w terminie według stanu istniejącego w dacie orzekania, czyli w niniejszym przypadku Kolegium ocenia sprawę niezałatwienia sprawy w terminie na dzień 6 lutego 2014 r. Ustanie bezczynności przed datą rozstrzygania na podstawie art.37 § 1 k.p.a. czyni niemożliwym uwzględnienie zażalenia/wezwania do usunięcia naruszenia prawa w ramach kompetencji wynikających dla organu z tegoż przepisu. W dalszej części uzasadnienia tegoż postanowienia Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...], po zapoznaniu się z wezwaniem Z. R. do usunięcia naruszenia prawa dotyczącym "bezczynności" Samorządowego Kolegium Odwoławcze we W., sformułowanym w podaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. i powtórzonym w podaniu z dnia 23 grudnia 2013r., umorzyło postępowanie wszczęte ww. wezwaniem. W tej sytuacji uwzględnienie przedmiotowego wezwania Z. R. nie jest w ocenie Kolegium możliwe. Kolegium nie pozostaje bowiem w bezczynności, na skutek wydania postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, stąd orzeczono o umorzeniu postępowania . Przechodząc do niniejszej sprawy, podkreślić należy, że zgodnie z art.110 k.p.a. w związku z art.126 k.p.a. organ, który wydał decyzję/postanowienie, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Oznacza to, że z chwilą ogłoszenia lub doręczenia decyzji /postanowienia stronie - zyskuje ona cechy niezmienności w tym znaczeniu, że organ który ją wydał, sam nie może jej zmienić, chyba, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie to dopuszczają. I tak w myśl art.113 § 1 k.p.a. organ administracji może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Cyt. wyżej przepis art.113 § 1 k.p.a. dopuszcza zatem prostowanie w decyzji /postanowieniu, błędów pisarskich, gdzie w prostowaniu tym mieści się niewłaściwe użycie wyrazu, mylna pisownia, opuszczone wyrazy oraz omyłki inne, które są oczywiste i które są natychmiast poznawalne, wynikające niedwuznacznie z treści samej decyzji /postanowienia lub z akt sprawy. Sprostowanie w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. oznacza zatem taką zmianę decyzji/postanowienia, która pozostaje bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia oraz skutki prawne, jakie akt ten wywołał. Istotne jest przy tym, że z powyższej regulacji wynika, iż organ może dokonać sprostowania wydanej przez siebie decyzji/postanowienia tylko i wyłącznie wówczas, gdy spełniona zostanie choćby jedna z przesłanek określonych w art. 113 § 1 k.p.a., tj. w orzeczeniu tym zachodzi "błąd pisarski lub rachunkowy" lub "inna oczywista omyłka". Odwołać się w tym miejscu należy do orzecznictwa, które ukształtowało określony sposób interpretacji tych pojęć. I tak "błąd rachunkowy" oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a "błąd pisarki" - widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp." (por.wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., II SA 863/00, Lex nr 75522). Na równi z błędem rachunkowym i pisarskim traktowana jest inna oczywista omyłka. Pomimo faktu, iż art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki to już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, iż jest to błąd ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, ustaleń (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 czerwca 2008r., sygn. II SA/Sz 219/08). Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że sprostowanie decyzji/postanowienia nie może wykraczać poza granice określone przepisem art. 113 k.p.a., z tej to przede wszystkim przyczyny, iż przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji/postanowienia charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1994r., sygn. SA/Kr 723/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 65). Nadto wskazać należy, że w orzecznictwie powszechnie przyjęte zostało stanowisko, w pełni podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 26 września 2008r., sygn. II FSK 943/07). W wyroku z dnia 4 maja 1988r., sygn. III SA 1466/87 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż: ,,1. Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji (art. 113 § 1 k.p.a.), które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. 2. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego." Postanowienie o sprostowaniu decyzji wydane w oparciu o art. 113 § 1 k.p.a. nie może kształtować sytuacji prawnej strony, gdyż taki skutek czy to w sferze stosunku materialnoprawnego czy procesowego wywoływać może tylko i wyłącznie decyzja, której sprostowanie dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2008r., sygn. II GSK 397/07). W niniejszej sprawie skarżący domagał się od organu sprostowania postanowienie Kolegium z dnia [...] lutego 2014r., nr [...], wydanego z powołaniem się na przepis art.37 § 1 i art.105 § 1 w związku z art.126 k.p.a. o umorzeniu postępowania, wszczętym wezwaniem Z. R. do usunięcia naruszenia prawa dotyczącym bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. " w przedmiocie rozpatrzenia podania z dnia 18 grudnia 2013r. i wydania orzeczenia w sprawie", poprzez zamieszczenie w części wstępnej tegoż postanowienia następującej treści: " po zapoznawaniu się z wnioskiem Z. R. z dnia 27 stycznia 2014r. wniesionym za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (....)" , w miejsce istniejącego sformułowania o treści: " po zapoznaniu się z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa ..." . Wobec powyższego podzielić należy stanowisko organu, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w cyt. wyżej art. 113 § 1 k.p.a. Z lektury akt sprawy niewątpliwie bowiem wynika, że postanowienie Kolegium z dnia [...] lutego 2014r., nr [...], wydane zostało w wyniku wniesionego przez skarżącego podania z dnia 24 stycznia 2014r., wzywającego Kolegium do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenia Jego podania z dnia 18 grudnia 2013r. . W okolicznościach przedmiotowej sprawy dokonanie żądanej przez skarżącego zmiany poprzez sprostowanie prowadziłoby – jak trafnie zauważa Kolegium, do zmiany merytorycznej postanowienia, a zatem zmieniłoby rozstrzygnięcie organu co do istoty, a to skutkowałoby naruszeniem przez organ przepisów prawa. W świetle powyższego stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli postanowień o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Kolegium - wydane zostało z naruszeniem prawa. W tej sytuacji wywody skargi zmierzające do wykazania, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo, nie mogą być uznane za zasadne. Mając na względzie powyższe Sąd nie mógł uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. H.B.17.07.2015 r.