IV SA/Wr 59/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-06-05
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka -Ostrowska, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nigdy nie podjęła zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, spełnia warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wymagany do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi o prawie do specjalnego zasiłku opiekuńczego, wymaga faktycznej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie tylko niepodjęcia zatrudnienia. Skoro skarżąca nigdy nie pracowała, nie mogła z pracy zrezygnować, co uniemożliwia przyznanie jej tego świadczenia. Sąd podkreślił, że ustawodawca celowo zawęził krąg uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego w porównaniu do świadczenia pielęgnacyjnego, gdzie dopuszczalne jest niepodejmowanie zatrudnienia.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wnioskowała o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką, która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca nigdy nie podjęła zatrudnienia, a zatem nie mogła z niego zrezygnować. Skarżąca podtrzymywała swoje stanowisko, wskazując, że zły stan zdrowia matki uniemożliwił jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka -Ostrowska Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...], Nr [...]odmawiającej przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką – M. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swe oparł na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia 10 maja 2013 r. M. K. wystąpiła do organu pierwszej instancji o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką - M.K..
Decyzją z dnia [...], Nr [...], organ pierwszej instancji odmówił M.K. przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na to, że strona nie zrezygnowała z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.
Po rozpatrzeniu odwołania Strony od w/w decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. [...] uchyliło w/w decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium uznało, że z uwagi na przywołany przez w odwołaniu fakt regularnego pobierania zasiłku, organ powinien wyjaśnić, czy istotnie M. K. pobierała świadczenie o charakterze zasiłku opiekuńczego i wskazać decyzję, na mocy której zostało ono przyznane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, m.in., że między rezygnacją przez Stronę z pracy zarobkowej a potrzebą sprawowania opieki nad matką nie zachodzi związek przyczynowy. Strona nigdy nie pracowała zawodowo, nie ma statusu osoby bezrobotnej, ani poszukującej pracy. Świadczenie pielęgnacyjne pobierała zaś z uwagi na to, że mogło ono zostać przyznane nie tylko osobie rezygnującej z zatrudnienia, ale również osobie niepodejmującej zatrudnienia celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. K. legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] wydanym na czas określony do [...], Nr [...] , stwierdzającym istnienie znacznego stopnia niepełnosprawności od 8 marca 2007r., a niepełnosprawności od sierpnia 2000 r. Obecnie M.K. legitymuje się orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 14 marca 2013 r. wydanym na stałe.
W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji M.K. wyraziła niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Wskazała, że Jej mama choruje od 1998 r., pomimo pozostawania pod stałą opieką lekarską. Stan zdrowia mamy ciągle się pogarsza, w związku z czym skarżąca nie mogła podjąć żadnego zatrudnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, w tym specjalnego zasiłku, opiekuńczego, oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, a także zasady weryfikacji decyzji przyznających te świadczenia określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej: ustawa).
Powołując się na przepis art. 16a ust. 1 ustawy w związku z art.3 pkt 22 ustawy, Kolegium wskazało, że z przywołanych przepisów wynika, że jednym z niezbędnych warunków uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja przez osobę wnioskującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Specjalny zasiłek opiekuńczy ma zatem na celu częściowe zrekompensowanie uszczerbku w budżecie osoby rezygnującej z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad taką osobą niepełnosprawną. Postać gramatyczna użytego w art. 16a ustawy sformułowania "rezygnują", którą wyraża czasownik w czasie teraźniejszym oraz reguły wykładni systemowej, funkcjonalnej i historycznej wskazują, że ustanawiając warunki nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca brał pod uwagę utrwalony w orzecznictwie i doktrynie sposób interpretacji zwrotu "rezygnuje". W przepisie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który reguluje warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, do którego przed dniem 1 stycznia 2013 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, wprowadzającej specjalny zasiłek opiekuńczy) - były uprawnione również osoby sprawujące opiekę nad osobami niepełnosprawnymi, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia, a w przypadku osób uczących się po 25 roku życia, ustawodawca posłużył się zwrotem "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki...", co w świetle utrwalonej wykładni i praktyki stosowania tej regulacji prawnej oznacza, że rezygnuje z zatrudnienia osoba, która pracę posiada i faktycznie przestaje ją wykonywać. Nie podejmuje zaś zatrudnienia osoba, która co prawda nie posiada pracy, ale może ją podjąć, jednak tego nie robi. Jak wskazuje się w orzecznictwie, gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki na osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Tym samym ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczono zatem osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu (wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013r., sygn.akt II SA/Łd 585/13).
Reasumując Kolegium stwierdziło, że nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wymaga rezygnacji z zatrudnienia, a więc faktycznego zaprzestania wykonywania pracy przez osobę zatrudnioną (wykonującą inną pracę zarobkową) w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, tj. np. rozwiązania z tego powodu stosunku pracy, zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub innych form zarobkowania wymienionych w cytowanym już przepisie art. 3 pkt 22 ustawy. Jednocześnie z przepisów ustawy nie wynika, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej musi bezpośrednio poprzedzać moment złożenia wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dla ustalenia prawa do tego świadczenia istotne jest tylko to, by wnioskodawca faktycznie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i by powodem tej rezygnacji było sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Między rezygnacją z zatrudnienia (wykonywania innej pracy zarobkowej) przez osobę wnioskującą, a istnieniem znacznego stopnia niepełnosprawności u osoby, nad którą wnioskodawca sprawuje opiekę musi zatem istnieć ścisły związek przyczynowy.
Przywołane w odwołaniu okoliczności, jak również ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie uzasadniają zdaniem Kolegium, zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji. Z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy, w tym okoliczności przywołanych w odwołaniu, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że strona z powodu stanu zdrowia matki i potrzeby zapewnienia jej opieki nie może podjąć pracy. Kolegium nie kwestionuje tego, że matka skarżącej wymaga całodobowej opieki oraz, że strona zapewnia Jej taką opiekę, a także, że zły stan zdrowia matki już w 1998r. stanowił przeszkodę w podjęciu zatrudnienia, ale w świetle obowiązujących przepisów, okoliczności te nie są wystarczające do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Jednocześnie Kolegium wyjaśniło że do 30 czerwca 2013r. strona mogła pobierać - świadczenie pielęgnacyjne, ponieważ ustalenie prawa do tego świadczenia było możliwe nie tylko na rzecz osoby faktycznie rezygnującej z wykonywanego zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), ale również osoby niepodejmującej zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Od 1 stycznia 2013 r. nadal istnieje taka możliwość, ale wyłącznie w przypadku sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, której niepełnosprawność powstała do ukończenia 18 roku życia, lub w przypadku pobierania nauki do ukończenia 25 roku (art. 17 ust. 1 b ustawy). Z treści orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności M.K., wynika natomiast, że stała się ona osobą niepełnosprawną po tym okresie, a dokładnie po ukończeniu 60 roku życia.
W konsekwencji powyższych ustaleń, Kolegium stwierdziło, że uwarunkowanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego istnieniem obiektywnych kryteriów i zasad ich udzielania pozbawia organ możliwości przyznawania tego świadczenia z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego, czy słuszności nawet w sytuacji wystąpienia bardzo ciężkich okoliczności życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Żadne inne niż określone w ustawie kryteria nie mogą decydować o przyznaniu prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że tylko spełnienie przez wnioskującego określonych w ustawie warunków daje mu prawo do świadczenia i obliguje organ do wydania decyzji przyznającej to świadczenie. Nie spełnienie tych warunków nakłada natomiast na organ obowiązek wydania decyzji odmownej. W tym stanie rzeczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło, jak na wstępie.
W skardze na powyższą decyzję M.K. ponowiła argumentację przytoczoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając w szczególności, że z powodu złego stanu zdrowia matki, która choruje od 1998r. i potrzeby zapewnienia jej osobistej opieki, nie mogła podjąć żadnego zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy – ustosunkowując się do żądania skarżącej o przyznanie przez Sąd specjalnego zasiłku opiekuńczego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia 23 października 2013r., Nr SKO 4316/281/13, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 2 sierpnia 2013r., Nr MOPS.000336-2.SZO.05.2013, który to organ powołując się m.innymi na przepis art.16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz.992 ze zm.) - odmówił przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką M.K.. Zasadniczym powodem odmowy przyznania przedmiotowego zasiłku opiekuńczego, było ustalenie (przyjęcie) przez organy, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad matką – M.K..
Zatem kluczową kwestią w niniejszej sprawie było udzielenie odpowiedzi, czy w okolicznościach niniejszej sprawy i obowiązującego stanu prawnego, zasadnie odmówiono skarżącej przyznania przedmiotowego specjalnego zasiłku opiekuńczego .
Tak jak to już wyżej Sąd podkreślił, podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności przepis art. 16a ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W świetle powyższej regulacji, stwierdzić należy, że zasadnie organy przyjęły, iż jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
Omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy nie stanowi natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Oznacza to, że ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy – uzależnione zostało od zaistnienia faktycznej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostającej w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, a o którym jest mowa w art. 17 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis art.17 ust.1 ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom (po spełnieniu innych warunków przewidzianych w tym przepisie), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Natomiast niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżąca, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wskazał wyłącznie przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, że wnioskodawca nie podejmuje zatrudnienia, w świetle dyspozycji cyt. wyżej art. 16a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
W okolicznościach niniejszej sprawy, trafnie organ odwoławczy odwołuje się do przepisu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie zawarta jest definicja pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", a które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.
Wobec tego zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2010r., sygn.akt I OSK 123/10, LEX nr 594975). Rezygnacja z zatrudnienia musi być również powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Istotne są więc okoliczności i powody faktycznej rezygnacji z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej CBOSA).
Zauważyć przy tym należy, że przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione także zostało od spełnienia kryterium dochodowego, czyli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (ust. 2 art. 16a ustawy), tj. kwoty 623,00 zł..
W niniejszej sprawie bezsporną pozostaje kwestia spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego, czyli spełnienia przesłanki dotyczącej wysokości osiąganego dochodu, umożliwiającej przyznanie wnioskowanego zasiłku, jak i niewystępowanie przesłanek wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy, wyłączających uprawnienie skarżącej w tym zakresie.
Niewątpliwym jest także, że matka skarżącej na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania Niepełnosprawności w O. z dnia 14 marca 2013r., Nr 19276/12 została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, z ustaleniem tegoż stopnia niepełnosprawności od 8 marca 2007r., gdzie także stwierdzono, że konieczna jest stała lub długotrwała opieka lub pomoc innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Niesporne jest także w sprawie, że skarżąca nigdy nie pracowała zawodowo, jak i nie prowadziła działalności gospodarczej. Okoliczność tę przyznaje sama skarżąca, chociażby w złożonym w organie I instancji dnia 8 kwietnia 2013r. oświadczeniu. Równocześnie skarżąca konsekwentnie utrzymuje, że sprawowana przez Nią opieka nad niepełnosprawną matką uniemożliwiała Jej podjęcie pracy zawodowej.
W świetle powyższego, zgodzić się należy z organami, że po stronie skarżącej nie zaistniała przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką, co zaś jest niezbędną przesłanką do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego (art.16a ust.1 omawianej ustawy).
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w aktualnym stanie prawnym osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt IV S.A./Wr 668/13, publ. w internetowej CBOSA).
W związku z tym dokonana w niniejszej sprawie przez organy, zwłaszcza przez Kolegium wykładnia powołanego wyżej przepisu art.16a ust.1 ustawy w związku z art.3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest prawidłowa, co oznacza, że wydane w sprawie decyzje - wbrew zarzutom skargi nie naruszają tak przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego, innymi słowy nie pozwalają na przyjęcie, iż decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a.
Wskazać przy tym należy, że przyznane skarżącej w 2011r. w oparciu o przepis art.17 omawianej ustawy - świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem przez w/w opieki nad niepełnosprawna matka, nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, z tej to przede wszystkim przyczyny, że specjalny zasiłek opiekuńczy, a o który to zasiłek ubiega się skarżąca w niniejszej sprawie, jak już to wyżej Sąd podkreślił ma swą odrębną regulację – określoną w cyt. wyżej art.16a ust.1 ustawy.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącą okoliczności związane tak z trudnościami związanymi ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, jak i sytuacją materialną, aczkolwiek bardzo istotne z punktu widzenia skarżącej, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd ten nie może brać pod uwagę, jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , skargę oddalił.
Mając na uwadze przedmiot sprawy, Sąd jedynie informacyjnie pragnie zauważyć, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013r. sygn. akt II SA/Po 1026/13 WSA w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym następującej treści: "Czy art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?" .
Przepis zaś art.190 ust.4 Konstytucji R.P. stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Zgodnie zaś z art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (§ 1). Skargę o wznowienie postępowania w takim przypadku wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Skargę taką wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał decyzję w I instancji (art. 148 § 1).
H.B.3.07.2014 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło