IV SA/Wr 606/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Związku Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału Powiatowego w W. na uchwałę Zarządu Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wskazania placówki opiekuńczo – wychowawczej w której będzie naliczony za 2012 r. odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na każdego nauczyciela będącego emerytem lub rencistą zlikwidowanych w 2011 r. placówek opiekuńczo-wychowawczych Dom Dziecka Nr [...] w W. i Dom Małego Dziecka w W. postanawia: odrzucić skargę. Związek Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału Powiatowego w W., dalej strona skarżąca, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Z uwagi na to, że skarga ta została przekazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wraz z postanowieniem tego organu z dnia 22 lipca 2013 r. nr [...]stwierdzającym niedopuszczalność odwołania od uchwały Zarządu Powiatu W. z dnia 16 maja 2013 r. nr [...]w przedmiocie wskazanym w osnowie niniejszego postanowienia i aktami sprawy, a do skargi została dołączona uchwała Zarządu Powiatu W. z dnia 16 maja 2013 r. nr [...] strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: oznaczenie organu, którego działalność lub bezczynność skarga dotyczy oraz wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu. Pismem z dnia 7 października 2013 r. strona skarżąca wskazała, że zaskarżonym organem jest Zarząd Powiatu W., natomiast przedmiotem zaskarżenia jest uchwała tego organu z dnia 16 maja 2013 r. nr [...]w przedmiocie wskazanym w osnowie niniejszego orzeczenia. Zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy wezwano stronę skarżącą do wyjaśnienia, czy przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpała administracyjny tok instancji poprzez wezwanie Zarządu Powiatu W. do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz wskazania czy wniesioną w niniejszej sprawie skargę składa we własnym imieniu, czy w imieniu Związku Nauczycielstwa Polskiego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu pismem z dnia 19 listopada 2013 r. strona skarżąca oświadczyła, że "Związek Nauczycielstwa Polskiego wezwał Zarząd Powiatu W. poprzez złożenie odwołania od uchwały Zarządu Powiatu W. – pismo z dnia 19.06.2013 r. Odwołanie to zostało mylnie potraktowane przez Zarząd Powiatu W. jak odwołanie od decyzji, a nie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa." Wskazała również, że strona skarżąca działa w imieniu Związku Nauczycielstwa Polskiego. Dołączono również pismo z dnia 19 czerwca 2013 r. zatytułowane odwołanie złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. za pośrednictwem Starosty Powiatu W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej samej ustawy). W myśl art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., kontroli sądów administracyjnych podlegają – między innymi – akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane z zakresu administracji publicznej, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W myśl natomiast art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (zob. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 ONSAiWSA 2007/3/60, ZNSA 2007/2/83). Wobec tego skarga oparta na art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym zobowiązuje sąd administracyjny do badania najpierw, czy spełnia ona wymogi formalne (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a następnie do badania legitymacji skarżącego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2373/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że koniecznym warunkiem formalnym do skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym jest uprzednie wezwanie organu powiatu, który wydał zaskarżoną uchwałę, do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, dokonanego poprzez wydanie zaskarżonego aktu. Za pośrednictwem organu należy również skierować skargę na taką uchwałę. Zatem dopiero po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skarżący nabywa prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2340/11, a także postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 530/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 1175/07 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 187/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na podstawie powyższego stwierdzić należy, że skarga Związku Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału Powiatowego w W. na uchwałę Zarządu Powiatu W. z dnia 16 maja 2013 r. nr [...]w przedmiocie wskazanym w osnowie niniejszego postanowienia jest niedopuszczalna, ponieważ strona skarżąca nie wyczerpała trybu postępowania przed wniesieniem skargi tj. nie wezwała właściwego organu tj. Zarządu Powiatu W. do usunięcia naruszenia prawa. Za takie wezwanie nie można bowiem uznać pisma strony skarżącej z dnia 19 czerwca 2013 r. zatytułowanego odwołanie złożone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. za pośrednictwem Starosty Powiatu W. (k. 33), bowiem nie zostało wniesione do Zarządu Powiatu W.. Pismo to, zgodnie z żądaniem strony skarżącej, zostało potraktowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako odwołanie od przedmiotowej uchwały i po jego rozpatrzeniu organ ten wydał postanowienie z dnia 22 lipca 2013 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od wskazanej uchwały. W niniejszej sprawie wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie może być również pismo znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy tj. wezwanie z dnia 28 maja 2013 r. do usunięcia naruszenia prawa przedmiotową uchwałą, bowiem wniesione zostało przez Międzyzakładową Organizację Związkową NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania Ziemi W. w W.. Podkreślić również należy, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w powołanej powyżej ustawie jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały lub zarządzenia i od której zależy skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy do Sądu. Oznacza to, że w przypadku, gdy podmiotem wzywającym do usunięcia naruszenia prawa, a następnie składającym skargę do Sądu jest ogniwo organizacyjne Związku Nauczycielstwa Polskiego, tj. Oddział, działający w imieniu ZNP, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, to zarówno wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i skarga winny zostać podpisane przez osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do reprezentacji tego podmiotu. Zgodnie z zasadami reprezentacji Związku Nauczycielstwa Polskiego wynikającymi z jego statutu, Prezes Związku Nauczycielstwa Polskiego reprezentuje Związek Nauczycielstwa Polskiego i Zarząd Główny (art. 44 ust. 1 pkt 1 Statutu – dostępny na stronie internetowej: www.znp.edu.pl/element/240/Statut_ZNP), ale stosownie do art. 44a do składania oświadczeń woli w imieniu Zarządu Nauczycielstwa Polskiego, (...), konieczne jest współdziałanie Prezesa oraz jednego z członków Prezydium Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego. Przepis art. 44 ust. 2 tegoż Statutu przewiduje odpowiednie zastosowanie tej zasady także do prezesów ogniw niższych szczebli. W niniejszej sprawie skarga została podpisana przez Prezesa Oddziału Powiatowego ZNP w W.. Wprawdzie wskazane braki mogłyby być konwalidowane w trybie art. 58 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże nie zaistniała potrzeba dalszego wzywania strony skarżącej do ich usunięcia, skoro pierwotną przyczyną niedopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym jest opisany na wstępie brak formalny wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienia: WSA w Szczecinie z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 759/08, lex nr 504575, WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1349/07, lex nr 505333). Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu postępowania przed wniesieniem skargi tj. nie wezwała właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać również należy, że w związku z niedopuszczalnością skargi Sąd nie badał legitymacji strony skarżącej w niniejszej sprawie, brak jest również podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania skargi, tj. oceny legalności wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.