IV SA/Wr 613/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów: Ryszarda Pęka, Henryka Ożoga, Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, Jolanty Sikorskiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Julii Szczygielskiej, Anny Moskały, Lidii Serwiniowskiej, Alojzego Wyszkowskiego, Wandy Wiatkowskiej – Ilków i Ewy Kamienieckiej w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: I. oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Anny Moskały, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej – Ilków i sędziego WSA Ewy Kamienieckiej; II. umorzyć postępowanie z wniosku o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej i sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego. Z. R. (dalej: skarżący) pismem z 30 maja 2016 r. wniósł o wyłączenie sędziów: Ryszarda Pęka, Henryka Ożoga, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Jolanty Sikorskiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Juli Szczygielskiej, Anny Moskały, Lidii Serwiniowskiej, Alojzego Wyszkowskiego, Wandy Wiatkowskiej-Ilków i Ewy Kamienieckiej. We wniosku wskazał, że żąda wyłączenia wymienionych powyżej sędziów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) z uwagi na brak ich stronniczość i negatywny stosunek do jego osoby. Sędziowie, którzy orzekają w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, tj.: Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Julia Szczygielska, Anna Moskała, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski, Wanda Wiatkowska – Ilków i Ewa Kamieniecka, złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 613/15, nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Oświadczyli również, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., które dawałyby podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. W aktach sprawy znajduje się także zapisek urzędowy z 2 czerwca 2016 r., z którego wynika, że sędzia NSA Ryszard Pęk został przeniesiony z dniem 15 października 2015 r. do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, sędzia NSA Jolanta Sikorska została przeniesiona z dniem 1 marca 2016 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, natomiast sędzia NSA Tadeusz Kuczyński przeszedł w stan spoczynku z dniem 29 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje. Stosownie do art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem z art. 19 powyższej ustawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a). W judykaturze powszechne jest stanowisko, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się więc do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1101/11, z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1/12, z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt I OZ 617/11, z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1048/09 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). W piśmiennictwie wskazuje się, że "przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV). Mając zatem na względzie okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i przywołane powyżej regulacje normatywne Sąd uznał, że złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie wymienionych w pkt I sentencji postanowienia sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca nie podał bowiem okoliczności przemawiających za zasadnością wyłączenia powyższych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy. Przywołane okoliczności co do stronniczości i negatywnego stosunku do osoby skarżącego wynikają wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia skarżącego co do ich istnienia. Nie zostały jednak uprawdopodobnione przez wnioskodawcę i tym samym nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 19 p.p.s.a. Nie można bowiem kwestionować obiektywizmu sędziego, bez przywołania faktycznych podstaw, które w sposób uzasadniający wskazywałyby na utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Przywołane przez wnioskodawcę podstawy wyłączenia nie stanowią również okoliczności obligujących Sąd do ich wyłączenia z mocy prawa. Ponadto należy zauważyć, że także w złożonych wyjaśnieniach, wskazani sędziowie oświadczyli, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy. W ocenie Sądu uwzględnienia niniejszego wniosku w niniejszej sprawie nie uzasadnia również negatywne rozstrzyganie w przedmiocie żądań skarżącego. Samo bowiem niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy sposobu procedowania nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie bada prawidłowości podejmowanych przez skład orzekający czynności procesowych (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 33/12; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 315/09; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 16 października 2009 sygn. akt II SO/Ol 13/09 - CBOSA). W tym stanie rzeczy, wobec braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziego, należało na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. orzec jak w punkcie I sentencji postanowienia. Orzeczenie w punkcie II sentencji wynika natomiast z faktu, że na dzień wydania niniejszego postanowienia, wymienieni tam sędziowie nie orzekają w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, gdyż sędzia NSA Tadeusz Kuczyński z dniem 29 lutego 2016 r. przeszedł w stan spoczynku. Z kolei, sędzia NSA Ryszard Pęk i sędzia NSA Jolanta Sikorska zostali przeniesieni do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W przypadku sędziego NSA Ryszarda Pęka przeniesienie nastąpiło z dniem 15 października 2015 r., zaś w odniesieniu do sędziego NSA Jolanty Sikorskiej – z dniem 1 marca 2016 r. Jednocześnie wskazać należy, że sugestie skarżącego, jakoby przeniesieni sędziowie mieli wpływ na innych sędziów w zakresie negatywnego stosunku do skarżącego, są niczym niepopartymi twierdzeniami. W związku z tym, postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziów NSA: Ryszarda Pęka, Jolanty Sikorskiej i Tadeusza Kuczyńskiego podlegało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., umorzeniu jako bezprzedmiotowe (pkt II sentencji postanowienia).