IV SA/Wr 651/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-01-21

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska – Ilków, Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej może zostać utrzymana mimo zgłoszenia sprzeciwu co do opinii lekarskich jednostek orzeczniczych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnej, nie zaś merytoryczną ocenę stanu zdrowia. Organ administracji jest związany orzeczeniami lekarskimi uprawnionych jednostek diagnostycznych i nie może samodzielnie zmieniać ich rozstrzygnięć, chyba że orzeczenia te budzą wątpliwości formalne lub istnieją sprzeczne opinie lekarskie. W sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji o braku choroby zawodowej, gdyż orzeczenia lekarskie są zgodne i prawidłowo uzasadnione.
Stan faktyczny
B. P., zatrudniona w Hucie Szkła Kryształowego, zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego w różnych postaciach. Postępowanie wszczęto w 2006 r., a badania lekarskie w kilku uprawnionych jednostkach nie potwierdziły choroby zawodowej. Organ I instancji oraz organ odwoławczy utrzymały decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżąca kwestionowała ustalenia i opinie lekarskie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia NSA Henryk Ożóg Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...],[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz.U. nr z 1998 r. nr 98, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), dalej: rozporządzenie, oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zespół wibracyjny: postać naczyniowo-nerwowa, postać kostno-stawowa, postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa (poz. 22 pkt 1, 2, 3). Uzasadniając swoje stanowisko, na wstępie organ odwoławczy szczegółowo opisał przebieg zatrudnienia B. P. Wnioskująca ur. dnia 5 marca 1968 r., była zatrudniona w Hucie Szkła Kryształowego "[...]" w S. Ś. (obecnie: Huta Szkła Kryształowego "[...]" w S. Ś.), - od 1 września 1982 r. do 1 czerwca 1985 r. jako uczeń zawodu, - od 26 sierpnia 1985 r. do 5 marca 2006 r. jako zdobnik szkła (praca w narażeniu na drgania mechaniczne), - od 6 marca 2006 r. do 31 sierpnia 2008 r. jako pracownik działu wysyłek, - od 31 stycznia 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r. świadczenie rehabilitacyjne, - od 1 maja 2009 r. do 29 lipca 2009 r. świadczenie rehabilitacyjne, - od 6 sierpnia 2009 r. bezrobotna z przyznanym prawem do zasiłku. Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. wykazało, że B. P. wykonując swoje obowiązki zawodowe pracowała w narażeniu na drgania mechaniczne. Postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej - zespół wibracyjny: postać naczyniowo-nerwowa, postać kostno-stawowa, postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa u B. P. wszczęte zostało dnia 9 listopada 2006 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.. Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie choroby zawodowej u B. P. do czasu otrzymania orzeczenia lekarskiego z jednostki orzeczniczej I stopnia. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 15 stycznia 2007 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o badanie konsultacyjne i ocenę dokumentacji medycznej pani B. P. w celu ustalenia związku pomiędzy rozpoznanymi schorzeniami a warunkami pracy, po czym dnia [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespół wibracyjny: postać naczyniowo-nerwowa, postać kostno-stawowa, postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa (poz. 22 pkt 1, 2, 3) u B. P. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "... W celu weryfikacji badań termometrii skórnej oraz oceny związku pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a narażeniem zawodowym skierowano P. na konsultację do IMP w Ł. W trakcie pobytu pacjentki w Klinice Chorób Zawodowych IMP w dniu 23 lutego 2007 r. w przeprowadzonym badaniu ujawniono istotne obniżenie temperatury spoczynkowej skóry rąk z wydłużeniem czasu odnowy po próbie oziębienia. Próba uciskowa wypadła ujemnie, jak również nie obserwowano zblednięcia i zasinienia skóry w trakcie badania. Badanie progów czucia wibracji dla ręki lewej wykazało zaburzenia umiarkowane, zaś dla ręki prawej znacznego stopnia. Całość wyników badań czynnościowych układu naczyniowo-nerwowego przemawia za rozpoznaniem zmian wczesnych postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego, które nie uprawniają do rozpoznania choroby zawodowej, ale są wskazaniem do trwałego odsunięcia badanej od pracy w narażeniu na drgania mechaniczne." Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej u B. P. Zainteresowana nie zgodziła się z powyższym orzeczeniem lekarskim i złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. dnia [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespół wibracyjny: postać naczyniowo-nerwowa, postać kostno-stawowa, postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa (poz. 22 pkt 1, 2, 3) u B. P. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "... W trakcie obecnej obserwacji klinicznej na podstawie danych z wywiadu i dostępnej dokumentacji lekarskiej, badania przedmiotowego internistycznego, neurologicznego, a także przy uwzględnieniu ujemnych wyników prób oziębienieniowych, braku istotnych zaburzeń czucia wibracji w palestezjometrii, niecharakterystycznego obrazu kapilaroskopowego oraz badania ortopedycznego popartego oceną radiogramów układu kostno-stawowego kończyn górnych i kręgosłupa - nie znaleziono podstaw do rozpoznania u pacjentki zespołu wibracyjnego -zarówno jego postaci kostno-stawowej, jak i naczyniowo-nerwowej. U badanej potwierdzono obecność zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w odcinku szyjnym kręgosłupa. Zmiany nie figurują w wykazie chorób zawodowych." Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz opinii jednostek orzeczniczych I i II stopnia diagnostycznego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny K., [...] wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zespół wibracyjny: postać naczyniowo-nerwowa, postać kostno-stawowa, postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa (poz. 22 pkt 1, 2, 3) u B. P. Od powyższej decyzji B. P. złożyła odwołanie, wnosząc o ponowne badania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w związku z zawartym w odwołaniu wnioskiem dotyczącym ponownych badań, dnia 12 sierpnia 2009 r. poinformował odwołującą się, że przysługujące badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia odbyło się już w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniach 24-31 października 2007 r. i na podstawie jego wyników wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, które jest ostateczne. Więcej badań zainteresowanej nie przysługuje. Ponadto, analizując sprawę dnia 12 sierpnia 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. o przesłanie wyniku konsultacji z Instytutu Medycyny Pracy w Ł., na podstawie której wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u B. P. W odpowiedzi, [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 18 sierpnia 2009 r. przesłał ww. wynik konsultacji. Mając na uwadze wynik badania konsultacyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 14 września 2009 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. oraz do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. o wyjaśnienie budzących wątpliwości kwestii medycznych zawartych w orzeczeniu lekarskim [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w W. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u B. P. oraz w wyniku badania konsultacyjnego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w Ł., które wskazuje, że: "Całość wyników badań czynnościowych układu naczyniowo-nerwowego przemawia za rozpoznaniem zmian wczesnej postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego, które nie uprawniają do rozpoznania choroby zawodowej, ale są wskazaniem do trwałego odsunięcia badanej od pracy w narażeniu na drgania mechaniczne." Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. podkreślił, iż w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w załączniku do rozporządzenia ustawodawca wprowadził jedynie kryterium postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego, nie wskazując, czy jest to postać wczesna czy późna. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie (sygn. akt III SA/Wr 212/07) wskazał: "...niedopuszczalność konstruowania przez jednostki i organy orzecznicze dodatkowych, pozanormatywnych warunków, od spełnienia których uzależnić należałoby dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej (...) niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (...) Konieczne jest wskazanie innych przyczyn, niż związane z pracą zawodową, które spowodowały uszkodzenie ...". W odpowiedzi, [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 13 października 2009 r. poinformował, że: "... W grudniu 2006 r. badana była w DWOMP w związku ze skierowaniem w celu rozpoznania choroby zawodowej. Uzyskano prawidłowe wyniki badań termometrycznych i progu czucia wibracji. Zmian kostnych w obrębie stawów kończyn górnych nie stwierdzono. Z uwagi na wątpliwości dotyczące dotychczasowych wyników badań w kierunku postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego tut. DWOMP zwrócił się z prośbą o konsultację do IMP w Ł. (wynik konsultacji 5 lipca 2007 r.) niezbędnej do wydania orzeczenia. Na podstawie danych z wywiadu, dostępnej dokumentacji lekarskiej oraz badań specjalistycznych (w tym termometria skórna, próg czucia wibracji, próba oziębiania) w IMP rozpoznano wczesne zmiany postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego nie upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej. Badaniem w trybie odwoławczym w IMP w S. w 2008 r. również nie rozpoznano zespołu wibracyjnego (nie wykazano wówczas żadnej patologii w badaniach diagnostycznych każdej z postaci zespołu wibracyjnego). Objawy kliniczne zespołu wibracyjnego zawsze postępują bardzo wolno, przez lata przechodząc kolejno poszczególne stadia, w których wyodrębnia się trzy okresy: okres zwiastunów, zmian wczesnych i zmian zaawansowanych." Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. poinformował, że: "... po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji, w chwili obecnej nie jesteśmy w stanie udzielić wyczerpującej odpowiedzi dotyczącej postępowania orzeczniczego w kierunku choroby zawodowej u B. P., gdyż lekarz wydający kwestionowane orzeczenie nie jest pracownikiem IMP w Ł. Dlatego też proponujemy przeprowadzenie ponownego badania w naszej placówce, które rozstrzygnie podnoszone wątpliwości." W związku z powyższą informacją, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 11 stycznia 2010 r. zwrócił się do B. P. o rozważenie możliwości wyjazdu na badania konsultacyjne do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Zainteresowana oświadczeniem z dnia 15 stycznia 2010 r. wyraziła zgodę na badania ww. Instytucie. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 29 stycznia 2010 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. o przesłanie całości dokumentacji B. P. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., celem przeprowadzenia ponownego badania i wydania opinii w rozpatrywanej sprawie. Instytut Medycyny Pracy w Ł. dnia 12 marca 2010 r. wydał opinię uzupełniającą [...], z rozpoznaniem: obserwacja w kierunku zespołu wibracyjnego negatywna. W uzasadnieniu opinii podał, że: "W czasie pobytu w Klinice w IMP przedmiotowym badaniem neurologicznym poza niewielkim ograniczeniem ruchomości kręgosłupa szyjnego nie stwierdzono objawów ogniskowych uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Stwierdzone drobne nieprawidłowości w badaniu elektrofizjologicznym nie znajdują potwierdzenia w stanie przedmiotowym. Zapis termometrii skórnej z próbą oziębieniewą ujawniły obniżenie temperatury spoczynkowej skóry rąk z wydłużeniem czasu odnowy po próbie oziębienia. W badaniu palestezjometrycznym nie stwierdzono zaburzeń czucia wibracji. Również próba uciskowa wypadła ujemnie. Wyniki badań czynnościowych obwodowego układu naczyniowego i nerwowego nie dają podstaw do rozpoznania postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego. Także w rtg kości rąk, nadgarstków oraz stawów łokciowych nie uwidoczniono zmian typowych dla postaci kostnej zespołu wibracyjnego. Zgłaszane przez pacjentkę dolegliwości kończyn górnych mogą być następstwem chorób współistniejących - zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych w odcinku szyjnym kręgosłupa. Analiza całości dokumentacji lekarskiej, narażenia zawodowego oraz wyniki wykonanych aktualnie w Klinice IMP badań nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego." [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 19 kwietnia 2010 r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o wyjaśnienie aktualnej sytuacji zatrudnienia B. P., ponieważ w dokumentacji nie było informacji na temat przebiegu zatrudnienia po 31 sierpnia 2008 r. lub ewentualnym przejściu na rentę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. przesłał informacje na temat aktualnej sytuacji zawodowej B. P. podając, że odwołująca się po zakończeniu pracy w HSK "[...]" w S. Ś. nie pracowała. B. P. pismem z dnia 15 kwietnia 2010 r. przesłała do [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. kartę konsultacyjną z badań układu żylnego kończyn górnych i jednocześnie wniosła uwagi dotyczące badań wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. W tej sytuacji, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia [...] przesłał pismo odwołującej się wraz z nadesłanym wynikiem konsultacyjnym do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. i zwrócił się o zajęcie stanowiska w kontekście rozpatrywanej choroby zawodowej. W odpowiedzi, Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia 10 czerwca 2010 r. poinformował, że: "... po zapoznaniu się z przesłanym przez B. P. pismem oraz wynikiem badania układu żylnego kończyn górnych, nie znajdujemy podstaw do weryfikacji wydanego przez nas orzeczenia. Ponowna szczegółowa analiza procesu diagnostyczno-orzeczniczego, w tym w szczególności analiza narażenia zawodowego, całości dostarczonej dokumentacji medycznej oraz wyników badań wykonanych u B. P. podczas hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w dniach 7 marca 2010 r. – 12 marca 2010 r. wykazały, iż proces diagnostyczny został wykonany zgodnie z zasadami przyjętymi w orzecznictwie w chorobach zawodowych." Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znajdując podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji organu I instancji utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki: 1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, 3) wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia. W przypadku B. P. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe pracowała w narażeniu na drgania mechaniczne. Natomiast odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej stwierdzono, iż placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych: [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W., Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., Instytut Medycyny Pracy w Ł. (2-krotne badania konsultacyjne) były zgodne co do faktu, że całokształt obserwacji klinicznej, wyniki przeprowadzonych badań, oraz analiza dostępnej dokumentacji medycznej nie dają podstaw do rozpoznania u B. P. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego zarówno postaci naczyniowo-nerwowej, kostno-stawowej i mieszanej: naczyniowo-nerwowej, kostno-stawowej. Zgłaszane dolegliwości mogą być następstwem chorób współistniejących - zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w odcinku szyjnym kręgosłupa. Do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające wykazanie ekspozycji zawodowej na czynnik wywołujący chorobę, lecz konieczne jest również rozpoznanie choroby zawodowej, dokonane przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Zdaniem organu odwoławczego wydane orzeczenia poprzedzone specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia odwołującej się oraz analizą zgromadzonej dokumentacji są obiektywne, przekonujące oraz obszernie umotywowane. B. P. nie zgodziła się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz brak rozpoznania stanu faktycznego, polegającego na błędnych założeniach organu tj: brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, przyjęcie że występujące dolegliwości są następstwem chorób współistniejących - zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w odcinku szyjnym kręgosłupa, uznaniu że zebrana dokumentacja medyczna daje podstawę do tego aby uznać skarżącą za osobę dotkniętą chorobą zawodową. Nadto skarżąca zakwestionowała wydane w sprawie opinie medyczne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym i nie orzeka w przedmiocie przyznania stronom uprawnień. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji. Kodeks pracy w art. 235¹ - stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego aktu prawnego obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organu. Wskazuje na to § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i zakończonych przez dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W związku z tym skarżąca została poddana badaniu w jednostkach medycznych, to jest [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w W., Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i Instytucie Medycyny pracy w Ł. Ośrodki te nie znalazły podstaw do stwierdzenia u skarżącej zespołu wibracyjnego: postać naczyniowo-nerwowa, postać kostno-stawowa, postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa (poz. 22 pkt 1, 2, 3). Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania opinii kompetentnych placówek orzeczniczych pierwszego i drugiego szczebla. Lekarze wszystkich tych jednostek wydali bowiem jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Tymczasem trzeba zaznaczyć, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo). Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. Nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), należało uznać, że organ, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło