IV SA/Wr 664/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: Zastępca Kierownika Sekretariatu Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr 27/2023 w przedmiocie orzeczenia o braku potrzeby kształcenia specjalnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi A. W. (dalej; skarżąca) jest decyzja Dolnośląskiego Kuratora Oświaty (dalej: Kurator Oświaty, organ odwoławczy) z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr 27/2023 utrzymująca w mocy orzeczenie Zespołu Orzekającego przy Powiatowym Centrum Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Dzierżoniowie (dalej: Zespół Orzekający przy PPP) z dnia 18 lipca 2023 r. o braku potrzeby kształcenia specjalnego J. W. (dalej: córka, dziecko). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu 17 marca 2023 r. złożyła do Powiatowego Centrum Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Dzierżoniowie (dalej: Poradnia PP) wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dotyczący córki (ur. [...] r.) uczęszczającej wówczas do przedszkola, na I etap edukacyjny. Jako przyczynę i cel wydania orzeczenia wskazała okoliczność, że u córki zdiagnozowano mutyzm wybiórczy z zagrożeniem niedostosowania społecznego, córka wymaga kształcenia specjalnego, pomocy nauczyciela wspomagającego oraz terapii slyding-in. Do wniosku dołączyła decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Dzierżoniowie o zmianie nazwiska córki oraz zaświadczenia lekarskie lekarzy psychiatrów stwierdzające mutyzm wybiórczy (F94.0) oraz opinię o dziecku sporządzoną w dniu 15 marca 2023 r. przez nauczycieli przedszkola. W zaświadczeniach lekarskich z 4 listopada 2020 r. i z 8 marca 2023 r. psychiatrzy rozpoznając mutyzm wybiórczy wskazali na zagrożenie niedostosowaniem społecznym. Zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. Dyrektor Poradni PP powołał Zespół Orzekający do rozpatrzenia wniosku skarżącej (dyrektor Poradni PP, lekarz medycyny, psycholog, pedagog). W toku postępowania została przeprowadzona diagnoza pedagogiczna oraz diagnoza psychologiczna zakończone wydaniem opinii odpowiednio w dniu 25 i 24 kwietnia 2023 r. W opinii z diagnozy psychologicznej wskazano, że diagnoza została przeprowadzona w oparciu o niewerbalną część Skali Inteligencji Stanford-Binet 5, Mapę Mówienia/Niemówienia dziecka z mutyzmem wybiórczym, Arkusz obserwacji dziecka z mutyzmem wybiórczym w domu oraz Kwestionariusz wywiadu z rodzicami. Diagnoza ujawniła trudności w zakresie komunikacji oraz lęk przed mówieniem i wycofanie w określonych sytuacjach z komunikacji werbalnej, negatywnie wpływające na rozwój poznawczy oraz społeczno-emocjonalny córki skarżącej. Jako wskazane uznano objęcie dziecka pomocą psychologiczno-pedagogiczną w celu niwelowania lęku, budowania samodzielności i adekwatnej samooceny i rozwijanie posiadanego potencjału, a także dostosowanie wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb edukacyjnych. W opinii z diagnozy pedagogicznej wskazano, że diagnoza została przeprowadzona Baterią metod diagnozy rozwoju psychomotorycznego dzieci pięcio i sześcioletnich. W związku z występującym mutyzmem wybiórczym nie przeprowadzono w pełni diagnozy funkcji słuchowo-językowych. Stwierdzono, że diagnozowane funkcje wzrokowo-przestrzenne, rozwój poznawczy, orientacja przestrzenna, motoryka mała oraz duża globalnie kształtują się prawidłowo. Doskonalenia wymaga świadomość rymów, spostrzegawczość wzrokowa, umiejętności matematyczne. Jako wskazane uznano w opinii objęcie córki skarżącej pomocą psychologiczno-pedagogiczną, umożliwienie udziału w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych oraz logopedycznych w przedszkolu/szkole. W wskazaniach dla nauczycieli w pracy z dzieckiem opinia zaleca konkretne ćwiczenia w zakresie spostrzegawczości wzrokowej, umiejętności matematycznych i nieustalonej lateralizacji. Orzeczeniem z 25 kwietnia 2023 r. wydanym na podstawie art. 127 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm. ) Zespół Orzekający przy PPP orzekł o braku potrzeby kształcenia specjalnego córki skarżącej. W odwołaniu od tego orzeczenia skarżąca argumentowała m.in., że orzeczenie to nie uwzględnia wnioskowanego przez skarżącą etapu edukacyjnego. Na posiedzeniu w dniu 18 maja 2023 r. Zespół Orzekający podtrzymał jednogłośnie orzeczenie z 25 kwietnia 2023 r. i odwołanie przekazał Kuratorowi Oświaty. W protokole posiedzenia wskazał, że przepisy Prawa oświatowego nie przewidują możliwości organizowania kształcenia specjalnego, wychowania i opieki dla dziecka zagrożonego niedostosowaniem społecznym na etapie wychowania przedszkolnego. Lekarz psychiatra przedstawił stanowisko, że istnieje potrzeba wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym ze względu na mutyzm wybiórczy, jednak obowiązujące przepisy nie upoważniają do wydania takiego orzeczenia względem dziecka, które nie ma statusu ucznia. W toku postępowania odwoławczego Kurator Oświaty na podstawie § 25 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1743 ze zm.; dalej też: "rozporządzenie MEN w sprawie orzeczeń i opinii") zasięgnął opinii psychologa w Powiatowym Zespole Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych we Wrocławiu. W opinii - z 12 czerwca 2023 r. – psycholog oceniła, że przeprowadzone postępowanie diagnostyczne wskazuje na zasadność wydania orzeczenia o braku potrzeby kształcenia specjalnego z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym. Wskazała, że jako osoby niedostosowane społecznie traktuje się dzieci i młodzież, u których na skutek zaburzeń wewnętrznych lub niekorzystnych warunków środowiskowych występują utrwalone zaburzenia. W przypadku dziecka sześcioletniego trudno uznać, że mutyzm wybiórczy jest zaburzeniem trwałym. Córka skarżącej jest dzieckiem przestrzegającym norm i zasad społecznych, nie popadającym w konflikty, prawidłowo reagującym emocjonalnie, współpracującą w trakcie zajęć dydaktycznych w przedszkolu oraz w czasie przeprowadzanych przez specjalistów diagnoz. Brak jest przejawów zagrożenia niedostosowania społecznego, u małego dziecka należy monitorować jego rozwój i funkcjonowanie emocjonalno-społeczne bez wstępnego przesądzania o takim zagrożeniu w sytuacji, gdy nie podjęto jeszcze edukacji szkolnej i trudno stwierdzić, jak będzie funkcjonowało w relacjach społecznych w nowej placówce. Mutyzm wybiórczy jest klasyfikowany w ICD-11 w grupie zaburzeń lękowych. Formy pomocy i wsparcia dla dziecka oraz kierunki oddziaływań terapeutycznych będą miały zupełnie inny charakter i rodzaj. Uczniom z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na zagrożenie niedostosowaniem społecznym wskazane są zajęcia o charakterze socjoterapeutycznym, mające charakter grupowy, w których uczestniczą dzieci ujawniające zaburzenia zachowania. Dla dziecka z mutyzmem wybiórczym i wysokim poziomem lęku zajęcia takie mogą stanowić jeszcze większe źródło napięcia emocjonalnego. Zatem nie będą zaspokajały potrzeb rozwojowych córki skarżącej, a nawet mogą pogorszyć funkcjonowanie emocjonalno-społeczne. Właściwą formą pomocy jest terapia metodą sliding-in, czyli metodą małych kroków, wdrażającą dziecko stopniowo w środowisku, w którym nie mówi, do mówienia. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym nie będzie uwzględniało właściwych dla dziecka form pomocy, a metoda slidin-in jest możliwa do wdrożenia w klasie I także na podstawie opinii o pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Psycholog oceniła, że trudno przewidzieć na kilka miesięcy przed podjęciem nauki w klasie I, jak dziecko będzie funkcjonować i czy podejmie aktywność werbalną w nowym środowisku Powinny być podjęte działania przygotowujące, przed rozpoczęciem nauki w szkole (brak obowiązku szkolnego) orzeczenie nie ma jeszcze mocy prawnej i nie można zastosować zaleconych form pomocy i wsparcia. W podsumowaniu psycholog oceniła, że dziecko z mutyzmem wybiórczym nie jest dzieckiem zagrożonym niedostosowaniem społecznym i aktualnie brak jest przejawów demoralizacji dziecka, konieczne jest monitorowanie jego rozwoju i funkcjonowania, bez przesądzania o zagrożeniu niedostosowaniem społecznym. Kształcenie specjalne przyznawane jest dla dziecka, u którego stwierdza się niepełnosprawność lub zagrożenie niedostosowaniem i nie może dotyczyć przewidywań odnośnie do jego funkcjonowania. Córka skarżącej nadal potrzebuje wsparcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej i prowadzenia oddziaływań terapeutycznych odpowiednich dal dzieci z mutyzmem wybiórczym, co powinno być realizowane na mocy opinii o pomocy psychologiczno-pedagogicznej lub ewentualnie w przyszłości - w przypadku wystąpienia trudności w komunikowaniu się – wdrożenia zindywidualizowanej ścieżki kształcenia ze względu na stan zdrowia dziecka. W konsekwencji stwierdziła, że brak jest potrzeb kształcenia specjalnego ze względu na zagrożenie niedostosowaniem społecznym. Decyzją z 21 czerwca 2023 r. Kurator Oświaty uchylił w całości orzeczenie Zespołu Orzekającego przy PPP z dnia 25 kwietnia 2023 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia ze względu na nieuwzględnienie wniosku skarżącej o wydanie orzeczenia na kolejny a nie obecnie realizowany etap edukacyjny córki, a także ze względu na brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego decyzji oraz zakres koniecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Zespół Orzekający przy PPP (powołany w dniu 18 lipca 2023 r. w składzie dyrektor Poradni PP, lekarz medycyny, psycholog, pedagog) orzeczeniem z 18 lipca 2023 r. wydanym na podstawie art. 127 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm.; dalej: "Prawo oświatowe") orzekł o braku potrzeby kształcenia specjalnego córki skarżącej. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na zaburzenia lękowe – mutyzm wybiórczy diagnozę psychologiczną i pedagogiczną córki skarżącej przeprowadzono wieloetapowo. Pierwsze spotkanie odbyło się na terenie przedszkola w obecności skarżącej. Po wejściu psychologa i pedagoga do pomieszczenia dziecko wycofało się z komunikacji werbalnej, wykazywało duże napięcie emocjonalne, jednak w miarę trwania spotkania poziom lęku u córki skarżącej sukcesywnie się obniżał. Druga część diagnozy została przeprowadzona na terenie Poradni PP i podczas badania psychologicznego dziecko było w dobrym nastroju, chętnie wykonywało zadania, pracowało w dobrym tempie czasem wypowiadające się słownie szepcząc matce do ucha. Sprawność intelektualna córki skarżącej została oceniona na poziomie inteligencji wysokiej. Diagnoza pedagogiczna została przeprowadzona z udziałem skarżącej, dziecko nawiązało kontakt wzrokowy z diagnostą, było nieśmiałe i niepewne. Początkowo bez oporu podchodziło do proponowanych zadań diagnostycznych i w zdaniach werbalnych odpowiadało szepcząc matce do ucha, jednak w toku spotkania narastało u dziecka napięcie i chęć wycofania się z działania i wobec tego nie przeprowadzono prób badających rozwój funkcji słuchowo-językowych oraz sfery społeczno-emocjonalnej. Stwierdzono, że globalnie prawidłowo kształtują się u córki skarżącej funkcje wzrokowo-przestrzenne, rozwój poznawczy, orientacja przestrzenna, motoryka mała i duża, natomiast występuje nieustalony typ lateralizacji. Zespół Orzekający przy PPP wskazał też na wyniki obserwacji dziecka, wywiad z opiekunem opinie wychowawcy z przedszkola ustalając, że córka skarżącej jest w grupie 6-latków od września 2022 r., zazwyczaj chętnie angażuje się w proponowane jej aktywności, choć czasem woli pozostać z boku. Bez większych trudności bawi się z innymi dziećmi, a z wybranymi rówieśnikami nawiązuje kontakt werbalny szepcząc im do ucha, natomiast z pozostałymi – używając mimiki i gestów. Dziecko jest samodzielne w zakresie czynności samoobsługowych, bez pomocy spożywa posiłki, dba o czystość. Jest dzieckiem radosnym i uśmiechniętym, wykazuje się ciekawością poznawczą. Mimo chęci bycia w grupie potrafi wyraźnie zaznaczyć swoje granice i wyrazić własne oczekiwania w relacji. Nie ma problemu z podporządkowaniem się ogólnym zasadom współżycia społecznego, rozumie i stosuje się do poleceń i próśb nauczyciela oraz nie sprawia problemów wychowawczych. Zespół Orzekający przy PPP zgodził się ponadto z opinią psychologa powołanego w sprawie przez Kuratora Oświaty. W konsekwencji tych ustaleń uznał, że nie ma przesłanek do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym na wskazany przez skarżącą I etap edukacyjny. W odwołaniu skarżąca przedstawiła przebieg diagnoz i własną ich ocenę kwestionując stwierdzone przez diagnostów obniżenie lęku u córki w trakcie trwania spotkania w przedszkolu. Wyjaśniła, że córka weszła w tryb ucieczki i unikała mówienia. W odniesieniu do badań w Poradni PP wskazała, że na dziecko wywierana była presja mówienia, co skutkowało wzrostem lęku i koniecznością przerwy w badaniach z inicjatywy skarżącej. Wskazała, że córka chciała wykonać wszystkie zadania, ale ograniczał ją silny lęk, a nie brak ochoty. Zarzuciła, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do całości załączonej dokumentacji, w tym opinii z poprzednich placówek oraz zaświadczeń lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii dzieci i młodzieży o zagrożeniu niedostosowaniem społecznym. Następnie szczegółowo opisała dotychczasową sytuację córki i jej funkcjonowanie stwierdzając, że protokół z posiedzenia Zespołu Orzekającego przy PPP z dnia 25 kwietnia 2023 r., w którym brała udział, nie odzwierciedla przedstawionego wówczas stanowiska skarżącej. Wskazała m.in., na trudności z uzyskaniem jednoznacznej diagnozy, niepokojące reakcje dziecka na stres (zaprzestanie sygnalizowania potrzeb fizjologicznych, płacz w nocy, bóle brzucha, głowy oraz nudności przed wyjściem do przedszkola, nocne moczenie, po powrocie z przedszkola - ataki histerii, złości i płaczu) oraz incydent z pracownicą przedszkola, co skutkowało przeniesieniem dziecka do innej placówki. W nowym przedszkolu również zabrakło chęci do współpracy, więc skarżąca przeniosła córkę do obecnej placówki, w której – dzięki dobrej woli nauczycielki – wdrożone zostały działania mające na celu pokonywanie lęku przed mówieniem, w tym terapia sliding-in, i udało się uzyskać poprawę w funkcjonowaniu córki. Skarżąca zakwestionowała opinię psychologa powołanego przez Kuratora Oświaty, którą przywołał w orzeczeniu organ pierwszej instancji. Zastrzeżenia skarżącej dotyczyły stwierdzonego w tej opinii braku zagrożenia niedostosowaniem społecznym, przeciwnie niż stwierdzili lekarze psychiatrzy w wydanych zaświadczeniach lekarskich. Ponadto, powołując się na przepisy rozporządzenia w sprawie orzeczeń i opinii skarżąca argumentowała, że nie wynika z nich, by zalecane warunki i formy wsparcia miały być realizowane obligatoryjnie podczas określonych zajęć, np. edukacyjnych czy socjoterapeutycznych – jak błędnie przyjął to organ pierwszej instancji za ww. opinią psychologa. Wskazała też na przepisy art. 127 Prawa oświatowego dopuszczające prowadzenie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formie zajęć indywidualnych, jeśli jest to uzasadnione potrzebami dziecka – zarzucając brak uwzględnienia tej okoliczności przez organ pierwszej instancji. Zakwestionowała wniosek ww. opinii psychologa przyjęty w orzeczeniu, że zagrożenie niedostosowaniem społecznym wynika obecnie z przewidywań funkcjonowania dziecka i obaw rodzica przeciwstawiając temu wnioskowi zaświadczenia lekarskie. Za nieadekwatne do potrzeb dziecka z mutyzmem wybiórczym uznała wskazanie dotyczące możliwości uzyskania wsparcia w formie zindywidualizowanej ścieżki kształcenia. Na poparcie argumentacji przywołała wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 67/17. Zaskarżoną decyzją Kurator Oświaty utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2023 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie stwierdził błędów w analizie ilościowej i jakościowej badań psychologiczno-pedagogicznych przeprowadzonych przez specjalistów Poradni PP. Orzeczenie Zespołu Orzekającego przy PPP wskazuje na dopełnienie warunków z § 2 pkt 1 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 199 ze zm.; dalej: rozporządzenie MEN ws. poradni PP"), ponieważ Poradnia PP przeprowadziła diagnozy z wykorzystaniem wystandaryzowanych narzędzi/metod diagnostycznych: Skala Inteligencji Stanford- Binet5, Bateria metod diagnozy rozwoju psychomotorycznego dziecka piecio i sześcioletniego, Mapa Mówienia/Niemówienia dziecka z mutyzmem wybiórczym. Wskazał, że dopełniony też został warunek z § 7 ust. 2 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii poprzez pozyskanie informacji o sytuacji dydaktycznej i wychowawczej dziecka z placówki, do której uczęszcza. Organ odwoławczy wskazał, że Zespół Orzekający przy PPP nie negował diagnozy medycznej wydanej przez lekarza specjalistę, stwierdził natomiast, ze diagnoza ta nie może być podstawą wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na treść § 6 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii. Lekarz medycyny nie jest też władny ordynować pomocy nauczyciela wspomagającego, jak wynika to z zaświadczenia. Stoi emu na przeszkodzie przepis § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1309; dalej: "rozporządzenie MEN ws. organizowania kształcenia"). Ponadto nauczyciel wspomagający nie jest asystentem dziecka - § 7 ust. 7 tego rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy dotyczące organizacji procesu edukacyjno-terapeutycznego uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, władczy i niedający pola do interpretacji oraz odstępstw od ich treści, w tym wykluczają "zamianę" zajęć socjoterapeutycznych na zajęcia edukacyjne i/lub zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej - odwołując się w tym zakresie do treści art. 127 ust. 1 i 3 oraz art. 68 ust. 1 pkt 10 Prawa oświatowego, § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 5 rozporządzenia MEN ws. organizowania kształcenia. Wskazał, że przywołany przez skarżącą wyrok sądu administracyjnego nie może wiązać w tej sprawie, ponieważ dotyczy innego dziecka oraz wskazuje na uchybienia formalne, których w sprawie dziecka skarżącej nie ma. Ponadto został wydany w innym stanie prawnym. Kurator Oświaty zaaprobował stanowisko psychologa pozyskane w trybie § 25 ust. 5 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii i uznał, że orzeczenie o braku potrzeby kształcenia specjalnego córki skarżącej jest adekwatne względem jej aktualnej sytuacji edukacyjno-rozwojowej. W konsekwencji nie znalazł podstaw do uchylenia orzeczenia Zespołu Orzekającego przy PPP. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kuratora Oświaty. W uzasadnieniu zakwestionowała ocenę o braku potrzeby kształcenia specjalnego córki. Odwołując się do treści przepisów art. 1 pkt 1, 5-7 i art. 127 Prawa oświatowego oraz publikacji dotyczących mutyzmu wybiórczego przedstawiła rozumienie pojęcia: zagrożenie niedostosowaniem społecznym wskazując na różnice między zagrożeniem a niedostosowaniem społecznym i zarzucając nierozróżnienie tych pojęć w opinii psychologa powołanego w trybie § 25 ust. 5 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii i w konsekwencji – w zaskarżonej decyzji. Główną argumentację skoncentrowała kwestionowaniu ww. opinii psychologa. Wskazując, że pierwsza diagnoza stwierdzająca mutyzm wybiórczy została postawiona w 2020 r. wobec czego dziecko mierzy się z tym zaburzeniem przez większość życia, a pierwsze symptomy pojawiły się wcześniej, skarżąca za nieprawidłową uznała ocenę w ww. opinii psychologa, że nie jest to zaburzenie trwałe. Podkreśliła, że córka chodzi obecnie do szkoły i nie podejmuje komunikacji werbalnej, a po dniu spędzonym w placówce odreagowuje napięcie w domu długotrwałym płaczem i napadami histerii oraz okresową niechęcią do uczęszczania do szkoły. Wskazała, że mutyzm wybiórczy nadal nie jest dobrze poznanym zaburzeniem, jednak jest szereg wartościowych a przede wszystkim aktualnych badań i literatura, które wyjaśniają specyfikę tego zaburzenia, natomiast w ww. opinii psychologa powoływana jest literatura z 1959 r. Skarżąca przytoczyła źródła opracowań dotyczących zagadnienia zagrożenia niedostosowaniem społecznym konkludując, że zdemoralizowanie nie jest czynnikiem koniecznym do uznania dziecka za niedostosowane społecznie. Wskazała na trudności w formułowaniu przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne zaleceń względem dzieci z mutyzmem wybiórczym powołując się na powszechnie dostępne opracowanie psycholog Alicji Pałac Nożewskiej.. Przedstawiła też wynikające z literatury przedmiotu postępowanie socjoterapeutyczne względem dzieci z mutyzmem wybiórczym, w tym terapia metodą sliding-in. Zwróciła ponadto uwagę m.in. na obecną, od 1 stycznia 2022 r., klasyfikację mutyzmu wybiórczego o symbolu ICD11 – zaburzenia lękowe w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych sporządzonej przez Światową Organizację Zdrowia, co powinno wpływać na uaktualnienie wiedzy przez osoby pełniące rolę ekspertów konkretnych zaburzeń. Podkreśliła, że ww. opinia psychologa stanowiła podstawę decyzji Kuratora Oświaty zarówno uchylającej orzeczenie Zespołu Orzekającego przy PP jak i zaskarżonej decyzji. Wskazała, że nie rozumie argumentacji Zespołu Orzekającego przy PPP, który podał informacje niezgodne ze stanem faktycznym, a także nie zgodziła się z opinią psychologa, pozyskaną w toku postępowania odwoławczego, o braku potrzeby kształcenia specjalnego córki. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej – w oparciu wskazane kryterium - jest decyzja Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy orzeczenie Zespołu Orzekającego przy PPP o braku potrzeby kształcenia specjalnego z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym odnośnie do córki skarżącej, na I etapie edukacyjnym. Wedle skarżącej, organ odwoławczy błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ponieważ jako podstawę zaskarżonej decyzji przyjął błędnie ustalony stan faktyczny sprawy, uwzględnił błędną opinię psychologa wydaną w trybie § 25 ust. 5 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii ignorującą najnowsze badania w zakresie mutyzmu wybiórczego oraz zagrożenia niedostosowaniem społecznym i adekwatne formy wsparcia oraz pomocy dzieciom ze zdiagnozowanym mutyzmem wybiórczym, a także w sposób nieuzasadniony pominął zaświadczenia lekarzy psychiatrów dzieci i młodzieży o zagrożeniu niedostosowaniem społecznym córki skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego, procedura oceny potrzeby kształcenia specjalnego córki skarżącej na I etapie edukacyjnym odpowiadała wymogom Prawa oświatowego oraz przepisów do niej wykonawczych prowadząc do właściwego ustalenia o braku orzeczenia tej specjalnej formy kształcenia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm.; dalej: "Prawo oświatowe") oraz rozporządzeń do niego wykonawczych, tj.: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1743 ze zm.; dalej też: "rozporządzenie MEN ws. orzeczeń i opinii"), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 199 ze zm.; dalej: rozporządzenie MEN ws. poradni PP"), rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1309; dalej: "rozporządzenie MEN ws. organizowania kształcenia"), którego moc obowiązującą określa art. 363 przepisów wprowadzających ustawę Prawo oświatowe – Dz.U. z 2017 r., poz. 60 ze zm.). Instytucja kształcenia specjalnego została uregulowana w art. 127 Prawa oświatowego. Kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 7 pkt 7 (ust. 1). Uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (ust. 3). Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej (ust.10). Od takiego orzeczenia rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia odwołanie do kuratora oświaty (ust. 12). Ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia, w drodze rozporządzenia m.in. składu zespołów orzekających, trybu ich powołania, szczegółowych zasad działania tych zespołów, trybu postępowania odwoławczego, wzorów orzeczeń zastrzegając, że rozporządzenie powinno uwzględniać jak najpełniejszą realizację potrzeb dziecka lub ucznia, a także zapewnić możliwość dostosowania form przygotowania przedszkolnego form kształcenia oraz działań w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, do aktualnych możliwości psychofizycznych dziecka lub ucznia (ust.18). Zgodnie z § 1 rozporządzenia ws. poradni PP (obecnie: Dz.U. z 2023 r., poz. 2499) obowiązującego nadal – mimo uchylenia przepisów ustawy o systemie oświaty zawierających delegację ustawową dla tego rozporządzenia - publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym publiczne poradnie specjalistyczne udzielają dzieciom, od momentu urodzenia, i młodzieży pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu, udzielają rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej związanej z wychowywaniem i kształceniem dzieci i młodzieży, a także wspomagają przedszkola, szkoły i placówki w zakresie realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Na podstawie § 2 do zadań poradni należy: 1) diagnozowanie dzieci i młodzieży; 2) udzielanie dzieciom i młodzieży oraz rodzicom bezpośredniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej; 3) realizowanie zadań profilaktycznych oraz wspierających wychowawczą i edukacyjną funkcję przedszkola, szkoły i placówki, w tym wspieranie nauczycieli w rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych; 4) organizowanie i prowadzenie wspomagania przedszkoli, szkół i placówek w zakresie realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Zgodnie z § 3 diagnozowanie dzieci i młodzieży jest prowadzone w szczególności w celu określenia indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz indywidualnych możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży, wyjaśnienia mechanizmów ich funkcjonowania w odniesieniu do zgłaszanego problemu oraz wskazania sposobu rozwiązania tego problemu (ust. 1). Efektem diagnozowania dzieci i młodzieży jest w szczególności: 1) wydanie opinii; 2) wydanie orzeczenia o potrzebie: kształcenia specjalnego, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży; 3) objęcie dzieci i młodzieży albo dzieci i młodzieży oraz rodziców bezpośrednią pomocą psychologiczno-pedagogiczną; 4) wspomaganie nauczycieli w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą oraz rodzicami (ust. 2). Na podstawie § 4 opinie wydaje poradnia, natomiast wedle § 7 orzeczenia o potrzebie: kształcenia specjalnego, zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka wydają zespoły orzekające organizowane i działające w poradni. Wynika z tego, że orzeczenie w sprawie potrzeby kształcenia specjalnego jest wyłączną kompetencją zespołów orzekających organizowanych i działających w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. W oparciu natomiast o delegację ustawową zawartą w ww. art. 127 ust. 18 Prawa oświatowego wydane zostało rozporządzenie MEN ws. orzeczeń i opinii, które określa skład i tryb powoływania zespołów orzekających, szczegółowe zasady ich działania, tryb postępowania odwoławczego, oraz wzory orzeczeń i opinii. Zespół powołuje dyrektor poradni (§ 4 ust. 1). W skład zespołu wchodzą: 1) dyrektor poradni lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu, 2) psycholog, 3) pedagog, 4) lekarz, 5) inni specjaliści, w szczególności posiadający kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej, jeżeli ich udział w pracach zespołu jest niezbędny (§ 4 ust. 2). Zespoły wydają orzeczenia i opinie na pisemny wniosek rodzica dziecka lub ucznia lub na pisemny wniosek pełnoletniego ucznia (§ 5 ust. 1). Wniosek o wydanie orzeczenia lub opinii składa się do zespołu, o którym mowa w § 3 (§ 5 ust. 2). Zespół wydaje orzeczenie lub opinię większością głosów, a w przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego zespołu. Z posiedzenia zespołu sporządza się protokół zawierający informacje wymienione w ust. 3 pkt 1 i 2 (§ 9 ust. 1 i 2), w tym w szczególności: 1) informację o: a) podjętym rozstrzygnięciu wraz z uzasadnieniem, b) zgłoszonym przez członka zespołu innym stanowisku dotyczącym podjętego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem tego stanowiska, c) osobach uczestniczących w posiedzeniu zespołu z głosem doradczym, o których mowa w § 4 ust. 4, oraz przedstawionym przez nich stanowisku, d) stanowisku wnioskodawcy, o którym mowa w § 4 ust. 5; 2) podpis przewodniczącego zespołu i członków zespołu. Orzeczenie i opinię przygotowuje wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, którego imię i nazwisko umieszcza się w protokole (§ 9 ust. 4). W przypadku gdy wnioskodawca nie uczestniczy w posiedzeniu zespołu, przewodniczący zespołu, na prośbę wnioskodawcy, informuje go o przebiegu posiedzenia zespołu i podjętym rozstrzygnięciu, w sposób ustalony z wnioskodawcą (§ 9 ust. 5). W przypadku uwzględnienia wniosku zespół wydaje orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 12 pkt 1). W przypadku nieuwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia zespół wydaje orzeczenie o braku potrzeby kształcenia specjalnego –według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do rozporządzenia (§ 17 pkt 1). Oba rodzaje orzeczeń wydawane są w terminie określonym w § 10 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii. Wymogi wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego zawiera § 6. Zgodnie z ust. 3 wnioskodawca dołącza dokumentację uzasadniającą wniosek, w szczególności wydane przez specjalistów opinie, zaświadczenia oraz wyniki obserwacji i badań psychologicznych, pedagogicznych i lekarskich, dokumentację medyczną dotyczącą leczenia specjalistycznego oraz poprzednio wydane orzeczenia lub opinie, jeżeli takie zostały wydane. Jeżeli złożenie wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii było poprzedzone obserwacjami lub badaniami diagnostycznymi dziecka lub ucznia prowadzonymi przez pracowników poradni, w której działa zespół, wyniki przeprowadzonych obserwacji i badań przewodniczący zespołu dołącza do wniosku, informując o tym wnioskodawcę. Mocą ust. 4, jeżeli do wydania orzeczenia jest niezbędna informacja o stanie zdrowia dziecka lub ucznia, wnioskodawca dołącza do wniosku wydane przez lekarza zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka lub ucznia. Na podstawie ust. 8, jeżeli wnioskodawca nie posiada dokumentacji, o której mowa w ust. 3-5, albo dołączona przez niego do wniosku dokumentacja jest niewystarczająca do wydania orzeczenia, badania niezbędne do wydania orzeczenia przeprowadzają specjaliści poradni wskazani przez przewodniczącego zespołu, odpowiednio do posiadanej specjalności, z wyłączeniem badań niezbędnych do wydania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4-6 (tj. zaświadczenia lekarskiego). Stosownie do § 13 ust. 1 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się dla dzieci i uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, o których mowa w przepisach w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zespół określa m.in. 1) diagnozę funkcjonowania dziecka lub ucznia, z uwzględnieniem potencjału rozwojowego oraz mocnych stron i uzdolnień dziecka lub ucznia oraz występujących w środowisku nauczania i wychowania barier i ograniczeń utrudniających jego funkcjonowanie; 2) okres, w jakim zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego; 3) zalecane warunki i formy wsparcia umożliwiające realizację indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka lub ucznia, w tym warunki rozwijania jego potencjalnych możliwości i mocnych stron, wzmacniania aktywności i uczestnictwa dziecka lub ucznia w życiu przedszkola, szkoły, ośrodka lub placówki, oraz jeżeli zachodzi potrzeba indywidualnego wsparcia dziecka lub ucznia ze strony dodatkowo zatrudnionej kadry, o której mowa w przepisach w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym - zakres tego wsparcia; 4) zalecane cele rozwojowe i terapeutyczne do realizacji podczas zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych, zajęć rewalidacyjnych, socjoterapeutycznych i resocjalizacyjnych oraz w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej dziecku lub uczniowi i, w zależności od potrzeb, jego rodzicom, przez przedszkole, szkołę, ośrodek lub placówkę oraz poradnię, wraz ze wskazaniem zalecanych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a w przypadku dzieci i uczniów niepełnosprawnych - również zalecanych rodzajów zajęć rewalidacyjnych; 5) wszystkie możliwe formy kształcenia specjalnego, poczynając od najkorzystniejszej dla dziecka lub ucznia, według zespołu, formy kształcenia specjalnego spośród m.in. a) w przedszkolu (oddziale) ogólnodostępnym, integracyjnym, specjalnym, innej formie wychowania przedszkolnego - w przypadku dzieci niepełnosprawnych, b) w szkole (oddziale) ogólnodostępnej, integracyjnej lub specjalnej - w przypadku uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Zalecenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3-8, uwzględniają rozpoznanie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych wynikających z funkcjonowania dziecka lub ucznia, w szczególności informacje zawarte w opinii, o której mowa w § 7 ust. 2 (§ 13 ust. 3). Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres wychowania przedszkolnego, roku szkolnego albo etapu edukacyjnego (§ 13 ust. 4). Ustawodawca wielokrotnie posłużył się w Prawie oświatowym pojęciem "etap edukacyjny" nie definiując go, lecz wiążąc z programem kształcenia dla poszczególnych typów szkół, w tym szkoły podstawowej – art. 18 Prawa oświatowego. Z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. z 2017 r., poz. 356 ze zm.) wynika, że kształcenie w szkole podstawowej trwa osiem lat i jest podzielone na dwa etapy edukacyjne: 1) I etap edukacyjny obejmujący klasy I-III szkoły podstawowej - edukacja wczesnoszkolna; 2) II etap edukacyjny obejmujący klasy IV-VIII szkoły podstawowej. Na podstawie § 25 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii od orzeczenia wnioskodawca może wnieść odwołanie do kuratora oświaty, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia (ust. 1). Jeżeli zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości lub części na uwzględnienie, uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe (ust. 2). Od nowego orzeczenia służy wnioskodawcy odwołanie (ust. 3). Przewodniczący zespołu jest obowiązany przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy kuratorowi oświaty w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowego orzeczenia, zgodnie z ust. 2 (ust. 4). Kurator oświaty, w zależności od potrzeby, zasięga opinii psychologa, pedagoga, lekarza lub innego specjalisty. (ust. 5). Kurator oświaty rozpatruje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, a w przypadku potrzeby zasięgnięcia opinii, o której mowa w ust. 5, w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał tę opinię (ust. 6). Na gruncie wcześniej obowiązującej regulacji dotyczącej kształcenia specjalnego (w ustawie o systemie oświaty), zbliżonej do obecnej, ukształtował się pogląd prawny, że orzeczenia ws. kształcenia specjalnego nie stanowiły stricte decyzji administracyjnej, lecz były innym niż decyzja administracyjna aktem administracyjnym, jednak miały do niego oraz do postępowania w tej sprawie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. J. Chmielewski, Glosa do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 223/14, opubl. OSP 2016/4/36 oraz wyrok NSA z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 750/18, CBOSA). Również w obecnym stanie prawnym orzeczenie zespołu działającego w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, podejmowane jest w sprawie indywidualnej w konkretnym stanie faktycznym, na podstawie generalno-abstrakcyjnych norm administracyjnego prawa materialnego i w sposób władczy kształtuje uprawnienia jego adresata (podmiotu usytuowanego na zewnątrz zespołu orzekającego). Ustawodawca określa prawną formę działania zespołu mianem orzeczenia. W efekcie oznacza to, że orzeczenia zespołów są innymi niż decyzje - aktami administracyjnymi. Natomiast zespoły orzekające pełnią funkcję organów administracji publicznej w oparciu o przyznaną im przez ustawodawcę kompetencję szczególną do wykonywania administracji publicznej w drodze wydawania aktów administracyjnych. Ze względu na brak wyłączenia w przepisach Prawa oświatowego stosowania norm procedury administracyjnej oraz charakter i rodzaj prawny istoty tych orzeczeń, zastosowanie przy ich wydaniu znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 1236/19 (CBOSA). Mając na uwadze przytoczone przepisy istotne dla kontroli legalności dokonywanej przez sąd administracyjny są tryb podejmowania oraz charakter orzeczenia zespołu orzekającego determinujące zakres tej kontroli. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub o braku takiej potrzeby wymaga enumeratywnie wskazanych w ww. przepisach (w rozporządzeniu MEN ws. orzeczeń i opinii) działań i ocen zespołu specjalistów, poprzedzających wydanie takiego orzeczenia. Wykonanie i utrwalenie (udokumentowanie) przez przewodniczącego zespołu orzekającego oraz przez cały zespół orzekający wszystkich czynności wymaganych procedurą orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego podlega regułom postępowania administracyjnego i jest to zakres działalności tego organu podlegający kontroli najpierw kuratora oświaty, a następnie sądu administracyjnego. Natomiast oceny zawarte w orzeczeniu, tj. diagnoza funkcjonowania dziecka, zalecane warunki i formy wsparcia, zalecane cele rozwojowe i terapeutyczne, możliwe formy kształcenia specjalnego – są ściśle eksperckie, mają charakter opinii specjalistów, które nie mogą być weryfikowane (kwestionowane) merytorycznie przez organ administracji (kuratora) oświaty samodzielnie. Kurator oświaty – jako organ odwoławczy – sam nie może przeprowadzić diagnozy dziecka, ani dokonać pozostałych ocen wymaganych rozporządzeniem MEN ws. orzeczeń i opinii. Prawodawca przyznał mu jednak narzędzie procesowe: zasięgnięcie opinii odpowiedniego specjalisty, którego wykorzystanie należy do uznania organu ("kurator może"). Weryfikacja – wskutek odwołania od orzeczenia zespołu orzekającego – polega więc na zbadaniu przez kuratora oświaty, czy procedura poprzedzająca wydanie orzeczenia spełniała wymogi przepisane prawem, czy samo orzeczenie zawiera elementy ustalone prawem, a w przypadku wątpliwości co do ustaleń zespołu orzekającego może – w ramach postępowania dowodowego - zasięgnąć opinii specjalisty w trybie § 25 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do ustalania stanu faktycznego i prowadzenia w tym celu postępowania dowodowego. Jest sądem prawa, a nie faktu. Oznacza to, że orzeka na podstawie akt administracyjnych, a kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy zaskarżone działania organów administracji publicznej odpowiadały prawu, czy były legalne. Orzekając więc na podstawie art. 127 Prawa oświatowego zadaniem Zespołu orzekającego przy PP jest ustalenie zaistnienia niepełnosprawności, niedostosowania społecznego lub zagrożenia niedostosowaniem społecznym, a następnie ocena, czy zaistnienie jednego z tych stanów dziecka lub ucznia wymaga specjalnej organizacji nauki lub specjalnych metod pracy, co sprowadza się do oceny, czy dziecko lub uczeń jest w takim stanie, że edukacja może przebiegać w ramach zwykłej organizacji nauki i przy użyciu zwykłych metod pracy, czy wymaga stosowania specjalnej organizacji nauki i specjalnych metod pracy. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki urodzonej 26 grudnia 2016 r., uczęszczającej do przedszkola w grupie 6-latków. Bezspornie też skarżąca wniosła o wydanie orzeczenia na I etap edukacyjny, zatem obejmujący okres I-III klasy szkoły podstawowej. Bezsporne jest też, że u córki skarżącej zdiagnozowany został mutyzm wybiórczy - F 94.0 wg ICD-10 (Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych). Z akt sprawy nie wynika, ani też skarżąca okoliczności takiej nie podnosi, że córka skarżącej jest niepełnosprawna. Nie jest też kwestionowane, że córka skarżącej nie jest niedostosowana społecznie. Sporne jest natomiast, czy córka skarżącej jest zagrożona niedostosowaniem społecznym oraz czy wymaga ono stosowania specjalnej organizacji i metod pracy określonych w rozporządzeniu MEN ws. organizacji kształcenia. Jak wynika z akt sprawy na wniosek skarżącej odbyło się kilka posiedzeń Zespołu Orzekającego przy Poradni PP. W dniu 25 kwietnia 2023 r. zespół w składzie: przewodniczący, psycholog, pedagog i lekarz pediatra jednogłośnie orzekł o braku potrzeby kształcenia specjalnego względem córki skarżącej. Na skutek odwołania Zespół orzekający przy PPP, w składzie przewodniczący, psycholog, pedagog, lekarz psychiatra, odbył posiedzenie w dniu 18 maja 2023 r. podtrzymując jednogłośnie orzeczenie z dnia 25 kwietnia 2023 r. Z protokołu posiedzenia wynika, że lekarz psychiatra wskazał na potrzebę wydania wnioskowanego orzeczenia z uwagi na zagrożenie niedostosowaniem społecznym ze względu na mutyzm wybiórczy, lecz nie na obecnym etapie edukacji, lecz po uzyskaniu przez dziecko statusu ucznia. W toku poprzedniego postepowania odwoławczego Kurator oświaty na podstawie § 25 ust. 5 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii uznał potrzebę i zasięgnął opinii psychologa, a następnie uchylił orzeczenie Zespołu Orzekającego przy Poradni PP z 23 czerwca 2023 r. z uwagi na przede wszystkim nieodniesienie go do etapu edukacyjnego wnioskowanego przez skarżącą. W dniu 18 lipca 2023 r. ponownie odbyło się posiedzenie Zespołu Orzekającego przy PPP - w składzie przewodniczący, psycholog, pedagog, lekarz pediatra. Z protokołu posiedzenia wynika, że zespół poddał ocenie aktualna diagnozę córki skarżącej wskazując na znaczne obniżenie lęku w nowej placówce oraz nawiązywanie kontaktów z wybranymi rówieśnikami, uczestniczenie w grupowych zabawach podczas urodzin i na placu zabaw. Stwierdził, że obecnie skarżąca oraz jej córka pracują nad wprowadzeniem nauczyciela w krąg mowy stosując metodę sliding-in. Jednogłośnie orzekł o braku potrzeby kształcenia specjalnego. W uzasadnieniu orzeczenia zgodził się ponadto z opinią specjalisty psychologa powołanego przez Kuratora Oświaty, że w przypadku dziecka 6-letniego trudno uznać, że stwierdzony mutyzm wybiorczy jest zaburzeniem trwałym, skoro córka skarżącej przestrzega norm i zasad społecznych, nie popada w konflikty, prawidłowo reaguje emocjonalnie, współpracuje w trakcie zajęć dydaktycznych w przedszkolu oraz w czasie przeprowadzonych diagnoz w poradni. Brak jest przejawów zagrożenia niedostosowaniem społecznym, u małego dziecka należy monitorować jego rozwój i funkcjonowanie emocjonalno-społeczne bez wstępnego przesadzania o takim zagrożeniu w sytuacji, gdy nie podjęło jeszcze edukacji szkolnej i trudno stwierdzić, jak będzie funkcjonowało w relacjach społecznych w nowej placówce. Zespół wskazał, że mutyzm wybiórczy jest klasyfikowany medycznie jako zaburzenie lękowe, wobec czego zalecane przy zagrożeniu niedostosowaniem społecznym zajęcia o charakterze socjoterapeutycznym (jako forma pomocy i wsparcia oraz kierunki oddziaływań terapeutycznych zgodnie z rozporządzeniem MEN ws. warunków organizowania kształcenia) dla dziecka z mutyzmem wybiorczym i wysokim poziomem lęku mogą stanowić jeszcze większe źródło napięcia emocjonalnego. Nie będą zaspokajały potrzeb rozwojowych córki skarżącej, a nawet mogą pogorszyć jej funkcjonowanie emocjonalno-społeczne. Zespół uznał, że właściwą metodą terapeutyczną dla dziecka z mutyzmem wybiorczym jest terapia metoda sliding-in (metoda małych kroków wdrażająca dziecko stopniowo w środowisko, w którym nie mówi, do mówienia). I aktualnie córka skarżącej jest objęta taką formą pomocy, co przynosi poprawę jej funkcjonowania. Metoda ta jest możliwa do wdrożenia także w klasie pierwszej na podstawie opinii o pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, którą Kurator Oświaty utrzymał w mocy ww. orzeczenie z 18 lipca 2023 r. Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu. Jak Sąd podał, przebieg sprawy nie budzi wątpliwości. Wniosek skarżącej o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego został prawidłowo złożony we właściwej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Przewodniczący Zespołu Orzekającego przy PPP uzupełnił postępowanie w sprawie o konieczną do wydania orzeczenia diagnozę córki skarżącej, czym sprostał wymogowi § 6 ust. 8 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii. Zostały bowiem przeprowadzone diagnozy: psychologiczna (niewerbalna część Skali Inteligencji Stanford-Binet 5, mapa Mówienia/Niemówienia dziecka z mutyzmem wybiórczym, Arkusz obserwacji dziecka z mutyzmem wybiórczym, kwestionariusz wywiadu z rodzicami) oraz pedagogiczna (Bateria metod diagnozy rozwoju psychomotorycznego dzieci pięcio- i sześcioletnich), obie zakończone opiniami specjalistów Poradni PP. Diagnozy i kończące je opinie były za każdym razem przedmiotem analizy Zespołu orzekającego przy PPP. Z zaświadczeń lekarskich wystawionych przez lekarzy psychiatrów (z 4 listopada 2020 r. oraz 8 marca 2023 r.) przedstawionych przez skarżącą wynika diagnoza medyczna – mutyzm wybiórczy. Lekarze w zaświadczeniach tych wskazali jednocześnie na zagrożenie (ryzyko) niedostosowaniem społecznym dziecka ze względu na trudności w komunikacji. Zagrożenie niedostosowaniem społecznym z powodu mutyzmu wybiórczego, wiążąc je jednak ze statusem ucznia, zgłosił także członek Zespołu orzekającego przy PP (lekarz psychiatra) w czasie posiedzenia z dnia 18 maja 2023 r. tego zespołu dotyczącego odwołania skarżącej. Zarówno z protokołu posiedzenia Zespołu orzekającego przy PPP, jak uzasadnienia orzeczenia tego Zespołu, wynika analiza dokumentacji w sprawie (diagnozy, opinie specjalistów, opinie nauczycieli, wyjaśnienia i wywiad ze skarżącą, arkusze, dokumentacja zadań wykonywanych przez dziecko w trakcie spotkań diagnostycznych) oraz wyciągnięte z tego wnioski prowadzące do logicznego ustalenia, że córka skarżącej mimo zdiagnozowanego mutyzmu wybiórczego nie jest zagrożona niedostosowaniem społecznym na I etapie edukacyjnym. Wnioski te odpowiadają ustaleniom specjalistów uzupełnionym opinią dodatkową specjalisty psychologa (z dnia 12 czerwca 2023 r.) pozyskaną przez Kuratora oświaty w ww. trybie § 25 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii. Zgromadzona dokumentacja jest więc nie tylko kompletna, ale jeszcze dodatkowo wzbogacona o dodatkową opinię psychologiczną, która jest zbieżna z opiniami specjalistów Poradni PP. Proces diagnostyczny poprzedzający wydanie orzeczenia przez Zespół orzekający przy PPP wypełnia wymogi przepisane odpowiednimi (a ww.) przepisami prawa. Stanowisko Zespołu orzekającego przy PPP jest logiczne oraz spójne z wynikami diagnoz i opinii specjalistów, które sporządzone zostały w oparciu o adekwatne metody diagnostyczne dla dziecka ze zdiagnozowanym mutyzmem wybiórczym. Dobór metod diagnozy indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka oraz możliwości psychofizycznych należy do specjalistów Poradni PP. Wykaz znormalizowanych narzędzi diagnostycznych prezentuje i upowszechnia Ośrodek Rozwoju Edukacji (publiczna placówka doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym, której organem prowadzącym jest Minister Edukacji Narodowej). Narzędzia wybrane przez specjalistów do diagnozy córki skarżącej spełniają kryteria narzędzi znormalizowanych, a ich dobór nie był kwestionowany i uwzględniał diagnozę medyczną córki skarżącej – mutyzm wybiórczy oraz zaobserwowane i zgłoszone dysfunkcje/niedostatki dziecka. Przyjęta przez Zespół orzekający przy PPP ocena o braku zagrożenia niedostosowaniem społecznym i w konsekwencji braku potrzeby kształcenia specjalnego, uwzględniała nie tylko statyczny obraz niedostatków dziecka, do którego odniósł on tę ocenę. Prawidłowo dostrzegł, a następnie ocenił, dynamikę przemian rozwojowych córki skarżącej już zaobserwowanych w toku wprowadzonej terapii mutyzmu wybiorczego metodą slide-in (metoda małych kroków) oraz jej skuteczność w perspektywie przyszłego statusu uczennicy (I etap edukacyjny). Zastrzegł przy tym, co Sąd uznaje za w pełni słuszne i uzasadnione, że poziom lękliwości dziecka wstrzymującej komunikację werbalną (jako objaw mutyzmu wybiórczego) może ulec zmianie, co wymaga stałego monitorowania. Zastosowana metoda terapeutyczna przynosi jednak pozytywne efekty, co wskazuje, że objawy ww. zaburzenia lękowego nie muszą się utrwalić, nie są stałe. Cały proces poprzedzający wydanie orzeczenia odpowiada też standardom diagnozowania specjalnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka, co Sąd już wyżej wskazał. Zawiera bowiem i ocenę kliniczną (niekwestionowaną przez Zespól orzekający przy PPP), i ocenę psychologiczno-pedagogiczną oraz charakterystykę społeczną. Ocena logopedyczna ze zrozumiałych względów była utrudniona. Przestrzegane były też zasady podczas działań diagnostycznych, wbrew ocenie skarżącej, ponieważ diagnozy dokonał zespół specjalistów bezpośrednio współpracujących z dzieckiem, którzy zadbali o skuteczne komunikowanie z dzieckiem poprzez odpowiedni dobór narzędzi i metod, zapewnili właściwą kolejność i łączenie diagnozowania poszczególnych sfer rozwoju dziecka, wskazali mocne strony dziecka i potencjał rozwojowy podkreślając stadium tej diagnozy (dziecko przed I etapem edukacyjnym, brak statusu ucznia) i formułując w związku z tym wskazania na przyszłość (dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb edukacyjnych, pomoc psychologiczno-pedagogiczna). Ustalenia te dawały podstawę do uznania, że córka skarżącej nie jest zagrożona niedostosowaniem społecznym. Opinie lekarzy psychiatrów w tym zakresie nie były bezwzględnie wiążące dla Zespołu orzekającego przy PPP. Stanowiły bowiem opinię specjalisty jednej dziedziny – klinicznej, a nie społecznej, psychologicznej i pedagogicznej. Dopiero opinie wszystkich specjalistów pozwalają na rzetelną ocenę zaistnienia tej przesłanki potrzeby kształcenia specjalnego. W przeciwnym razie utraciłby sens ustalony przepisami prawa warunek wydania orzeczenia, tj. diagnozowanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka przez pozostałych specjalistów. Opinia lekarza psychiatry o zagrożeniu niedostosowaniem społecznym zawarta w zaświadczeniu lekarskim o diagnozie klinicznej nie jest elementem tej diagnozy, lecz wskazuje na przekonanie wynikające np. z doświadczenia życiowego. Z kolei podobna opinia lekarza psychiatry zgłoszona w ramach członkostwa w zespole orzekającym jest oceniana przez cały Zespół orzekający przy PPP jako stanowisko jednego z członków tego zespołu. Natomiast podejmowanie decyzji w sprawie orzeczenia polega na głosowaniu, co wprost wynika z przytoczonych przepisów. W tym stanie rzeczy, zarówno specjaliści tworzący Zespół orzekający przy PPP jak i dodatkowo powołany specjalista (na podstawie § 25 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii) szczegółowo ustalili i ocenili funkcjonowanie córki skarżącej w toku procesu diagnostycznego i doszli do zgodnego wniosku o braku zagrożenia niedostosowaniem społecznym, a stanowisko to uzasadnili szczegółowo i w powiązaniu z ustaleniami i diagnozami. Taka ocena specjalistów jest wiążąca dla organu stricte administracyjnego, jakim jest kurator oświaty. Również sąd administracyjny oceną specjalistów jest związany, o ile przewidziana prawem procedura orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego została dochowana oraz odpowiada wymogom prawa procesowego – k.p.a. Sąd nie dopatrzył się naruszenia tej procedury w zakresie zastosowanych przepisów prawa. Brak zagrożenia niedostosowaniem społecznym córki skarżącej na I etapie edukacyjnym wynika z orzeczenia oraz opinii specjalistów. Kurator oświaty zapewnił skarżącej prawo weryfikacji tego ustalenia i skorzystał z instrumentu procesowego wynikającego z § 25 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii pozyskując dodatkową opinię psychologiczną w sprawie, która potwierdziła poprawność wnioskowania Zespołu orzekającego przy PPP, wnioski były takie same. Zarówno dodatkowa opinia z 12 czerwca 2023 r. jak i orzeczenie ws. potrzeby kształcenia specjalnego wskazują na brak zagrożenia niedostosowaniem społecznym z zastrzeżeniem monitorowania rozwoju i funkcjonowania córki skarżącej oraz nie wykluczają wystąpienia takiego zagrożenia w przyszłości. Zaskarżone stanowisko organów było oparte na wszechstronnej dogłębnej analizie sprawy, z zapewnieniem realizacji zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, mając na uwadze uregulowany w przepisach tryb orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego, Kurator oświaty prawidłowo dokonał rozpatrzenia wniosku rodzica dziecka. Nie pozostawił bowiem bez analizy jakiegokolwiek dokumentu mającego wpływ na prawidłowe załatwienie sprawy. Samo zaś rozstrzygnięcie oparł na opiniach specjalistów, których ocena jest dla organu wiążąca. W tym miejscu warto wskazać, iż kurator oświaty jest organem jednoosobowym, niewyspecjalizowanym tak jak zespół orzekający (w skład którego, stosownie do § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 18 września 2008 r. wchodzi: dyrektor poradni psychologiczno – pedagogicznej, psycholog, pedagog i lekarz, a który to skład może zostać rozszerzony o innych potrzebnych specjalistów) i może nie dysponować wiedzą specjalistyczną, tym niemniej, kurator oświaty zasięga, w miarę potrzeb, opinii psychologa, pedagoga, lekarza lub innego specjalisty (§ 25 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii). Będąc zatem samodzielnym organem merytorycznym, kurator oświaty posiada niezbędne środki prawne, zapewniające mu możliwość sformułowania własnej, merytorycznej oceny sprawy, lecz w zakresie wiedzy specjalistycznej bazuje on na opiniach specjalistów, w tym wypadku psychologa ze względu na zgłoszone przez skarżącą wątpliwości co do istnienia zagrożenia niedostosowaniem społecznym. Orzekając o potrzebie kształcenia specjalnego organ nie ma oceniać, czy ktoś wymaga kształcenia specjalnego, bo jest chory (np. na autyzm). Organ ma ocenić, czy dana osoba np. chora na autyzm czy cierpiąca na jakąkolwiek inną, choćby nie do końca zdiagnozowaną chorobę, ale taką, która powoduje niepełnosprawność, niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym - jest w takim stanie, że edukacja tej osoby może przebiegać w ramach zwykłej organizacji nauki i przy użyciu zwykłych metod pracy, czy też edukacja tej osoby wymaga stosowania specjalnej organizacji nauki i specjalnych metod pracy. Uznanie, że stosownie zwykłych metod nauki i zwykłych metod pracy nie zapewni "najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka" w zakresie edukacji - powinno skutkować orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt: II SA/Bd 91/13, CBOSA). Sąd przy tym dostrzega, że w przypadku młodszych dzieci (jak córka skarżącej) z reguły nie wchodzą w grę takie objawy jak: wagary, nadużywanie alkoholu, stosowanie środków psychoaktywnych, uczestnictwo w gangach, udział w bójkach, kradzieżach, demoralizacja seksualna, popełnianie czynów karalnych czy inne ww. zachowania, które przejawiać mogą starsze dzieci lub młodzież. W przypadku rozważania "zagrożenia niedostosowaniem społecznym" dziecka należy zatem przede wszystkim wziąć pod uwagę jego wiek i normy zachowania (w domu, szkole, poza szkołą) dzieci w tym samym wieku oraz z tej perspektywy ocenić zachowania wobec nauczycieli i rówieśników, osiągnięcia w nauce, sytuację rodzinną, przebyte doświadczenia i choroby. (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1190/17, CBOSA). Orzeczenie oraz dodatkowa opinia psychologa jednoznacznie wskazują jednak, że okoliczności te – specyficzne dla wieku córki skarżącej oraz objawów mutyzmu wybiórczego - były wzięte pod uwagę przez organy. Wynika z nich, że córka skarżącej jest dzieckiem przestrzegającym norm i zasad społecznych, niepopadającym w konflikty, prawidłowo reagującym emocjonalnie, współpracującym w trakcie zajęć w przedszkolu oraz w trakcie diagnoz w poradni PP. Mutyzm wybiórczy jako zaburzenie lękowe (klasyfikowane do ICD-11 w grupie zaburzeń lękowych) wymaga innego rodzaju wsparcia niż zajęcia o charakterze socjoterapeutycznym, przewidziane dla dzieci (uczniów) zagrożonych niedostosowaniem społecznym, ponieważ mogą pogorszyć funkcjonowanie emocjonalno-społeczne dziecka z mutyzmem wybiórczym. Zalecaną metodą terapeutyczną jest metoda sliding-in możliwa do wdrożenia na podstawie opinii o pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Wyjaśnienia te stanowiły podstawę kwestionowanego orzeczenia, przedstawiały analizę i uzasadnienie oceny o braku zagrożenia niedostosowaniem społecznym, co wypełnia warunek prawidłowego i rzetelnego uzasadnienia rozstrzygnięcia. W sumie więc, orzeczenie o braku potrzeby kształcenia specjalnego zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co prawidłowo ocenił Kurator oświaty. Zespół orzekający przy PPP procedował w prawidłowym składzie. Orzeczenie zostało wydane w następstwie pełnej analizy zgromadzonej dokumentacji diagnostycznej rozszerzonej o dodatkową opinię psychologa zgodnie z kompetencją Kuratora oświaty. Orzeczenie zostało wydane na okres edukacji wczesnoszkolnej - I etap edukacyjny, co pozostaje w zgodzie z treścią § 13 ust. 4 rozporządzenia MEN ws. orzeczeń i opinii. Zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia. Skarżąca była informowana o posiedzeniach Zespołu orzekającego przy PPP i miała możliwość uczestnictwa w nich. Wniosek o braku zagrożenia niedostosowaniem społecznym został oparty na zgodnych opiniach specjalistów, których Sąd nie ma podstaw kwestionować. Nie ma też kompetencji, by je weryfikować, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną w tym zakresie, ani nie ma narzędzi procesowych to umożliwiających. Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia nie doprowadziła Sądu do wniosku o naruszeniu przepisów prawa procesowego ani materialnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.