IV SA/Wr 666/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-14
Skład orzekający: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. (wydanie decyzji kasacyjnej) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji (Wojewoda) nie przeprowadził prawidłowo postępowania wyjaśniającego w zakresie kryterium dochodowego do świadczeń rodzinnych oraz nie poprzedził swojej decyzji uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji (Wojewoda) nie poczynił prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie kryterium dochodowego, co uniemożliwiało merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Ponadto, Wojewoda nie poprzedził swojej decyzji uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenia, jednak Wojewoda Dolnośląski, po ustaleniu, że skarżąca podjęła zatrudnienie za granicą, postanowieniem z 21 lipca 2025 r. zastosował przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Następnie decyzją z 25 lipca 2025 r. uchylił realizację decyzji organu pierwszej instancji od 4 czerwca 2018 r. Decyzją z 12 sierpnia 2025 r. Wojewoda przyznał zasiłek za lipiec 2018 r., ale odmówił przyznania za okres od sierpnia do października 2018 r. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Wojewody i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy proceduralne i w uzasadnieniu. Skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji SKO, kwestionując obciążenie jej odsetkami od nienależnie pobranych świadczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze sprzeciwu K. N. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 września 2025 r. Nr SKO 4530.44.2025 w przedmiocie przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami oddala sprzeciw.
Wnioskiem z 29 sierpnia 2017 r. K. N. (dalej: skarżąca) złożyła do Wójta Gminy w Oławie (dalej: organ I instancji) wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego na okres 2017/2018 na rzecz dzieci: E. oraz L. N.
Decyzją z 26 września 2017 r. (000114/ZR/09/2017) organ I Instancji przyznał skarżącej świadczenie:
1) zasiłek rodzinny na dziecko E. N. za okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. (w kwocie 124 miesięcznie);
2) zasiłek rodzinny na dziecko L. N. za okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. (w kwocie 124 zł miesięcznie);
3) dodatek do zasiłku rodzinnego na dziecko E. N. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (jednorazowo – w kwocie 100 zł);
4) dodatek do zasiłku rodzinnego na dziecko L. N. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (jednorazowo – w kwocie 100 zł);
5) dodatek do zasiłku rodzinnego na dziecko E. N. na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w okresie od 1 listopada 2017 r. do 30 czerwca 2018 r.;
6) dodatek do zasiłku rodzinnego na dziecko L. N. na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w okresie od 1 września 2018 r. do 31 [października 2018 r.
Postanowieniem z 21 lipca 2025 r. Wojewoda Dolnośląski ustalił, że w sprawie skarżącej mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r. względem wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku na okres zasiłkowy 2017/2018. W uzasadnieniu Wojewoda Dolnośląski wskazał, że skarżąca 4 czerwca 2018 r. podjęła zatrudnienie na terenie N. Podkreślił, że w celu ustalenia świadczeń - wniosek skarżącej wraz z dokumentacją, decyzję uchylającą prawo do świadczeń do dnia zaistnienia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz listę wypłaconych świadczeń rodzinnych we wskazanym okresie (z dokładnymi terminami i kwotami) - należy przesłać do Urzędu Wojewódzkiego.
Decyzją z 25 lipca 2025 r. (GOPS.U.114.ZR.2025) organ I instancji uchylił "realizację decyzji" z 26 września 2018 r. (000114/ZR/09/2017) od 4 czerwca 2018 r. wskazując, że powodem uchylenia tej decyzji jest zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r. względem wniosku skarżącej z 29 sierpnia 2017 r.
Następnie decyzją z 12 sierpnia 2025 r. (PSKŚ.7060.1.2975/18/ZR.005103.2025DS) Wojewoda Dolnośląski, po rozpoznaniu wniosku skarżącej z 29 sierpnia 2017 r.,
1) przyznał prawo do zasiłku rodzinnego na E. N. w kwocie 124 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2018 r. do 31 lipca 2018 r. oraz na L. N. w kwocie 124 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2018 r. do 31 lipca 2018 r., a także:
2) odmówił przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na E. N. w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. oraz na L. N. w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. wraz z dodatkami do zasiłków rodzinnych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w okresie od 1 września 2018 r. do 31 października 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Dolnośląski – po szczegółowym przywołaniu przepisów mających zastosowanie w sprawie – w zakresie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia (pkt 1) wskazał, że w toku czynności wyjaśniających ustalono, że w sprawie zachodzą pozytywne przesłanki do przyznania jej świadczenia wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego określonego w art. 5 ustawy.
Odnosząc się zaś do od odmowy przyznania świadczenia (pkt 2) organ ten wskazał, że "w toku czynności wyjaśniających ustalono, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia wynikające z zapisów ustawy z 28 listopada 2003 r., świadczeniach rodzinnych, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń, tj. 674 na osobę". Podniósł, że miesięczny dochód netto w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1.519,83 zł, i jako taki przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 674 zł.
Od niniejszej decyzji skarżąca wniosła odwołanie koncentrując się na aspekcie nienależnie pobranych należności oraz żądaniu ich zwrotu wraz z odsetkami. Wskazała, że zawsze współpracowała z organami i została zmuszona do samodzielnego ustalenia wysokości nienależnie przyznanego jej świadczenia wraz z odsetkami.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO) z 29 września 2025 r. (4530.44.2025) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę Wojewodzie Dolnośląskiemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wskazało na dwie przyczyny skutkujące komicznością uchylenia decyzji Wojewody. Po pierwsze SKO zasygnalizowało, że wydanie przez Wojewodę decyzji w sprawie ustalenia dla skarżącej prawa do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na okres od 1 lipca 2018 r, do 31 października 2018 r. winno być poprzedzone uchyleniem decyzji Wójta Gminy Oława z 26 września 2017 r. za ten okres. Jednak na mocy decyzji Wójta Gminy Oława z 25 lipca 2025 r. nie uchylono decyzji z 26 września 2017 r. za okres od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r., lecz "realizację decyzji nr 000114/ZR/09/2017 z 26 września 2017 r. od dnia 4 czerwca 2018 r.". SKO wskazało, że decyzją uchyla się decyzję uprawniającą, a nie jej wykonywanie, prawo do świadczenia rodzinnego. SKO podkreśliło, że "przy spełnieniu się przesłanek uchyla się lub zmienia decyzję, a więc władczy objaw organu, a nie prawo do zasiłku rodzinnego, czy też prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego. Nie można uchylić podmiotowi prawa do czegoś. Można jedynie po skonkretyzowaniu orzec o uchyleniu decyzji, w której doszło do skonkretyzowania tego prawa, a zatem przyznającej to prawo w postaci zasiłku i dodatków do zasiłku na określony okres, wskazany w decyzji. Dodatkowo SKO podniosło, że do akt sprawy na załączono zatem decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji z 26 września 2017 r. za okres od 1 lipca 2018 r. do 312 października 2018 r., ani też dowodu na to, że akt zawierający takie rozstrzygnięcie uzyskał walor ostateczności.
Po wtóre, SKO podniosło, że badaniu podlega decyzji wraz z uzasadnieniem, które winno zostać sporządzone zgodnie z art. 107 k.p.a. SKO podkreśliło, że uzasadnienie decyzji, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, skutkuje natomiast wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się ona kontroli i ocena jej legalności jest niemożliwa. SKO dopatrzyło się takich braków w uzasadnieniu decyzji Wojewody, który zdaniem SKO, ograniczył się do lakonicznych stwierdzeń:
1) "w toku czynności wyjaśniających ustalono, że w sprawie zachodzą wszelkie przesłanki pozytywne do przyznania wnioskowanego świadczenia wynikające z zapisów ustawy z 28 listopada 2003 r., świadczeniach rodzinnych", nie wyjaśniając podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (w uzasadnieniu kwestionowanej nie przywołano żadnego przepisu materialnoprawnego ustawy determinującego załatwienie sprawy przyznania zasiłku rodzinnego), ani też nie wskazując faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, choć obowiązek ten wynika wprost z art. 107 § 3 K.p.a.;
2) "w toku czynności wyjaśniających ustalono, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia wynikające z zapisów ustawy z 28 listopada 2003 r., świadczeniach rodzinnych, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń, tj. 674 zł na osobę", także nie wyjaśniając podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (w uzasadnieniu kwestionowanej nie przywołano żadnego przepisu materialnoprawnego ustawy determinującego załatwienie sprawy przyznania zasiłku rodzinnego), ani też nie wskazując faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, choć obowiązek ten wynika wprost z art. 107 § 3 k.p.a.
Dalej SKO zauważyło, iż Wojewoda wskazał jedynie, że miesięczny dochód netto w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1.519,83 zł. i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 674 zł. Nie przedstawiło przy tym jednak matematycznego sposobu wyliczenia dochodu rodziny strony w przeliczeniu na osobę, ukazującego wszystkie składowe dochodu rodziny osiągniętego przez członków rodziny w roku bazowym z powołaniem się na stosowne dowody oraz bez podania liczby członków rodziny. Zdaniem SKO, takie uzasadnienie zakwestionowanej decyzji nie pozawala stwierdzić, jakie przychody (dochody) Wojewoda zaliczył do dochodu rodziny skarżącej, a także czy doszło do utraty lub uzyskania dochodu. W decyzji nie przedstawiono też wyliczeń dotyczących ustalenia wysokości ustalonych dla skarżącej zasiłków rodzinnych przy wykorzystaniu tzw. mechanizmu złotówka za złotówkę. Poprzestano w tym zakresie na stwierdzeniu, że "wysokość dochodu umożliwia również przyznanie wnioskowanych świadczeń na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych".
Tymczasem, zdaniem SKO, decyzja w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego powinna wyraźnie i szczegółowo wykazać sposób obliczenia przez organ dochodu rodziny z wyszczególnieniem wszystkich okoliczności i stopnia, w jakim wpłynęły one na jego modyfikację. Uzasadnienie decyzji Wojewody wymogu tego nie spełnia. Wojewoda nie wykazał także faktów, które uznał za udowodnione, oraz dowodów, na których się oparł, formułując ww. konstatację, do czego był zobowiązany na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Obowiązkiem Wojewody było zbadanie sytuacji dochodowej rodziny skarżącej (w tym dotyczącej dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit.c ustawy) w odniesieniu do okresu relewantnego dla ustalania dla skarżącej prawa do zasiłku rodzinnych za okres od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r.
Skarżąca wnosząc sprzeciw od. www decyzji podniosła w nim, że nie sprzeciwiała się i nie zaskarżała żadnej decyzji przyznającej jej prawo do świadczeń rodzinnych lub uchylającej to prawo, wydanej przez Wojewodę Dolnośląskiego lub organ I instancji. Jednocześnie podniosła, że wywiązała się niezwłocznie z obowiązku poinformowania organu o podjęciu pracy za granicą, dlatego też nie powinna ponosić odpowiedzialności za wypłatę nienależnych świadczeń rodzinnych za okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. Zaznaczyła, że do chwili złożenia sprzeciwu nie otrzymała decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, dodając jednocześnie, iż "z powodu błędów proceduralnych i opieszałości Urzędów została obciążona winą i naliczeniem odsetek za nienależnie pobrane świadczenia."
W treści uzasadnienia sprzeciwu skarżąca powołała się na decyzję nr PS-KŚ.7060.1.2975/18.ZZ.003838.2025AB2, wydaną przez Wojewodę Dolnośląskiego, "na podstawie" której dokonała zwrotu wypłaconych jej świadczeń rodzinnych za okres od dnia 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. wraz z odsetkami za opóźnienie. W piśmie z 8 stycznia 2026 r. skarżąca poszerzyła argumentację sprzeciwu.
W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o jego oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Sprzeciw jest niezasadny.
Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny w sprawie ze sprzeciwu określony został w art. 64e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze. zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tj. decyzji kasacyjnej.
Ograniczony zakresu kontroli decyzji objętej sprzeciwem jest zatem szczególną cechą odróżniającą postępowanie zainicjowane wniesieniem sprzeciwu od zwykłego postępowania skargowego, w którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się bowiem jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. Podczas kontroli prawidłowości zastosowania tej regulacji procesowej przez organ odwoławczy, sąd nie może zatem dokonywać ocen o charakterze przesądzającym dla sposobu zakończenia sprawy. Kontroluje natomiast ziszczenie się w sprawie przesłanek do wyjątkowego odstąpienia przez organ odwoławczy od obowiązku ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jak wyjaśnił przy tym NSA w uzasadnieniu wyroku z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11, CBOSA, decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest typowym rozstrzygnięciem procesowym, nie przesądza zatem o istocie sprawy administracyjnej, lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie.
Jak to już wyżej wskazano, wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczalne wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie obie ww. przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Po pierwsze, gdy decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Druga z ww. przesłanek ma, w przeciwieństwie do pierwszej, charakter ocenny, wymagający każdorazowej interpretacji na tle zaistniałych okoliczności faktycznych danej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12, CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego, nie da się wyeliminować z zastosowaniem art. 136 k.p.a. (tj. w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego).
Należy jednakże mieć również na względzie, że w sytuacji, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie istotnych kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji. Taki stan rzeczy natomiast powodowałby pozbawienie skarżącej dwukrotnego rozpoznania jej sprawy przez dwa różne organy administracji (Wojewodę Dolnośląskiego i SKO), a zatem stanowiłby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a.
W świetle powyższego Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w decyzji z 29 września 2025 r. nie dopuściło się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Bezspornie bowiem, kwestia spełnienia przez skarżącą podstawowego kryterium tj. kryterium dochodowego w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi zasadniczą przesłankę warunkującą możliwość przyznania skarżącej wnioskowanego 29 sierpnia 2017 r. świadczenia na dzieci (bądź odmowy jego przyznania) za okres od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r. Tymczasem – jak wynika z akt sprawy – Wojewoda Dolnośląski w decyzji z 12 sierpnia 2025 r. nie poczynił prawidłowych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Organ ten w zakresie odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia (pkt 2) choć uznał, że "miesięczny dochód netto w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1.519,83 zł, a zatem przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 674 zł", to uczynił to bez przeprowadzenia i przedstawienia matematycznego sposobu wyliczenia dochodu rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę, w tym nie podał składowych dochodu osiągniętego przez członków rodziny w roku bazowym oraz liczby członków rodziny. Nie przedstawił też dokumentacji w zakresie ww. brakujących ustaleń. Braki te uniemożliwiają natomiast – jak słusznie podniosło SKO – instancyjną kontrolę ww. decyzji Wojewody. Nie pozwalają bowiem stwierdzić jakie przychody (dochody) organ ten tak de facto zaliczył do dochodu skarżącej, a także czy doszło do utraty, czy też do uzyskania dochodu.
W tej sytuacji prawnej i faktycznej (bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w zakresie przedstawionym przez SKO w zaskarżonej sprzeciwem decyzji) rozpoznanie sprawy co do istoty tylko przez organ odwoławczy tj. przez SKO stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, ponieważ obie instancje powinny dokonać oceny dowodów i subsumpcji aktualnego stanu faktycznego z prawnym. Skoro Wojewoda jako organ I instancji tego nie uczynił, to nie było możliwe zastosowanie art. 136 k.p.a. bez uszczerbku dla skarżącej mającej prawo do zaskarżenia decyzji pierwszoinstancyjnej ponownie do SKO jako organu odwoławczego. Zresztą z treści uzasadnienia decyzji SKO wyraźnie wynika, jakich braków w ustaleniach faktycznych i co istotne w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, dopuścił się Wojewoda i co organ ten winien uczynić w ponownie prowadzonym postępowaniu tj. uzupełnić materiał dowodowy w sposób pozwalający na prawidłowe ustalenie sytuacji dochodowej skarżącej (zgodnie z wytycznymi), w tym jak wskazało SKO "dotyczącej dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit.c ustawy) w odniesieniu do okresu relewantnego dla ustalania dla skarżącej prawa do zasiłku rodzinnych za okres od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r.".
Okoliczności te wskazują zatem, że zastosowanie przez SKO w sprawie skarżącej rozwiązania przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione. Nie została bowiem należycie ustalona i wyjaśniona podstawowa dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia tj. sytuacja dochodowa skarżącej. Należy również uznać, że nie mogło tego uczynić SKO bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Poza tym, decyzja Wojewody z 12 sierpnia 2025 r. została wydana z naruszeniem prawa procesowego, gdyż jak słusznie podniosło SKO, wydanie przez ten organ decyzji w sprawie ustalenia prawa do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na okres od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r. winno zostać poprzedzone uchyleniem decyzji Wójta Gminy Oława z 26 września 2017 r. za ten okres. Tymczasem – jak wynika z akt sprawy – na mocy decyzji Wójta Gminy Oława z 25 lipca 2025 r. nie uchylono decyzji z 26 września 2017 r. za okres od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r., lecz "realizację decyzji nr 000114/ZR/09/2017 z 26 września 2017 r. od dnia 4 czerwca 2018 r.". Podczas gdy, jak podniosło SKO, decyzją uchyla się "decyzję uprawniającą, a nie jej wykonywanie, prawo do świadczenia rodzinnego (...)". Poza tym, do akt sprawy nie dołączono decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji z 26 września 2017 r. (000114/ZR/09/2017) za okres od 1 lipca 2018 r. do 312 października 2018 r., ani też dowodu na to, że akt zawierający takie rozstrzygnięcie uzyskał walor ostateczności.
W tym miejscu ponownego zaakcentowania wymaga, że Sąd dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – a zatem w rozpoznawanej sprawie decyzji z SKO z 29 września 2025 r. – nie jest władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy, sąd rozpoznając sprzeciw powinien ocenić tylko te kwestie, które warunkują prawidłowość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z 9 września 2020 r., I GSK 1170/20, CBOSA).
Tymczasem skarżąca, choć wniosła sprzeciw od decyzji SKO z 29 września 2025 r., to po pierwsze nie nawiązała w nim do treści art. 138 § 2 k.p.a. A po wtóre, jak sama wskazała, sprzeciw ten wniosła "wyłącznie dlatego, że nie zgadza się z obciążeniem jej odsetkami od świadczeń uznanych za nienależnie pobranych" oraz powołała się na decyzję nr PS-KŚ.7060.1.2975/18.ZZ.003838.2025AB2, wydaną przez Wojewodę Dolnośląskiego, "na podstawie" której dokonała zwrotu wypłaconych jej świadczeń rodzinnych za okres od dnia 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. wraz z odsetkami za opóźnienie. Tym samym skarżąca w istocie sformułowała swoje zarzuty wobec decyzji niestanowiącej przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Z tych też przyczyn, zarzuty te, nie mogły stanowić i nie stanowiły przedmiotu kontroli Sądu i jako takie nie mogły wpłynąć na kierunek rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., Sąd oddalił sprzeciw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło