IV SA/Wr 699/14

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, M. F. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi D. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, adwokat ustanowionej z urzędu, M. F., wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. zasądzić zwrot wydatków w kwocie 11,20 zł. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 28 października 2014 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia [...] r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat K. Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt sentencji) i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt II sentencji). W wyroku tym, w pkt III sentencji, zasądzono na rzecz wyżej wymienionej adwokat z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł (wynagrodzenie 240 zł powiększone o podatek VAT 55,20 zł). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, pismem z dnia 11 maja 2015 r., wniósł organ administracji. Odpis tej skargi kasacyjnej został doręczony wyżej wymienionej pełnomocnik z urzędu. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia [...] r. wyznaczyła do pełnienia w niniejszej sprawie czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym innego pełnomocnika z urzędu tj. adwokat M. R. F. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1969/15 stawiła się wyznaczona przez ORA w W. adwokat z urzędu M. F. i wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na rozprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. uchylił zaskarżony wyrok w pkt I i II oraz oddalił skargę (pkt 1 wyroku) i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz organu (pkt 2 wyroku). Pismem z dnia 4 maja 2017 r. adw. z urzędu M. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. o zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz o zwrot wydatku w kwocie 5,20 zł obejmującego wysłanie listu poleconego do skarżącego oraz wydatku z tytułu parkomatu w kwocie 6 zł wskazując, że wydatki te były celowe w ramach pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielonej pomocy nie zostały opłacone przez stronę skarżącą w całości ani w części (k-97). Do wniosku tego pełnomocnik dołączyła dowód nadania w dniu 24 kwietnia 2017 r. przesyłki listowej poleconej na adres strony skarżącej na kwotę 5,20 zł i opłatę za parkomat w wysokości 6 zł poniesioną w dniu 26 kwietnia 2017 r. Pismem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2017 r. poinformowano pełnomocnik z urzędu, że wniosek ten zostanie rozpoznany po zwrocie akt przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega powyższy wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym obejmujących wynagrodzenie za udział w rozprawie przed NSA i zwrot wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok w dniu 11 marca 2015 r., a więc przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do postępowania w II instancji, obejmującego udział w rozprawie przed NSA, toczącego się od momentu wydania powyższego wyroku Sądu - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej dotychczasowe rozporządzenie). Z dniem 2 listopada 2016 r., na podstawie przepisu § 23 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., utraciło moc poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), którego przepis § 23 także stanowił, że sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przepis § 19 cytowanego wyżej dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił zaś, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego dotychczasowego rozporządzenia stanowił, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie adwokata z urzędu została wyznaczona przez ORA w W. na podstawie przepisu art. 253 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że jeżeli adwokat ustanowiony w sprawie ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, na wniosek ustanowionego adwokata, wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " c " dotychczasowego rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit " c " dotychczasowego rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ). Wynagrodzenie adwokata za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który nie prowadził sprawy w I instancji, nie sporządził i nie wniósł skargi kasacyjnej, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł=180). Stosownie do § 2 ust. 3 dotychczasowego rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało w pkt I sentencji, przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, obejmującą udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym,- powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł). Pełnomocnik wniosła również w niniejszej sprawie o zwrot wydatków w kwocie 5,20 zł obejmującego wysłanie listu poleconego do skarżącego oraz wydatku z tytułu parkomatu w kwocie 6 zł. W myśl zaś przepisu § 19 pkt 2 dotychczasowego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują również niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. W świetle powyższego przepisu poniesiony przez pełnomocnik z urzędu wydatek w wysokości 5,20 zł z tytułu wysłania w dniu 24 kwietnia 2017 r. listu poleconego do skarżącego należy uznać za niezbędny, ponieważ z notatki urzędowej sporządzonej tego samego dnia, tj. dnia 24 kwietnia 2017 r., dotyczącej rozmowy telefonicznej pracownika NSA z pełnomocnikiem z urzędu (sygn. I OSK 1969/15) wynika że pełnomocnik poinformowała, m. in. że podjęła starania celem zawiadomienia skarżącego o rozprawie. Zwrotowi podlega również wydatek z tytułu opłaty za parkomat w wysokości 6 zł, skoro został poniesiony w dniu 26 kwietnia 2017 r., tj w dniu rozprawy przed NSA i obejmował opłatę za 1 godzinę i 50 minut liczoną od godziny 13.18, a z protokołu rozprawy przed NSA wynika, że trwała ona od godziny [...] do godziny [...], a z zawiadomienia o rozprawie przed NSA wynika, że rozprawa ta została wyznaczona na godzinę [...]. W tej sytuacji, w pkt II sentencji, należało zasądzić na rzecz pełnomocnik z urzędu powyższe wydatki w wysokości 5,20 zł i 6 zł, czyli łącznie 11,20 zł Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "c" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 19 pkt 2 i § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.