IV SA/Wr 704/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i świadczenia niepieniężnego w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] sierpnia 2010 r. S. K. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L. w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego od 3 grudnia 2009r. do 28 lutego 2010r., przyznania od 1 czerwca 2010r. do 30 czerwca 2013r. zasiłku stałego w wysokości 238,50 zł miesięcznie oraz przyznania świadczenia niepieniężnego w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia na okres od 1 lipca 2010r. do 30 czerwca 2013r. Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2010r. S. K. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku stałego, gdyż jego obecnym dochodem jest zasiłek okresowy w kwocie 238,50 zł, zaś z urzędu pracy nie otrzymał żadnej oferty pracy. Wnioskodawca zwrócił się także o objęcie go od miesiąca lipca 2010r. składkami zdrowotnymi. Jednocześnie S. K. wnosił o wypłacenie zaległej kwoty różnicy pomiędzy zasiłkiem okresowym a stałym od dnia 3 grudnia 2009r., w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Legnicy i orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności datowanym na dzień 3 grudnia 2009r. Wnioskodawca oświadczył, że nie był w stanie tego faktu zgłosić w grudniu 2009r., ponieważ było to zależne od Sądu i komisji lekarskich, które orzekały z opóźnieniem. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...] odmówił S. K. przyznania zasiłku stałego od 3 grudnia 2009r. do 28 lutego 2010r., przyznał od 1 czerwca 2010r. do 30 czerwca 2013r. zasiłek stały w wysokości 238,50 zł miesięcznie oraz przyznał świadczenie niepieniężne w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia na okres od 1 lipca 2010r. do 30 czerwca 2013r. W uzasadnieniu podał, że strona ma 60 lat, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 19 czerwca 2009r. nr [...] S. K. zaliczony został do grupy lekkiego stopnia niepełnosprawności. Zostało ono następnie uchylone orzeczeniem z dnia 2 września 2009r Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, przy czym w części dotyczącej ustaleń zawartych w punktach w zakresie stopnia niepełnosprawności uznano orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności za właściwe. Na skutek złożenia odwołania, Sąd Rejonowy w Legnicy wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt IV U 262/09 zaliczył stronę do grupy umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 3 grudnia 2009r. do 28 lutego 2010r. Następnie orzeczeniem z dnia 14 czerwca 2010r. nr [...] S. K. został zaliczony do grupy umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Organ I instancji podkreślił, że S. K. złożył wniosek o zasiłek stały wraz z pełną dokumentacją w dniu 24 czerwca 2010r., przy czym nie korzystał z niego wcześniej. W związku z tym odmówiono mu przyznania zasiłku stałego od 3 grudnia 2009r. do 28 lutego 2010r., albowiem brak jest takiego w art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) zwana dalej ustawa. W związku z tym stronie przysługuje zasiłek stały od dnia 1 czerwca 2010r. Dochodem w maju 2010r. tj. miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, był zasiłek okresowy w wysokości 238,50 zł przyznawany w następujący sposób: od kwietnia 2010r. do maja 2010r. po 238,50 zł miesięcznie oraz od czerwca 2010r. do sierpnia 2010r. po 238,50 zł miesięcznie. W związku z tym przyznano wnioskodawcy zasiłek stały w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnej gospodarującej a dochodem tej osoby. Od decyzji tej S. K. złożył odwołanie podnosząc, że zasiłek stały należy mu się od dnia 1 stycznia 2010r. Podkreślił, że Sąd w wyroku podał, że niepełnosprawność istnieje od 3 grudnia 2009r. Wyrok ten, jak twierdzi skarżący, nie upoważniał go do złożenia wniosku o zasiłek stały. Możliwe to było dopiero od kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, w którym stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 3 grudnia 2009r. S. K. wskazał, że zasiłek okresowy nie mógł zaspokoić jego potrzeb w sposób wystarczający. W czasie jego otrzymywania nie mógł poprawić swojej sytuacji z uwagi na zły stan zdrowia, a w związku z koniecznością zabezpieczenia podstawowych potrzeb popadł w długi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu powtórzyło argumentację zawartą w decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazując, że S. K. spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku stałego, albowiem jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, natomiast jego dochód jest niższy od kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Świadczenie pieniężne z pomocy społecznej stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Jako odstępstwo od tej zasady, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że w przypadku ubiegania się przez osobę niepełnosprawną o kontynuację wypłaty zasiłku stałego, o jakim mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, gdy kolejne orzeczenie o niepełnosprawności zostało przez uprawnione organy wydane z opóźnieniem wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności, nie ma zastosowania przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. w zakresie, w jakim określa początek przyznania i wypłacania zasiłku, uzależniając go od daty złożenia wniosku. Ponadto w ocenie sądów przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Natomiast nie ma on zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona nie zgodziła się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wskazując, że świadczenie powinno zostać przyznane od 3 grudnia 2009r. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy, przez całkowitą niezdolność do pracy należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zaś przez niezdolność do pracy z tytułu wieku – ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (art. 6 pkt 7 ustawy). W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 37 ust. 2 pkt 1). Kryterium to wynosi obecnie 444 zł. Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 ustawy). Świadczenia te przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3). Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto zgodne stanowisko, że reguła zawarta w ww. art. 106 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, nie ma natomiast zastosowania w przypadku wniosku o kontynuację świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 108/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 312/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 317/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 732/07, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że organy administracyjne orzekające w sprawie mogły przyznać skarżącemu zasiłek stały (wraz z opłacaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne), począwszy od miesiąca czerwca 2010 r., to jest od miesiąca, w którym skarżący złożył wniosek o zasiłek stały. Bezzasadne było żądanie skarżącego przyznania mu zasiłku stałego za okres niepełnosprawności ustalony w orzeczeniu Sądu Rejonowego z dnia 14 kwietnia 2010 r. Skarżący ze świadczeń z pomocy społecznej korzystał już wcześniej, lecz wniosku o przyznanie zasiłku stałego oraz świadczenia w postaci opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne nie można było zakwalifikować jako wniosku o kontynuację świadczenia (a w konsekwencji odstąpić od zastosowania reguły wyrażonej w art. 106 ust. 3 ustawy i przyznać świadczenia za okres od dnia 3 grudnia 2009 r.). Przyczyną takiej oceny była okoliczność, że wcześniejsze świadczenia, z których skarżący korzystał, nie miały związku z orzeczonym wobec niego stopniem niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy, skarżący korzystał ze świadczeń w postaci zasiłku okresowego, które to świadczenia nie mają bezpośredniego związku z orzeczonym wobec skarżącego stopniem niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.