IV SA/Wr 720/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie tutejszego organu nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji działającego z upoważnienia Wójta Gminy P., Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej organ I instancji) nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego A. K. (dalej skarżący) na małżonkę B. K. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], powołując się na art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), odmówiło skarżącemu wznowienia postępowania zakończonego wskazanym wyżej ostatecznym postanowieniem tego organu z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na małżonkę. W uzasadnieniu tego ostatniego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło okoliczności sprawy wszczętej pismem skarżącego z dnia 12 czerwca 2015 r. W piśmie tym A. K. podał, iż wnosi: "skargę na działanie pracownika SKO w L. – J. S.", zarzucając mu "naruszenie interesu skarżącego, co powoduje zgodnie z art. 233 K.p.a., wszczęcie postępowania". Wskazany przez stronę pracownik przewodniczył bowiem składom orzekającym tutejszego Kolegium, które podejmowały, zdaniem strony wadliwe rozstrzygnięcia (decyzja Kolegium z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P.; postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na żonę. Ponadto skład orzekający Kolegium, któremu przewodniczył ten pracownik, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, mimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na skutek złożonej skargi na wyżej wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., wydał dla skarżącego wyrok korzystny (wyrok z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 81/13) uznając wyjaśnienia dotyczące niedotrzymania terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. "za całkiem wiarygodne, logiczne i pozwalające przywrócić termin, o co wnosił". Następnie ta sama osoba, już nie jako przewodniczący składu orzekającego, ale jako radca prawny Kolegium, złożył w dniu 22 lipca 2013 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co skutkowało wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 29/15 oddalającego skargę strony na powyższe postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2012 r. Opisane działania pracownika organu naruszyły, w opinii strony interes skarżącego w rozumieniu art. 227 K.p.a. Po zmianie przepisów prawa, otrzymał "należny mu zasiłek opiekuńczy na chorą żonę ...", zatem utracony zasiłek "w niemal rocznej kwocie" nie powinien być utracony na skutek opisanych działań. Skarżący stwierdził, że niniejszą skargę opiera na "art. 24 § 1 pkt 4.5 K.p.a.", co pozwala według art. 233 K.p.a. na wszczęcie postępowania. Zdaniem skarżącego ów pracownik organu będąc przedstawicielem jednej ze stron, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz biorąc udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, powinien być, zgodnie ze wskazanymi przepisami art. 24 § 1 K.p.a., wyłączony z udziału w postępowaniu jako pracownik administracji publicznej i nie mógł być autorem powyższej skargi kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dalszej części swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na regulacje prawne odnoszące się do postępowania skargowego, zawarte w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego Działu VIII Rozdziału 2 "Skargi", przedstawiło także przebieg postępowania w związku z wnioskiem A. K. z dnia 18 października 2012 r. skierowanym do. Kolegium o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. W związku z tym wnioskiem organ wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. [...], w którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania skarżącego z dnia [...] grudnia 2012r. od decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 81/13, wydanym w wyniku rozpatrzenia skargi A. K., zostało uchylone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...],. Następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 24 października 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/14, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Kolegium, uchylono powyższy wyrok WSA we Wrocławiu i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi. W konsekwencji powyższego Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 29/15, oddalono skargę tego samego skarżącego z dnia 27 grudnia 2012 r. Odwołując się do wskazanego w piśmie z dnia 12 czerwca 2015 r. art. 24 § 1 k.p.a., zgodnie z którym zdaniem strony, wskazany pracownik Kolegium podlegał wyłączeniu, Kolegium stwierdziło, że przesłanka ta w świetle art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., może stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Przepis ten stanowi bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 K.p.a. Organ podkreślił, że powyższy tryb nadzwyczajny mógłby być stosowany również do postanowień, tylko w razie wyrażenia w tym zakresie odpowiedniej woli przez ustawodawcę. Tymczasem z art. 126 K.p.a. wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Oznacza to, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] nie może być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, uregulowanego w art. 145 K.p.a. Skoro zgodnie z art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, to nie ma do tego postanowienia zastosowanie art. 145 k.p.a., gdyż art. 126 k.p.a. zezwala na odpowiednie stosowanie m.in. przepisów art. 145 - 152 jedynie do postanowień, na które przysługuje zażalenie. Uwzględniając powyższe regulacje prawne Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Kolegium z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Końcowo Kolegium wyraziło stanowisko, że skoro NSA w Warszawie przyjął i rozpatrzył skargę kasacyjną z dnia 22 lipca 2013 r. sporządzoną przez J. S. - jako radcę prawnego, tym samym dokonywanie oceny uprawnień tej osoby do sporządzenia przedmiotowej skargi nie może być przedmiotem rozważań tutejszego organu. We wniosku z dnia 25 lipca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy A. K. wyraził swoje niezadowolenie z postanowienia Kolegium z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], zarzucając mu nieścisłości, zawiłości, "żonglowanie mętnymi przepisami K.p.a." Stwierdził, że J. S., przewodnicząc składowi orzekającemu Kolegium, pozbawił skarżącego, niezgodnie z prawem, należnego zasiłku na chorą żonę. Decyzja SKO w L. z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia zapoczątkowała naruszenie interesu skarżącego. Wydając decyzję z dnia [...] października 2010 r. Wspomniany pracownik kolegium "i jego zespół" doskonale wiedział, że interpretacja przepisów przez GOPS jest nieprawidłowa, i mimo tego wydano decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarżący uważa sprawę za kuriozalną, ponieważ GOPS działając wg zaleceń Kolegium wydaje każdorazowo decyzję odmowną z powodu nieumiejętności interpretacji przepisów ustawy. Krytycznie odniósł się do stanowiska Kolegium w kwestii uprawnień wspomnianego pracownika Kolegium do sporządzenia skargi kasacyjnej. Zarzucił organowi, że nie udowodnił możliwości złożenia przez tą osobę skargi kasacyjnej, nie przywołał podstawy prawnej ani wyroków sądowych. Skarżący Nie może się pogodzić z tym, że "został okradziony w majestacie prawa", stąd uzasadniony jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kolegium, po ponownym przeanalizowaniu dokumentów sprawy stwierdziło, że argumentacja podniesiona we wniosku strony z dnia 25 lipca 2015 r. nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Organ w całości poparł stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], w którym m.in. zostały powołane przepisy procesowe, w świetle których należało odmówić wznowienia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Organ wyjaśnił, że przywołanie tych przepisów było konieczne z uwagi na obowiązek organu administracyjnego wykazania podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, tj. w niniejszej sprawie - przepisów o charakterze procesowym. Powodów przywołania tych przepisów strona, zdaniem tutejszego organu, chyba nie rozumiała, skoro uzasadnienie zaskarżonego postanowienia określa jako "maksymalnie zawiłe", "nieścisłe" i zawierające "mętne przepisy k.p.a." Z drugiej strony skarżący nie wykazał konkretnie, co może świadczyć o tak określonych wadach, przypisywanych postanowieniu Kolegium z dnia [...] lipca 2015 r. Odnosząc się natomiast do licznych uwag kierowanych pod adresem pracownika tutejszego Kolegium i jego roli w postępowaniach opisanych przez skarżącego podzielono pogląd wyrażony w postanowieniu poprzedzającym, że przedmiotem rozważań w sprawie wznowienia przedmiotowego postępowania nie może być kwestia, czy wskazany pracownik mógł być autorem skargi kasacyjnej w związku z wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 81/13. Kwestie tę, co trafnie podniesiono w postanowieniu z dnia [...] lipca 2015 r., rozstrzygnął już NSA w Warszawie, przyjmując i rozpoznając tę skargę. Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2015 r. wniosła o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi ponownie przedstawiono stanowisko skarżącego w opisanym powyżej piśmie z dnia 12 czerwca 2015 r. oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 25 lipca 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność wydanych przez te organy aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U z 2014 r. poz.1647 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji (postanowień), pod względem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Oceniając wyłącznie pod takim kątem zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie jest ono dotknięte wadą skutkującą koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Wbrew stanowisku skarżącego, bez względu na okoliczności podnoszone przez stronę brak było podstaw do uwzględnienia jego wniosku z dnia 12 czerwca 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na małżonkę. W istocie bowiem, tak jak słusznie przyznaje to organ, w zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. i poprzedzającym je postanowieniu tego samego organu z dnia [...] lipca 2015 r. powoływanie się przez wnioskodawcę na zaistnienie w postępowaniu okoliczności powodujących wyłączenie pracownika stosownie do regulacji art. 24 § 1 k.p.a., w świetle art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, ale zakończonego ostateczną decyzją. Przepis ten stanowi bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 K.p.a. Natomiast z art. 126 k.p.a. wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Tymczasem wydane w niniejszej sprawie postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. nie jest postanowieniem, o którym mowa w cyt.wyżej przepisie, nie przysługiwało od niego bowiem zażalenie, nie jest też postanowieniem wydanym w trybie art. 134 k.p.a. (stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania i jego niedopuszczalność). Powyższe postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji działającego z upoważnienia Wójta Gminy P., Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na małżonkę, ze względu na regulację zawartą w art. 59 §2 k.p.a. miało cechę ostateczności i zakończyło postępowanie administracyjne w zakresie wniosku o przywrócenie terminu. Podlegało ono jednak - jako postanowienie wydane w administracyjnym postępowaniu odwoławczym i kończące to postępowanie - zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jak wynika z okoliczności sprawy skarżący skutecznie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 29/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na wskazane wyżej postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. Innymi słowy, z tego, co wyżej powiedziano na temat ostateczności postanowienia organu odwoławczego odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołana, wynika, że postanowienie takie nie podlega weryfikacji na drodze postępowania administracyjnego i to także w trybie postępowania nadzwyczajnego. Jakkolwiek bowiem do postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, mają odpowiednie zastosowanie - w myśl art. 126 k.p.a. - także przepisy dotyczące decyzji administracyjnej, które m.in. regulują możliwość wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem lub stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia, to jednakże możliwość zastosowania tych nadzwyczajnych trybów wzruszania ostatecznych rozstrzygnięć organów administracyjnych ograniczona jest w zakresie postanowień jedynie do tych, od których przysługuje zażalenie, lub wyraźnie wymienionych w tym przepisie. Jednakże postanowienie wydane przez organ odwoławczy w trybie 58 i art. 59 §2 k.p.a. do tych kategorii – ewidentnie nie należy. Brak jest zatem podstawy prawnej do wzruszenia takiego ostatecznego postanowienia na podstawie przepisów art. 145-152 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, trafnie zatem w świetle tych okoliczności sprawy, które zostały ustalone zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i ocenione zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., organ uznał, że wniosek o wznowienie bez względu na okoliczności w nim wymienione nie mógł odnieść zamierzonego skutku, co stanowiło podstawę do wydania przez organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Skoro zatem wydane w sprawie postanowienia w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu w całości , co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.