IV SA/Wr 74/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-07-22

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków, Henryk Ożóg, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego, posiadał już nieruchomość w miejscowości pobliskiej, przysługuje prawo do takiej pomocy, mimo że formalnie nabył ją w drodze aktu notarialnego w dniu złożenia wniosku?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi tylko wtedy, gdy spełnia on przesłanki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Policjant, który w dniu złożenia wniosku posiadał już nieruchomość w miejscowości pobliskiej, odpowiadającą co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i tym samym nie spełnia przesłanek do uzyskania pomocy finansowej, nawet jeśli formalne nabycie własności nastąpiło w dniu złożenia wniosku.
Stan faktyczny
Sierż. sztab. D. L. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że wnioskodawca miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ nieruchomość została mu wydana przed podpisaniem aktu notarialnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję odmowną, wskazując, że wnioskodawca w dniu złożenia wniosku posiadał już dom mieszkalny w miejscowości pobliskiej, który zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup domu oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. (dalej organ odwoławczy, II instancji) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2013 r., poz. 267-ze zm. dalej k.p.a.) w związku z art. 88, art. 94, art. 95 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r, o Policji (t. j.: Dz. U. 2015 r. poz. 355 - ze zm. dalej ustawa), § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 1170 - ze zm.) oraz § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 864 - ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania sierż. sztab. D. L. (dalej skarżący, wnioskodawca, strona) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. (dalej organ I instancji) z dnia [...] września 2015r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup domu. W uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazano, że wnioskodawca pełni służbę w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w K. Rozkazem personalnym z dnia [...] października 2013r., nr [...] Komendant Główny Policji przeniósł skarżącego ze służby w Straży Granicznej do służby stałej w Policji, pozostawiając wyżej wymienionego bez przydziału służbowego w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] października 2013r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. przeniósł skarżącego na jego prośbę do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w K. Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2015r. strona zwróciła się do organu I instancji o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego, położonego w miejscowości B. [...], gmina N. W załączeniu do wniosku przedłożono umowę przedwstępną sprzedaży z dnia 5 lutego 2015 r. W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego skarżący dostarczył akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2015r. i odpis zwykły księgi wieczystej z dnia 19 maja 2015r. o Nr [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...] odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej na zakup domu uzasadniając, że dla otrzymania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. i ustawy o Policji istotne są dwie okoliczności: data (moment) złożenia wniosku i data wejścia w posiadanie lokalu mieszkalnego zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza. W wyniku analizy obowiązujących regulacji oraz poglądów orzecznictwa organ I instancji stwierdził, że nie jest zasadne przyznanie pomocy finansowej skarżącemu na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt, iż w dacie nabycia lokalu nie był uprawniony do pomocy -nieruchomość została mu wydana przed podpisaniem aktu notarialnego, zatem miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Wnioskodawca w ustawowym terminie złożył odwołanie. Strona podniosła, że z treści uzasadnienia wynika, że przedmiotowe świadczenie jej nie przysługuje bowiem w dacie nabycia domu był już w posiadaniu nieruchomości, którą kupował, a tym samym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Dalej wyjaśnia, iż nabywany w dniu 28 kwietnia 2015 roku aktem notarialnym Rep. [...] dom został mu wydany w tym samym dniu, na dowód czego przedłożył sprostowanie aktu notarialnego (aneks do umowy sprzedaży z dnia 28.04.2015r. , Rep. [...] sporządzony w formie aktu notarialnego Repertorium "[...] z dnia 29 czerwca 2015r.) oraz oświadczenie sprzedającego. Strona podkreśliła, że przepisy kodeksu cywilnego nie regulują kwestii terminu wydania przedmiotu sprzedaży nieruchomości - może to nastąpić zarówno przed, jak i po zawarciu umowy. Strona stwierdza, że sam fakt wydania nieruchomości nie świadczy o tym, że był jej posiadaczem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2015r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż przedstawione akta postępowania i zebrany materiał dowodowy przez organ I instancji nie dały podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją dnia [...] września 2015r., nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej na zakup domu. W uzasadnieniu podał, że nie jest zasadne przyznanie pomocy finansowej skarżącemu na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt, iż w dacie nabycia lokalu nie był uprawniony do pomocy - nieruchomość kupił przed podpisaniem aktu notarialnego i została mu wydana przed podpisaniem tegoż aktu, zatem miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, W odwołaniu od tej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie jej i przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie domu. W uzasadnieniu podał, że "nieruchomość kupił przed podpisaniem aktu notarialnego, a także została mu ona wydana przed podpisaniem aktu". Nieruchomość nabył w momencie podpisania aktu notarialnego, zdaniem strony nie można kupić domu bez zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. W opinii wnioskodawcy kwestia wydania przedmiotu umowy na godzinę przed podpisaniem stosownych dokumentów nie może skutkować wnioskiem, że był jej właścicielem przed podpisaniem umowy, a tym samym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję odmowną organu I instancji wskazał na następujące okoliczności. Skarżący na dzień złożenia wniosku tj. na dzień 27 kwietnia 2015r. uprawniony był do dwóch norm zaludnienia (wnioskodawca -2n- osoba samotna), czyli miał prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej w rozmiarze od 14 do 20 m2. Z aktu notarialnego Repertorium "[...] z dnia 28 kwietnia 2015r, wynika, że wnioskodawca zakupił prawo własności domu mieszkalnego położonego w B. nr [...], gmina N. (miejscowość pobliska). Ze złożonego w dniu 26 sierpnia 2015r, przez wnioskodawcę oświadczenia wynika, że powierzchnia mieszkalna domu wynosi 78 m2. Decyzją z dnia [...] listopada 2013r. Komendant Powiatowy Policji w K. przyznał wnioskodawcy równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 13 listopada 2013r. Z dniem zakupu domu tj. 28 kwietnia 2015 r. strona utraciła prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Dalej organ wskazał, że ustawa w art. 88 ustanawia prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei w art. 94 ustawy ustanowiona jest zastępcza forma realizacji tego prawa - prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 94 ust, 1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zatem należy stwierdzić, że prawo do pomocy finansowej przysługuje temu policjantowi, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Przy określeniu kręgu policjantów uprawnionych do takiego lokalu mieszkalnego należy brać pod uwagę art. 95 ustawy, który zawiera wyłączenia od prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego. Uwzględniając zatem fakt, że zastępczą formą realizacji prawa policjanta do lokalu mieszkalnego jest pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, organ stwierdził, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej przepisem art. 95 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, to nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania lokalu, a w konsekwencji również przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W konsekwencji organ stwierdził, że podstawową przesłanką przy rozpatrywaniu tego typu spraw jest ocena stanu formalno-prawnego i zbadanie czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby lokalowe czy też nie. Zatem pomoc ta nie przysługuje policjantowi, który składając wniosek, posiada (mieszka, zajmuje) lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Podkreślono także, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999r., sygn. OPS 1 /99 stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy). Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu (domu) należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia przesłanki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Jeżeli natomiast policjant ma zaspokojone potrzeby w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, to nie spełnia ustawowych przesłanek do uzyskania lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a tym samym nie spełnia niezbędnej przesłanki do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Zdaniem organu II instancji stan faktyczny sprawy wskazuje na to, że wnioskodawca w dniu złożenia wniosku miał zaspokojone prawo do lokalu mieszkalnego, albowiem w tym dniu posiadał lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym mu normom zaludnienia. Tym lokalem był dom mieszkalny nabyty aktem notarialnym sporządzonym w dniu 28 kwietnia 2015r. W konsekwencji tego wnioskodawca w dniu złożenia wniosku nie posiadał prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego w drodze przydziału. Podkreślono także, że w § 6 załączonego aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia 28 kwietnia 2015r. widnieje zapis "strony oświadczają, że ustaliły cenę za przedmiot tej umowy na kwotę 70.000 zł, którą kupujący zapłacił w całości przed podpisaniem tego aktu, w ratach miesięcznych wynoszących po około 700 zł każda rata, płatnych od roku 2007, a sprzedająca potwierdza odbiór całej ceny sprzedaży od kupującego", a w § 9 tego aktu znajduje zapis, że "strony oświadczają, że wydanie przedmiotu tej umowy w posiadanie kupującego nastąpiło przed podpisaniem tego aktu, co D. L. potwierdza". Następnie § 9 aktu notarialnego został zmieniony aneksem do umowy sprzedaży z dnia 28 kwietnia 2015r. Rep. [...] sporządzonym w formie aktu notarialnego Rep, [...] z dnia 29 kwietnia 2015r. i otrzymał brzmienie: "Strony oświadczają, że wydanie przedmiotu tej umowy w posiadanie nastąpiło w dniu 28 kwietnia. 2015 r. na godzinę przed podpisaniem aktu notarialnego. Zauważono przy tym, że wskazany aneks został sporządzony dopiero po wydaniu przez organ I instancji decyzji odmawiającej przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej. Tymczasem wnioskodawca dom zakupił od swojej mamy, która dom nabyła w dniu 29 maja 2007 r. poprzez pełnomocnika w osobie wnioskodawcy (działał w imieniu i na rzecz matki). Z oświadczeń składanych przez wnioskodawcę wynika, że w przedmiotowym domu zameldowany jest od dnia 18 czerwca 2007r. a od dnia 20 lipca 2007r. zamieszkuje w nim. Dodatkowo w piśmie z dnia 27 października 2015r. Urząd Gminy w N. podał, że skarżący zameldowany jest na pobyt stały w miejscowości B. od dnia 12 czerwca 2007r. i w latach 2007-2015 pod tym adresem zameldowany był tylko wnioskodawca Zatem w przedmiotowym domu od dnia 20 lipca 2007r. zamieszkuje i zameldowany jest tylko wnioskodawca. Nie umknęło uwadze organu, także i to, że w § 2 aktu notarialnego z dnia 28 kwietnia 2015r. mama skarżącego i sama strona zgodnie oświadczyli, że są współkredytobiorcami kredytów hipotecznych obciążających niniejszą nieruchomość, które są spłacane przez skarżącego, przy czym on sam oświadczył, że powyższe zadłużenia nadal będą przez niego spłacane na dotychczasowych warunkach ustalonych w umowach kredytowych. Ponadto organ II instancji odwołując się do tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006r., sygn. I OSK 554/05 (Lex nr 198217) stwierdził, że pomocy finansowej z ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez Państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań. Organ odwoławczy wskazał także na wykładnię art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, której dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 kwietnia 2009 roku I OPS 7/08 podkreślając, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu lecz na wniosek funkcjonariusza. Dopiero po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją organ może prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy finansowej. Natomiast kwestia czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia lokalu (domu). W tej sytuacji istotne jest przede wszystkim to, czy w dniu złożenia wniosku funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę otrzymania lokalu mieszkalnego – tj. czy miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Przyjęcie innej interpretacji prawa do pomocy finansowej musiałoby prowadzić do uznania, że świadczenie to przysługuje każdemu funkcjonariuszowi, w każdym czasie i niezależnie od tego, jakie aktualnie ma warunki mieszkaniowe. Taka interpretacja zaprzeczałaby ratio legis omawianej ustawy. Końcowo wskazano, że jak wynika z dokumentów w dniu 27 kwietnia 2015r. tj. w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej wnioskodawca był już w posiadaniu domu mieszkalnego, położonego w B., o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia, który znajduje się w miejscowości pobliskiej. Za istotną okoliczność faktyczną w sprawie organ odwoławczy uznał fakt, że wnioskodawca w przedmiotowym domu zamieszkuje i jest zameldowany od dnia 20.07.2007r., a zawarta w formie aktu notarialnego umowa kupna zajmowanego domu skutkuje wzmocnieniem jego sytuacji prawnej, jednakże nie daje podstaw do przyznania pomocy finansowej. Dla otrzymania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji istotne są bowiem dwie okoliczności: data (moment) złożenia wniosku i data wejścia w posiadanie lokalu mieszkalnego zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza. W konsekwencji uznano, że zaistniała przesłanka określona w art. 95 ust.1 pkt 2 ustawy o Policji albowiem "lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy". Zatem skoro wnioskodawca nie mógłby skutecznie ubiegać się o przydział lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy, to nie może również przysługiwać mu prawo do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 tejże ustawy, albowiem jak wcześniej wspomniano jest ona formą zastępczą prawa do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze. Skarżący złożył skargę do tut. Sądu na opisane wyżej rozstrzygnięcie organu II instancji. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 94 i art. 95 ustawy. W opinii skarżącego okoliczność posiadania przez policjanta lokalu mieszkalnego powinna być rozpatrywana w oparciu o przepisy całego rozdziału 8 ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na ich podstawie. W jego przekonaniu jednoznacznie wynika, że nie każde posiadanie lokalu wyklucza funkcjonariusza z kręgu osób uprawnionych do pomocy finansowej. Z treści przepisu § 1 ust.1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wywodzi on, że nie wystarczy mieszkać, czy też posiadać w potocznym tego słowa znaczeniu, aby ubiegać się o świadczenie przysługujące policjantom z zaspokojonymi potrzebami mieszkaniowymi. Jak bowiem podnosi "każdy gdzieś mieszka". Jego zdaniem skoro formy posiadania wymienione w rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. wykluczają funkcjonariuszy z kręgu osób, którym przysługuje prawa od ekwiwalentu za brak lokalu mieszkalnego, a jego sytuacji mieszkaniowej, sprzed dnia zakupu domu, nie można zakwalifikować do żadnego z wymienionych tam unormowań to powoduje, że wnioskodawca należy do kręgu osób uprawnionych do omawianego świadczenia rekompensującego brak lokalu. Jednocześnie skarżący przypomina, że prawo do równoważnika utracił z dniem zakupu domu tj. dnia 28 kwietnia 2015r. – decyzja organu I instancji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Strona zwraca przy tym uwagę, że ten sam organ rozpatrując z kolei wniosek o pomoc finansową wskazuje, że sam fakt podpisania umowy sprzedaży nie ma znaczenia, gdyż przed dniem zakupu wnioskodawca był posiadaczem nieruchomości, a tym samym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zatem zdaniem strony powołane w kwestionowanej decyzji "posiadanie lokalu" winno oznaczać faktyczną i realną możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w powiązaniu z tytułem prawnym umożliwiającym mu niezakłócone dysponowanie nim, a taka możliwość zaistniała w momencie podpisania aktu notarialnego. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Działając granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2014r. poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów orzekających nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podstawę prawną kwestionowanego w tej sprawie rozstrzygnięcia stanowią przepisy powołanej na wstępie ustawy o Policji. Za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego o błędnej wykładni art. 94 i art. 95 ustawy przede wszystkim z uwagi na to, że już na wstępie trzeba zaznaczyć, iż ustawa nie formułuje praw podmiotowych wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2001 r., SK 1/00). Określenie przesłanek, od spełnienia, których ustawa uzależnia przyznanie pomocy finansowej nie jest naruszeniem zasady równości, gdyż zasada ta "nie wyklucza zróżnicowania sytuacji prawnej adresatów normy prawnej, jeżeli to zróżnicowanie znajduje uzasadnienie w odrębnościach sytuacji prawnej i faktycznej poszczególnych kategorii adresatów" (wyrok z dnia 16 grudnia 1997 r., K.8/97, OTK w 1997 r., poz. 30, wyrok z dnia 13 kwietnia 1999 r., K. 36/98, OTK ZU Nr 3/1999, poz. 40), ale "wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów oraz służyć realizacji tego celu". Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przepis art. 94 ust. 1 ustawy określając uprawnienie policjanta do uzyskania pomocy finansowej wiąże je z obowiązkiem organu administracji publicznej przewidzianym w art. 88 ust. 1 ustawy. Pomoc finansowa jest skutkiem niedopełnienia przez właściwy organ obowiązku przyznania policjantowi w służbie stałej na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego o powierzchni uwzględniającej uprawnienia funkcjonariusza w zakresie przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej z racji zajmowanego stanowiska służbowego, z jednoczesnym uwzględnieniem ilości członków rodziny policjanta. Funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z tej racji należy uznać, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego należy wiązać z taką sytuacją, w której policjant spełnia przesłankę do uzyskania lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Jeżeli zaś policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ustawy. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej przewidzianej w art. 94 ust. 1 ustawy. W sytuacji natomiast, gdy policjant nie dysponuje lokalem odpowiadającym normom powierzchni mieszkalnej, może on otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, co w konsekwencji oznacza, że może otrzymać pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu. Podkreślenia wymaga, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy jest konsekwencją niezrealizowania prawa policjanta, niemającego zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, do otrzymania lokalu mieszkalnego. Celem tego przepisu jest uzyskanie przez policjanta pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i członków jego rodziny. Kierując się treścią cyt. przepisów wskazać trzeba, że jedną z podstawowych zasad wykładni przepisów prawa jest wykluczenie wykładni normy prawnej w oderwaniu od pozostałych przepisów prawa, w których norma ta jest zawarta oraz w oderwaniu od całości rozwiązań prawnych ustawy (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009r. sygn. akt. I OSK 188/09). W uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 1999r., sygn. I OPS 1/99, ONSA 1999, nr 3, poz. 77), w której dokonano analizy art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy, NSA stwierdził m.in., że prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. W rezultacie prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. W świetle powyższego, dokonując analizy art. 94 ust. 1 ustawy w powiązaniu z art. 88 i art. 89 tej ustawy należy mieć zatem na względzie wykładnię celowościową przepisu pozwalającego traktować określenie "na uzyskanie lokalu mieszkalnego" jako cel na jaki pomoc ta ma być przeznaczona. Pomoc finansowa przysługuje bowiem w celu uzyskania przez policjanta lokalu mieszkalnego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i członków rodziny (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2009r., sygn. akt: I OSK 795/08, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Nie chodzi tu zatem o refinansowanie kosztów zakupu wcześniej uzyskanego lokalu mieszkalnego. Także wedle stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 18 listopada 2009r. sygn.. akt I OPS 7/09 dotyczącej uprawnień mieszkaniowych straży granicznej określonych w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, która to ustawa, w zakresie uprawnień mieszkaniowych policjantów, zawiera identyczne regulacje jak ustawa o policji –" posiadanie lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 99 pkt 2 i 3 ustawy o Straży Granicznej, nie jest powiązane z określonym tytułem prawnym do tego lokalu, a więc może to być także lokal stanowiący odrębną nieruchomość, której właścicielem lub współwłaścicielem jest funkcjonariusz lub jego małżonek. Istotne jest to, czy posiadany lokal ma odpowiednią powierzchnię mieszkalną przysługującą funkcjonariuszowi. W tym kontekście należy rozpatrywać sytuację, gdy funkcjonariusz lub jego małżonek posiadają dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Istotne jest to, czy posiadanie takiego domu oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Wprawdzie przepisy art. 99 pkt 2 i 3 ustawy o Straży Granicznej zostały tak sformułowane, że nie wynika z nich wprost, iż posiadanie domu należy wiązać z posiadaniem określonego lokalu mieszkalnego w takim domu, to jednak mając na uwadze rodzaje domów wymienione w tym przepisie, a także to, że celem przepisów regulujących uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy jest zamieszkiwanie funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, należy przyjąć, iż posiadanie domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego, w rozumieniu tych przepisów, oznacza możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza poprzez posiadanie w takim domu mieszkania o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi. Analizowane przepisy nie stanowią o tym, że funkcjonariusz (jego małżonek) jest właścicielem lub współwłaścicielem domu, ale o tym, że funkcjonariusz (jego małżonek) posiada dom, co wyraźnie wskazuje, iż chodzi tu o faktyczne posiadanie domu jako mieszkania, bez względu na to jaki jest tytuł prawny posiadania tego domu (mieszkania)." Tymczasem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący domaga się, de facto swoistej refundacji kosztów nabycia nieruchomości położonej, co niesporne między stronami, w miejscowości pobliskiej w znaczeniu ustawy. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca w dniu złożenia wniosku miał zaspokojone prawo do lokalu mieszkalnego, albowiem w tym dniu posiadał, poprzez fakt wyłącznego w nim zamieszkiwania lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym mu normom zaludnienia. Tym lokalem był dom mieszkalny nabyty późniejszym aktem notarialnym sporządzonym w dniu 28 kwietnia 2015r. W konsekwencji tego skarżący, co kluczowe w tej sprawie, w dniu złożenia wniosku ( tj. 27 kwietnia 2015 r. ) nie posiadał prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego w drodze przydziału bowiem zamieszkiwał w domu położonym w B. [...]. Jak wynika z § 6 załączonego aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia 28 kwietnia 2015r. w którym widnieje zapis "strony oświadczają, że ustaliły cenę za przedmiot tej umowy na kwotę 70.000 zł, którą kupujący zapłacił w całości przed podpisaniem tego aktu, w ratach miesięcznych wynoszących po około 700zł każda rata, płatnych od 2007 r., a sprzedająca potwierdza odbiór całej ceny sprzedaży od kupującego", a w § 9 tego aktu znajduje zapis, że "strony oświadczają, że wydanie przedmiotu tej umowy w posiadanie kupującego nastąpiło przed podpisaniem tego aktu, co skarżacy potwierdza". Następnie § 6 aktu notarialnego został zmieniony aneksem do umowy sprzedaży z dnia 28 kwietnia 2015r. Rep. [...] sporządzonym w formie aktu notarialnego Rep, [...] z dnia 29 kwietnia 2015r. i otrzymał brzmienie: "Strony oświadczają, że wydanie przedmiotu tej umowy w posiadanie nastąpiło w dniu 28 kwietnia. 2015 r. na godzinę przed podpisaniem aktu notarialnego". Prawidłowo zauważono przy tym, że wskazany aneks został sporządzony dopiero po wydaniu przez organ I instancji decyzji Nr [...] odmawiającej przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej. Tymczasem wnioskodawca dom zakupił od swojej mamy, która dom nabyła w dniu 29 maja 2007r. poprzez pełnomocnika w osobie wnioskodawcy (działał w imieniu i na rzecz matki). Z oświadczeń składanych przez wnioskodawcę wynika, że skarżący w przedmiotowym domu zameldowany jest od dnia 18 czerwca 2007r. a od dnia 20 lipca 2007r. zamieszkuje w tym domu. Dodatkowo w piśmie z dnia 27 października 2015r. Urząd Gminy w N. podał, że skarżący zameldowany jest na pobyt stały w miejscowości B. od dnia 12 czerwca 2007r. i w latach 2007-2015 pod tym adresem zameldowany był tylko wnioskodawca Zatem w przedmiotowym domu od dnia 20 lipca 2007r. zamieszkuje i zameldowany jest tylko wnioskodawca. Słusznie nie umknęło uwadze organu, także i to, że w § 2 aktu notarialnego z dnia 28 kwietnia 2015r. mama skarżącego i sama strona zgodnie oświadczyli, że są współkredytobiorcami kredytów hipotecznych obciążających niniejszą nieruchomość, które są spłacane przez skarżącego, przy czym on sam oświadczył, że powyższe zadłużenia nadal będą przez niego spłacane na dotychczasowych warunkach ustalonych w umowach kredytowych. W konsekwencji zaistnienia wskazanych okoliczności organy orzekające w tej sprawie w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego zasadnie uznały, że skarżący, będąc policjantem w służbie stałej, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przez fakt posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej, a więc w sposób przewidziany w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, co wyklucza go także z grona policjantów, którzy mogą ubiegać się o prawo do otrzymania pomocy finansowej na zakup mieszkania. Jak już bowiem wspomniano z treści powoływanych w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy o Policji wynika jednoznacznie, że "szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę". W związku z tym cel w jakim została ona prawnie zagwarantowana należy wiązać z wymaganiami i charakterem służby, a nie osobistymi potrzebami poszczególnych funkcjonariuszy. Stąd wnioski i zarzuty skarżącego sformułowane w skardze Sąd uznał za chybione. Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku, jako kwestie wykraczające poza granice kontrolowanej sprawy, zarzuty skargi odnoszące się do faktu wcześniejszego pobierania przez skarżącego równoważnika pieniężnego za brak lokalu na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] wygaszonej z dniem 28 kwietnia 2015 r. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło