IV SA/Wr 789/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant: sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego odbycie służby wojskowej oddala skargę. J. M. pismem z dnia 15 lipca 2013 r. zwrócił się do Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących pobytu wnioskodawcy w wojsku od dnia 18 listopada 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. w B., gdzie był kierowcą wojskowym i był ranny w zamachu na żołnierzy. Podał, że powyższe informacje są mu potrzebne do ustalenia inwalidztwa wojennego. Do powyższego pisma dołączył zaświadczenie Komendy Milicji Obywatelskiej woj. W. z dnia 20 grudnia 1970 r. Stwierdzało ono, że wnioskodawca pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1956 r., a od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. brał udział w walkach z bandami. Dołączył również zaświadczenie ZBOWiD stwierdzające, że zainteresowany jest członkiem zwyczajnym organizacji ZBOWiD oraz, iż posiada uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 18 listopada 1946 r. do 31 grudnia 1947 r., a także kserokopię książeczki wojskowej, z której poza danymi osobowymi i zawodem: kierowca samochodowy w pkt IV: adnotacje o przeniesieniu do rezerwy, przeniesienie do pomocniczej służby wojskowej wpisano: Dnia 11 maja 1949 r. przeniesiony do rezerwy. R-zu MON Nr 184 z dnia 7 grudnia 1948 r., w pkt VIII Notatki o przyjęciu i skreśleniu z ewidencji dokonywane przez organy prowadzące ewidencję wojskową: przyjęcie, przyjęty na ewidencję 31 lipca 1957 r., skreślenie – skreślony z ewidencji 1 września 1960 r. Wojskowa Komenda Uzupełnień w K. zawiadomieniem z dnia 22 lipca 2013 r. wskazując na art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) powiadomiła wnioskodawcę, że jego podanie zostało przekazane do Wojskowej Komendy Uzupełnień Wrocław jako właściwej do załatwienia sprawy. Wojskowy Komendant Uzupełnień we W. postanowieniem nr [...] z dnia 6 sierpnia 2013 r. na podstawie art. 219 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 18 lipca 2013 r. przekazanego przez WKU w K. w dniu 31 lipca 2013 r. (nr wch. [...]) postanowił odmówić wnioskodawcy wydania zaświadczenia potwierdzającego odbywanie służby wojskowej od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. z powodu braku udokumentowanych informacji potwierdzających ten fakt. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 218 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W ewidencji prowadzonej przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień we Wrocławiu brak jest karty ewidencyjnej wnioskodawcy, gdyż została ona zniszczona komisyjnie w 1995 r., co potwierdzono protokołem nr [...]. W księdze ewidencyjnej WKU we Wrocławiu widnieje jedynie zapis wskazujący przyczynę zniszczenia karty ewidencyjnej – "nie służył". Zapis ten oznacza, że Wnioskodawca nie odbywał służby wojskowej. Przedłożone przez Wnioskodawcę dokumenty także nie potwierdzają odbywania służby wojskowej, gdyż odbywanie służby wojskowej nie jest tożsame z udziałem w walkach. Zwrot "udział w walkach z bandami", znajdujący się w odpisie dokumentu dołączonego przez wnioskodawcę do jego wniosku, został użyty przez Archiwum KWMO we W. dla określenia rodzaju działań, w których wnioskodawca brał udział w okresie wskazanym w tym dokumencie. Jednakże organy MO - a obecnie Policji - nie są uprawnione do potwierdzania okresów służby wojskowej, podobnie jak organy wojskowe nie są uprawnione do potwierdzania okresów służby w jednostkach organizacyjnych Milicji Obywatelskiej (Policji). Podstawą wydawania zaświadczeń przez wojskowych komendantów uzupełnień są fakty i okoliczności wynikające z prowadzonej przez nich ewidencji wojskowej oraz inne dane będące w ich posiadaniu. Z powodu braku ewidencji wojskowej wnioskodawcy a także braku innych danych potwierdzających fakt odbywania przez niego służby wojskowej Wojskowy Komendant Uzupełnień we W. nie może potwierdzić odbywania przez Wnioskodawcę służby wojskowej w jakimkolwiek okresie. Z tego względu zmuszony jest wydać postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia żądanej treści. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca. Stwierdził, że postanowienie z dnia 6 sierpnia 2013 r. jest dla niego niekorzystne. Dodał, że w okresie powojennym od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. był ciężko ranny w B., przebywał "na leczeniu szpitalnym natomiast zdrowie moje zostało zniszczone co odczuwam do dziś". Stwierdził, że rozumie, że jest to odległy czas i różne przepisy spowodowały brak pełnej informacji. Zwrócił się z prośbą o ponowne zbadanie sprawy. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Nr Roz. [...] na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. po rozpoznaniu zażalenia zainteresowanego na postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego odbycie służby wojskowej od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji stwierdził, że po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy ustalił co następuje. Podanie zainteresowanego z dnia 15 lipca 2013 r. potraktowane zostało przez organ wojskowy jako wniosek o wydanie zaświadczenia w przedmiocie odbywania służby wojskowej w podanym wyżej okresie. Za takim stanem przemawia wskazany w podaniu cel żądanej informacji. Organ wojskowy kierując się interesem strony (art. 7 k.p.a.) postąpił zatem po myśli jej zamiaru. Podał, że przepis art. 218 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów bądź stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Po wnikliwej analizie przedmiotowej sprawy organ pierwszej instancji stwierdził, że z dokumentacji będącej w jego posiadaniu nie wynika aby zainteresowany odbywał służbę wojskową. Ustalono, iż jego karta ewidencyjna została zniszczona komisyjnie w 1995r. - z tego właśnie powodu, iż nie odbywał rzeczonej służby. Podkreślił,, że postępowanie to było zgodne z obowiązującymi regulacjami prawnymi, a fakt zniszczenia został potwierdzony stosownym protokołem. Nadto stwierdził, iż przedłożone przez zainteresowanego dokumenty również nie potwierdzają odbywania przez niego służby wojskowej. Organ stwierdził też, że z analizy treści zgromadzonych w sprawie materiałów wynika, że skarżący pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej w okresie przez siebie wskazanym - co zostało potwierdzone przez Archiwum Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej. Jego żądanie pozostaje zatem w sprzeczności z treścią zaświadczenia wydanego przez to archiwum. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że odbywanie służby wojskowej nie jest tożsame z pełnieniem służby w Milicji Obywatelskiej (Policji), a organy wojskowe nie są uprawnione do potwierdzania okresów służby w jednostkach organizacyjnych Milicji Obywatelskiej (Policji). Skargę na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca. Zwrócił się do Sądu by władze wojskowe uznały, że w okresie od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. służył w jednostkach wojskowych walczących w Bieszczadach. Został tam skierowany bez prawa odmowy. Podlegał prawom wojskowym, umundurowaniu wojskowemu, był kierowcą samochodu wojskowego. Pełniąc taką służbę został ciężko ranny. Po dziś dzień odczuwa skutki tych ran, które odniósł. Podał też, że stara się o inwalidztwo – tj. rentę inwalidzką z tego tytułu, że doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wojsku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu, przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić zaskarżoną decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Jednakże zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola Sądu, oparta na wskazanych wyżej przepisach, daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 15 lipca 2013 r., skierowanym do Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. – a przekazanym zgodnie z właściwością do Wojskowej Komendy Uzupełnień we W., "o udzielenie informacji dotyczących mojego obowiązkowego pobytu w wojsku od 18 listopada 1946 r. do 31 grudnia 1947 r. w B., gdzie byłem kierowcą wojskowym i byłem ranny w zamachu na żołnierzy". Z wskazanej w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawnej i motywów rozstrzygnięcia wynika, że organ orzekał na podstawie przepisów normujących postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, a to przepisów działu VII kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń", zawartych w art. 217 – 220 k.p.a. Przewidują one wydawanie zaświadczeń w dwóch przypadkach, po pierwsze – jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1), po drugie zaś – jeżeli dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2). W każdym z tych dwóch przypadków zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia (art. 217 § 1 k.p.a.). W sytuacji, gdy podstawą wydania zaświadczenia jest przepis art. 217 par. 2 pkt 2 k.p.a. (interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w jego uzyskaniu) organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Z powyższego wynika więc, że zaświadczeniem w rozumieniu k.p.a. jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania weryfikacji jego treści, PiP z. s10, 2004 r. s. 58). Oznacza to, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień czy obowiązków, określonych (tzn. stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Postępowanie w tym zakresie ma charakter uproszczony i odformalizowany (vide: J. Borkowski, B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, Wydawnictwo C.H. Beck, 2008 str. 833). Składają się na nie wyłącznie czynności materialno - techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W postępowaniu tym nie dokonuje się ustaleń i ocen, jak ma to miejsce w postępowaniu jurysdykcyjnym. Z tych względów zaświadczenie nie może rozstrzygać o prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Potwierdza ono stan ustalony, jest wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie (vide: wyrok NSA z 16 września 2005 r. sygn. II OSK 36/05, ONSAiWSA 2006/2/64, wyroki WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r. sygn. I SA/Wa 1356/04, Lex nr 202335 oraz z 21 listopada 2008 r. sygn. III SA/Wa 1612/08, Lex nr 519918). Przy czym przewidziana w art. 218 § 2 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Postępowanie wyjaśniające nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym ocen prawnych odnośnie informacji będących w dyspozycji organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2006 r. wcześniej powoływany). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją wskazaną w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia sprowadza się więc do oceny zasadności odmowy wydania przez organ zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Z treści przedmiotowego wniosku wynika, że dotyczył on wydania zaświadczenia o pobycie skarżącego w wojsku od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. w B., gdzie został ranny. Potwierdzenie powyższych okoliczności, jak twierdził wnioskodawca, było konieczne dla ustalenia inwalidztwa wojennego celem wyliczenia renty inwalidzkiej. Organy wojskowe oparły się na powyższych wyjaśnieniach i podjęły dalsze działania umożliwiające wydanie wnioskowanego zaświadczenia. Jak wcześniej stwierdzono mogło być one wydane na podstawie posiadanych przez organ dokumentów. W posiadaniu organów wojskowych był tylko jeden dokument dotyczący skarżącego, był to skorowidz kart ewidencyjnych rocznika 1925 powiatu Oleśnica. W ewidencji tej przy nazwisku wnioskodawcy pod poz. 70 widniał zapis: nie służył – spalono – co, jak stwierdziły organy oznacza, że nie służył w wojsku, w związku z tym jego karta ewidencyjna została zniszczona komisyjnie w 1995 r. Zatem nie ma dokumentów, które potwierdziłyby odbywanie przez skarżącego służby wojskowej. Odwrotnie posiadane przez organ rejestry wskazują, że ustawodawca nie odbywał służby wojskowej – w związku z tym – jego kartę ewidencyjną w 1995 r. spalono. W powyższych okolicznościach należy uznać, że organy wypełniły obowiązek wynikający z art. 218 k.p.a. i dokonały ustaleń w oparciu o posiadane rejestry i dokumenty i wydały zaświadczenie odpowiadające treści tych ustaleń. Zgodzić się też należy z oceną organów dołączonej przez zainteresowanego książeczki wojskowej. Nie wynika z niej aby skarżący odbywał służbę wojskową. Gdyby taki fakt miał miejsce odzwierciedlałby to dokonany w niej zapis. Natomiast skserowane przez wnioskodawcę strony tego dokumentu podają datę przeniesienia do rezerwy oraz przyjęcia i skreślenia z ewidencji dokonane przez organy prowadzące ewidencję wojskową. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego okoliczności, które miały wynikać z zaświadczenia. Przeciwnie, zaświadczenie Komendy Milicji Obywatelskiej Województwa W. z dnia 20 grudnia 1970 r. potwierdza, iż od dnia 18 listopada 1946 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. skarżący pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Zatem nie mógł odbywać w tym czasie służby wojskowej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1263 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.