IV SA/Wr 824/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za niewykorzystane dni wolne od służby oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest pismo Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] r., Nr [...] podtrzymujące stanowisko wyrażone w piśmie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] r., Nr [...], którym odmówiono J. M. zapłaty ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od służby. J. M. wniósł do Sądu Rejonowego w T. G. Wydział IV Pracy pozew przeciwko Jednostce Wojskowej Nr [...] we W., o zasądzenie kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia za niewykorzystane dni wolne od służby. Sąd Rejonowy w T. G. z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...] przekazał sprawę do rozpoznania w trybie postępowania administracyjnego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w piśmie z dnia [...]r., Nr [...] stwierdził, że po zbadaniu sprawy nie znalazł podstawy prawnej do wypłaty żądanego przez J. M. roszczenia, ze względu na okoliczność, że w katalogu należności przysługujących żołnierzom zawodowym przy zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a wymienionych w przepisach art. 94-95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, póz. 1750 ze zm., dalej: ustawa) brak ekwiwalentu, bądź należności, czy też wynagrodzenia za niewykorzystane dni wolne od służby, za które przysługiwałoby świadczenie pieniężne. Żądane przez J. M. roszczenie nie zostało również ujęte wśród innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi zawodowemu określonych w przepisie art. 73 ustawy. Istniejące uregulowanie uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej, bowiem procesowi decyzyjnemu podlegają jedynie te kwestie, które zostały objęte regulacją prawną ustawy. Pojęcie ekwiwalentu pieniężnego funkcjonuje jedynie w stosunku do urlopu wypoczynkowego, w tym także dodatkowego urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Wskazano dodatkowo, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przewiduje możliwość wykorzystania w naturze posiadanych 1 Sygn. akt IV SA/Wr 824/06 dodatkowych dni wolnych od służby, co jednak w przypadku J. M. było niemożliwe z uwagi na długotrwałe przebywanie na zwolnieniu lekarskim. W piśmie z dnia [...] r. zatytułowanym "Zażalenie na postanowienie o niewłaściwości organu w sprawie" zauważono, że pismo Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] zostało wydane niezgodnie ze wskazaniami sądu powszechnego oraz z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wojskowy zobowiązany był na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy wydać decyzję w przedmiocie ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne od służby. Jeżeli na gruncie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie jest możliwe wydanie decyzji w sprawie art. 65 1 k.p.a. nakłada na organ obowiązek przekazania akt do organu właściwego, czego w sprawie nie uczyniono. W konkluzji pisma wskazano, że pismo organu wojskowego posiada formę postanowienia, wobec czego zaskarżono je w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego dla tego rodzaju orzeczeń. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego, iż w zakresie roszczeń finansowych został wyczerpująco poinformowany w piśmie z dnia [...]r., Nr [...], a Dowódca Jednostki Wojskowej zasadnie nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej, bowiem rozpatrzenie sprawy poprzez wydanie decyzji odnosi się do sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego przewidują załatwienie sprawy w takiej formie. W przedmiotowej sprawie przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze do niej, nie przyznają prawa do należności finansowych za niewykorzystane dni wolne od służby, a tym bardziej nie nakazują załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, J. M. powtórzył zarzuty zawarte w piśmie z dnia [...] r. oraz podniósł, że stanowisko Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] polegające na przyjęciu, iż w ustawie brak pojęcia ekwiwalentu bądź należności, czy też wynagrodzenia za niewykorzystane dni wolne od służby, za które przysługiwałoby świadczenie finansowe, narusza art. 97 ustawy, który stanowi, że ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego wynosi 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego przywołane uregulowanie obliguje organy wojskowe do wydania decyzji administracyjnej. 2 Sygn. akt IV SA/Wr 824/06 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] r., Nr [...]. Dodatkowo uznał, że skarżący błędnie interpretuje treść art. 97 ustawy , bowiem przepis ten dotyczy prawa do przyznania należności pieniężnych z tytułu niewykorzystanych dni urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego i nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto w opinii organu wojskowego przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 161) oraz w rozporządzeniu z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych - które weszło w życie w dniu 23 września 2006 r. - nie nakładają obowiązku wydania decyzji administracyjnej w sprawach niewykorzystania dni wolnych za pełnioną służbę dyżurną lub dyżur, a ponadto przepisy w nich zawarte nie przewidują prawa do wynagrodzenia finansowego żołnierzy za niewykorzystane dni wolne od służby. W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie od Dowódcy JW. Nr [...] we W. ekwiwalentu za niewykorzystane dni wolne. Jednocześnie wniósł o wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem, czy w sytuacji uznania godzin nadliczbowych wojskowego przez organ i niewykorzystaniem dni wolnych za te godziny nadliczbowe, w związku z nadużyciem prawa w sytuacji odejścia pracownika na emeryturę przysługuje ekwiwalent za niewykorzystane dni wolne. Zdaniem pełnomocnika skarżącego za powyższym przemawiają względy sprawiedliwości i słuszności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, jak i wnioski zgłoszone przez pełnomocnika na rozprawie, nie są zasadne. Sąd administracyjny bowiem, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ponadto przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a./ nie przewidują- 3 Sygn. akt IV SA/Wr 824/06 poza przypadkiem określonym w art. 269 tej ustawy, możliwości wystąpienia z pytaniem prawnym określonej treści /por. art. 15 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. i art. 264 i n. p.p.s.a./. Z przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. In. w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Decyzja administracyjna, w myśl przepisów art. 107 § i 2 kpa, powinna zawierać określone składniki formalne. Jednakże nie oznacza to, że gdy elementów tych brak decyzja traci swój prawny charakter. Obok tego należy mieć na względzie, że "użycie tej, czy innej nazwy nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako decyzji, jeżeli jest to zgodnie z art. 104 kpa akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę należącą do właściwości organu administracji państwowej" /wyrok SN z dnia 18 października 1985 r., II CR 320/85, OSNCP 1986/10/1587. O tym, czy czynność organu administracji publicznej jest decyzją administracyjną rozstrzyga nie nazwa ale strona materialna i formalna decyzji. Strona materialna decyzji to autorytatywne rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej jednostki, strona formalna to spełnienie elementów konstytutywnych do jakich zalicza się : oznaczenie organu wydającego akt, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie oraz podpis. Oba aspekty muszą wystąpić łącznie, aby czynność organu zakwalifikować do decyzji administracyjnej /wyrok NSA dnia 21 maja 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1299/95, niepublikowany i wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, OSiPKA 1982 r. Nr 9-10, póz. 169/. Z tych względów pisma Dowódcy JW. Nr [...] z dnia [...] r. i Dowódcy JW. Nr [...] z dnia [...] r. należy uznać za czynności mające niezbędne elementy konstytutywne decyzji administracyjnej. Dowódca JW. [...] jest przy tym organem odwoławczym względem Dowódcy JW. [...], a zatem decyzja z dnia [...] r. jest decyzją ostateczną. Trzeba natomiast podzielić punkt widzenia zawarty w obu orzeczeniach organów administracji wojskowej, że ani przepisy ustawy, ani rozporządzeń wykonawczych do niej w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych /por. Dz. U. z 2004 r. Nr 16, póz. 161 i Dz. U. z 2006 r. Nr 161, póz. 1138/ nie przewidują możliwości orzeczenia po myśli skarżącego. Ustawa normuje jedynie ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy urlop wypoczynkowy poza zakresem normowania - zwłaszcza art. 95 ustawy, pozostawiając sytuację gdy żołnierz przed przejściem w stan spoczynku nie 4 Sygn. akt IV SA/Wr 824/06 wykorzystał udzielonych mu dni wolnych. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne: 1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby; 2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata; 3) dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby; 4) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska; 5) gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby; 6) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju - w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości. Rozciągnięcia mocy obowiązującej tych przepisów i na tę sytuację faktyczną - jak chce tego skarżący - nie można uznać za dopuszczalne, a tym bardziej wyprowadzanie podstawy prawnej do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy takiego roszczenia ze względów sprawiedliwościowych i słusznościowych. Jawi się przy tym kwestia inna: w takiej sytuacji postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe. W oświadczeniu woli Dowódcy JW. Nr [...] z dnia [...] r. elementów bezprzedmiotowości postępowania można się dopatrzyć, gdy w konkluzji stwierdza on, że wymienione przepisy (ustawy i rozporządzeń wykonawczych - dod. Sądu) " nie przyznają prawa do należności finansowych za niewykorzystane dni wolne, a tym bardziej nie nakazują załatwiania w/w spraw w formie decyzji administracyjnej". Zaskarżona decyzja zatem nie narusza prawa. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie _rt. 151 p.p.s.a. 5