IV SA/Wr 96/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 3 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, M. W. – K. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sprawy ze skargi M. P. - opiekuna prawnego J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku stałego postanawia: odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Postanowieniem referendarza sądowego dnia 25 lutego 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat M. W., która w upoważnieniu dla aplikanta adwokackiego, które wpłynęło do Sądu w dniu 13 marca 2015 r. oraz w odrębnym piśmie z dnia 6 maja 2015 r. podała, że jej nazwisko jest dwuczłonowe, tj. M. W. – K. W pozostałej korespondencji z sądem pełnomocnik z urzędu także posługuje się tym nazwiskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 96/15 oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W wyroku tym zasądzono na rzecz adwokat z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł (wynagrodzenie 240 zł powiększone o podatek VAT 55,20 zł). Pismem z dnia 9 marca 2016 r. adwokat z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu. Skarga ta zawiera także wniosek o zasądzenie, na rzecz skarżącego kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych k-65. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 1020/16 uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA stwierdził, że nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a,. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami . Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a. Z protokołu rozprawy wynika, że nikt się nie stawił. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zawarty w skardze kasacyjnej wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w dniu 23 grudnia 2015 r., a więc przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do postępowania w II instancji, obejmującego sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, toczącego się od momentu wydania powyższego wyroku Sądu - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej dotychczasowe rozporządzenie). Z dniem 2 listopada 2016 r., na podstawie przepisu § 23 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., utraciło moc poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), którego przepis § 23 także stanowił, że sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przepis § 19 dotychczasowego rozporządzenia, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił zaś, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowił, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z przepisu tego wynika, że wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Jednocześnie z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wydanego w okresie obowiązywania tego poprzedniego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynika, że brak powyższego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por.m.in. postanowienia NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14). Stanowisko to zachowuje w pełni aktualność na gruncie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. i rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. W tej sytuacji, skoro rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej (k-65), nie zawiera oświadczenia wymaganego w przepisie § 20 dotychczasowego rozporządzenia, należało odmówić przyznania wynagrodzenia. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 20 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.