IV SAB/Wr 104/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie załatwienia podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. dotyczącego weryfikacji decyzji Kierownika ZTPS nr [...] MOPS we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] wydaną przez Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W[...] – działającego z upoważnienia Prezydenta W[...] - odmówiono Z. R. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) przyznania zasiłku celowego na opłacenie zaległości za energię elektryczną, zakup pralki automatycznej, na remont mieszkania, na zakup ciepłej odzieży, butów spodni, koszuli i kurtki na zimę. Strona wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.(dalej Kolegium) podanie z dnia 20 sierpnia 2013 r. zatytułowane: "Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji ostatecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej – ZTPS[...] [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o sygn. [...];[...];[...] ; o odmowie udzielenia pomocy w sprawie na wniosek z dnia 2 lipca 2013 r. z uwagi na utrudnienia z mojej strony". Kolegium - działając na podstawie art. 64 § 2, w związku z art. 63 § 2 k.p.a.- wezwało stronę pismem z dnia 31 października 2013 r. do sprecyzowania żądania, w szczególności poprzez wskazanie, czy wnosi: odwołania od trzech decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., czy wnioski o stwierdzenie ich nieważności. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona w piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. zatytułowanym "Riposta" wyjaśniła, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz zmiany tych decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Z materiału aktowego sprawy wynika ,że decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na odmówiło stwierdzenia nieważności wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Z kolei podanie strony z dnia 20 sierpnia 2013 r., w części zawierającej żądanie zmiany, na podstawie art. 154 k.p.a., decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kolegium pismem z dnia 24 grudnia 2013 r., przekazało Prezydentowi W. W tym zakresie Kolegium wyjaśniło, że nie wydało decyzji, których zmian żąda strona, a zatem nie jest właściwe do ich weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a. Wspomniane pisma z dnia 24 grudnia 2013 r. zostały doręczone stronie dnia 13 stycznia 2014 r. Podaniem z dnia 13 stycznia 2014 r. strona wezwała Kolegium do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego niezałatwienia sprawy weryfikacji decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., na podstawie art. 154 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. umorzyło postępowanie w sprawie zarzucanej bezczynności Kolegium w rozpatrzeniu podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. w trybie art. 154 k.p.a. Podaniem z dnia 26 marca 2014 r. strona wezwała Kolegium po raz kolejny do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego niezałatwienia sprawy weryfikacji decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 154 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ponownie umorzyło postępowanie w sprawie zarzucanej bezczynności w rozpatrzeniu podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. w trybie art. 154 k.p.a. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w załatwieniu podania z dnia 20 sierpnia 2013 r. i w kwestii weryfikacji decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 20 sierpnia 2013 r. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 i zmiany decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a. ze względu na słuszny interes strony. Wskazał, że w dniu [...] grudnia 2013 r., tj. po czterech miesiącach Kolegium "raczyło" wydać decyzję, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Skarżący zarzucił, ze odmawia mu się ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., mimo w terminie złożonego wniosku. Odmawia się mu również weryfikacji decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w oparciu o art. 154 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy oraz wniosło o umorzenie postępowania w sprawie zarzucanej przewlekłości organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.) została wprowadzona od 11 kwietnia 2011 r. zarówno w procedurze administracyjnej, jak i procedurze sądowo-administracyjnej możliwość skarżenia przewlekłości postępowania obok dotychczasowego skarżenia bezczynności organu . Ustawodawca nowelizując przepisy we wskazanym wyżej zakresie nie określił jednak zakresu terminologicznego pojęcia "przewlekłe prowadzenie postępowania", a zatem w tej kwestii należałoby oprzeć się na wypracowanym stanowisku w doktrynie i orzecznictwie sądowo-administracyjnym. W związku z tym przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuacje prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, Warszawa 2011), czy też jako stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6/30). Z kolei w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażono pogląd, że "przez przewlekłość postępowania należy rozumieć takie stany faktyczne, które nie są zawarte w pojęciu "bezczynności organu". Są to więc przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych – co do zasady jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny". (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Gl 38/11). Wskazano również ,że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy "organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy" ( zob. wyroki : Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 42/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/ Łd 45/11 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 143/11). Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego , aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Wobec tego rozumując a contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Z przywołanych powyżej tez jednoznacznie wynika: - po pierwsze, że pojęcie "przewlekłości postępowania administracyjnego", obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy, - po drugie, że opisywane pojęcie ma inny zakres znaczeniowy niż pojęcie "bezczynność organu". Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy ,że skarga na przewlekłość postępowania dotyczy sytuacji, w której organ wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w badanej sprawie , bowiem sformułowany w skardze zarzut przewlekłości postępowania, polegającej na nierozpatrzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. we właściwym terminie podania z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzję orzekająca merytorycznie o żądaniu strony w tej sprawie Kolegium wydało w dniu [...] grudnia 2013 r., po rozpatrzeniu żądania strony, które zostało doprecyzowane pismem z dnia 6 listopada 2013r. A zatem zostało ono załatwione w terminie przewidzianym do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Również w powyższym terminie - poza wspomnianą wyżej decyzją- Kolegium pismem z dnia 24 grudnia 2013 r., przekazało Prezydentowi W. jako organowi właściwemu do weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a. decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] podanie strony z dnia 20 sierpnia 2013 r., w części zawierającej żądanie zmiany tej decyzji w tym trybie. Natomiast materiał aktowy badanej sprawy nie wskazuje na to ,że organ podejmował jakiekolwiek inne, pozorne czynności , które mogłyby przemawiać za przewlekłością postępowania. Takich okoliczności zresztą nie wskazuje sam skarżący , a jedynie manifestuje swoje niezadowolenie z treści podjętego w jego sprawie rozstrzygnięcia organu . Oceniając z tego punktu widzenia prezentowane przez skarżącego stanowisko stwierdzić należy ,że sposób załatwienia jego sprawy , zawarty w konkretnym rozstrzygnięciu organu strona może kwestionować w drodze wykorzystania stosownych środków zaskarżenia w toku administracyjnego postępowania, a następnie w ramach kontroli sądowo-administracyjnej . Z powyższych względów nie ma podstaw do uznania, że organ dopuścił się przewlekłości w sprawie w omawianym wyżej zakresie ,albowiem wniosek strony został załatwiony w terminie określonym do jej rozpatrzenia , przy wykorzystaniu prawnej formy działania , przewidzianej procedurą administracyjną Stwierdzenie powyższego oznacza ,że skarga na przewlekłość postępowania przedstawia się jako bezzasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.