IV SAB/Wr 1149/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Wójta Gminy Sulików w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 25 sierpnia 2025 r. I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy Sulików w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2025 r.; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Sulików nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wójta Gminy Sulików do rozpoznania punku II wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; IV. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Sulików do rozpoznania punktu I oraz III wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publiczne; V. zasądza od Wójta Gminy Sulików na rzecz skarżącego M. O. kwotę 597,00 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy Sulików (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2025 r. M. O. (dalej: Strona, Skarżący, Wnioskodawca) wystąpił do Urzędu Miejskiego Brzeg Dolny o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy na terenie gminy planowane jest utworzenie miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji? 2. Czy gmina bierze udział lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców? 3. Czy gmina przewiduje wprowadzenie dla imigrantów lub uchodźców jakichkolwiek zniżek, ulg czy szczególnych ułatwień w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki) ?. W treści wniosku zawarto adnotację o przesłaniu wnioskowanej informacji w formie elektronicznej na podany we wniosku adres e-mail. Wniosek został złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej i wpłynął do organu w dniu 25 sierpnia 2025 r. Pismem z dnia 18 września 2025 r. organ udzielił odpowiedzi wskazując: 1. Czy na terenie gminy planowane jest utworzenie miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji? Gmina Sulików nie planuje utworzenia miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji. 2. Czy gmina bierze udział lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców? Gmina Sulików nie planuje utworzenia miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji. 3. Czy gmina przewiduje wprowadzenie dla imigrantów lub uchodźców jakichkolwiek zniżek, ulg czy szczególnych ułatwień w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki)? Na chwilę obecną Gmina Sulików nie przewiduje wprowadzenie dla imigrantów lub uchodźców jakichkolwiek zniżek, ulg czy szczególnych ułatwień w dostępie do usług publicznych (np. komunikacji, kultury, opieki). . Pismo to zostało Skarżącemu przesłane drogą komunikacji elektronicznej na wskazany we wniosku adres e-mail w dniu 18 września 2025 r. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 15 września 2025 r. za pośrednictwem organu złożył skargę (sporządzoną 9 września 2025 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu wnosząc o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi na pismo złożone w dniu 25 sierpnia 2025 r. oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że do dnia dzisiejszego, tj. do dnia 9 września 2025 r. nie otrzymał odpowiedzi na złożone zapytanie. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Tymczasem obecnie, od chwili złożenia wniosku upłynęło już 15 dni. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 25 sierpnia 2025 r. do organu wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedź na wniosek została udzielona w dniu 18 września 2025 r. w formie elektronicznej na adres mailowy wskazany we wniosku. Opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na ww. wniosek wynikało z tego, iż w tamtym okresie Urząd Gminy Sulików borykał się z dużymi brakami kadrowymi z powodu sezonu urlopowego oraz zwolnień lekarskich pracowników. Urząd próbował nawiązać bezpośredni kontakt z wnioskodawcą celem jak najszybszego zrealizowania wniosku, jednak próby te pozostały bez odpowiedzi ze strony wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze organ wniósł o oddalenie skargi. Odpis odpowiedzi na skargę został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 17 października 2025 r. (k: 9 akt sprawy sądowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. stanowi zaś, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej wystąpi wówczas gdy ustawowo zobowiązany organ nie podejmie prawem przewidzianych działań w przewidzianym terminie, co istotne działania te muszą dotyczyć informacji publicznej. Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 139/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Milczenie organu przez całe 14 dni jest dowodem na to, że organ ten dopuścił się bezczynności. Jest to bowiem stan obiektywny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 44/21, dostępny w CBOSA). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie nie ma sporu, że Wójt Gminy Sulików jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W sprawie okolicznością niesporną pozostaje również kwalifikacja żądanych przez Stronę we wniosku z dnia 25 sierpnia 2025 r. informacji jako informacji publicznych, albowiem organ nie kwestionował publicznego charakteru żądanych przez Stronę informacji. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.di.p. Pojęcie "informacji publicznej" zawarte w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bardzo szerokie, o czym przekonuje otwarty katalog przedmiotowy podany w art. 6 u.d.i.p. Powyższe prowadzi do konkluzji, że w istocie wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (por. T. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., str. 136 i nast., M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.). Skoro zatem wniosek Skarżącego dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wniosek Skarżącego z 25 sierpnia 2025 r. został wprawdzie rozpoznany przez organ, jednakże miało to miejsce dopiero 18 września 2025 r., a zatem po upływie terminu wynikającego z powołanego przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który upływał z dniem 8 września 2025 r. (wniosek wpłynął do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 25 sierpnia 2025 r.). Nie jest sporne, że w tym czasie organ nie poinformował i nie wykazał, że w tym terminie informacja nie może być udostępniona, czyli nie skorzystał z trybu przewidzianego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Przedstawione dotąd fakty wskazują, że organ dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Strony, albowiem wniosek Strony nie został załatwiony w terminie wynikającym z przepisów prawa. Obowiązkiem Sądu było przeprowadzenie oceny, czy odpowiedź organu koresponduje z treścią zadanych mu pytań, a nadto, czy jest wyczerpująca. Oceniając pod tym kątem treść informacji udzielonych Stronie przez organ a zawartych w piśmie z dnia 18 września 2025 r. Sąd stwierdził, że organ wywiązał się ze swojego obowiązku w zakresie pytań oznaczonych w treści wniosku numerami 1 oraz3. W ocenie Sądu, organ w sposób nieadekwatny do żądania Strony odpowiedział na pytanie sformułowane w punkcie 2 wniosku. Należy dostrzec, że poprzez pytanie zadane w punkcie 2 wniosku Strona chciała uzyskać informację na temat tego, czy gmina bierze udział lub planuje udział w jakichkolwiek programach rządowych, samorządowych lub unijnych, które dotyczą integracji lub wsparcia dla imigrantów/uchodźców. Natomiast udzielając odpowiedzi na to pytanie organ powielił odpowiedź udzieloną na pytanie zadane w punkcie 1 wniosku i wskazał, że Gmina Sulików nie planuje utworzenia miejsc zakwaterowania dla imigrantów lub uchodźców w ramach mechanizmu relokacji, a zatem udzielił w tym zakresie odpowiedzi w innym, węższym zakresie aniżeli oczekiwała Strona formułując omawiane pytanie w punkcie 2 wniosku. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Przy czym, mając na uwadze obiektywny stan bezczynności, pozbawione znaczenia dla jej stwierdzenia są argumenty organu odnoszące się do przyczyny nieudostępnienia informacji w terminie prawem przewidzianym. Okoliczności ta ma natomiast znaczenie przy kwalifikacji naruszenia prawa, co Sąd obligowany jest uczynić zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle tego zapisu Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił co legło u podstaw naruszenia terminu w rozpoznaniu wniosku Strony. W opinii Sądu działanie organu administracji publicznej jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to fakt rozpoznania wniosku Strony, choć nie do końca właściwy, jak i okres zwłoki w rozpoznawaniu wniosku Strony nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania punktu 2 wniosku strony o czym orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania pozostałych punktów wniosku Strony, tj. punktu 1 oraz punktu 3. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności wykonanej. Jednakże umorzenie postępowania sądowego w takiej sytuacji w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia oznacza jednocześnie uznanie przez sąd administracyjny, że organ administracji dopuścił się bezczynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 1161/21, z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21 oraz z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 470/18). O kosztach postępowania - pkt V sentencji wyroku - Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964, ze zm.). Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.