IV SAB/Wr 116/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Rektora Uniwersytetu W. w przedmiocie wniosków o egzekucję zaległego stypendium doktoranckiego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt IV SO/Wr 22/11 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał A. B., dalej: skarżący, przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 października 2011 r. Pełnomocnikiem skarżącego Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła adwokata P. M. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 października 2011 r. w związku z uprawomocnieniem się powyższego postanowienia przyznającego prawo pomocy zakreślono sprawę w repertorium SO. Pismem z dnia 21 listopada 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o wypłatę stypendium doktoranckiego. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 116/11 i oddalona wyrokiem Sądu z dnia 24 kwietnia 2012 r. (pkt I sentencji), a w części dotyczącej zobowiązania Rektora do wypłaty stypendium odrzucona (pkt II sentencji). Następnie wyznaczony w sprawie pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W dniu 13 czerwca 2012 r. skarżący wniósł o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, iż po wydaniu wyroku pełnomocnik odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej, "mimo że w jego opinii wyrok jest tylko częściowo zgodny z prawem i mało precyzyjny". Z kolei, zdaniem skarżącego adwokat K. U. ma w tym względzie odmienne zdanie, a w związku z przymusem adwokackim, wyznaczenie pełnomocnika w jego osobie nie ograniczy jego prawa do sądu. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu umorzył postepowanie sadowoadministracyjne wszczęte powyższym wnioskiem. Na powyższe postanowienie skarżący złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie ponownego wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata. Jak wskazał Sąd, wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę oddalił. Wyznaczony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik uczestniczył w rozprawie, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. W związku z brzmieniem art. 243 § 2 p.p.s.a., na obecnym etapie postępowania, skarżący nadal reprezentowany jest przez wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu. Przy czym, złożenie kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w tym zakresie nie uchyla skutków prawomocności rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 10 października 2011 r. Skoro skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, ponowny wniosek złożony w tym względzie jest bezprzedmiotowy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, podnosząc że umorzenie postępowania w sprawie wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu przy odmowie sporządzenia skargi kasacyjnej przez już wyznaczonego pełnomocnika pozbawia go dostępu do Naczelnego Sądu Administracyjnego i rażąco narusza art. 45 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Postanowieniem z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 712/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na wymienione wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wr 116/11. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyznaczenie przez korporację prawniczą pełnomocnika i podjęcia przez niego działań stanowi wykonanie wydanego przez sąd postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Tym samym skarżący nie może ubiegać się o ponowne ustanowienie pełnomocnika ponieważ prawo to zostało niejako skonsumowane. Postępowanie w zakresie ponownego wniosku o ustanowienie adwokata jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowe. Skarżący na urzędowym formularzu z dnia 17 czerwca 2013 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie wniosków o egzekucję zaległego stypendium. W jego uzasadnieniu podniósł, że Rektor nie wypłacił mu zaległego stypendium za 2004 r. i 2005 r., zaś Sąd uznał, że bezczynność tego organu trwała zaledwie 12 dni i oddalił skargę. Pomimo upływu kolejnego roku Rektor nie rozpoznał jego wniosków o egzekucję zaległego stypendium. Adwokat jest mu potrzebny aby założyć skargę na bezczynność Rektora w sprawie wniosków o egzekucję zaległego stypendium doktoranckiego za 2004 r. i 2005 r. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym we Wrocławiu umorzył postepowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 października 2011 r. , sygn. akt IV SO/Wr 22/11 skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym m. in. ustanowienie adwokata. Prawo to zostało przyznane przed wszczęciem postepowania sądowego i obejmuje ono w myśl art. 244 § 2 p.p.s.a. cały tok postępowania rozpoznawczego, w tym również postępowanie w zakresie powyższego wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 18 lipca 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od wymienionego postanowienia z dnia 8 lipca 2013 r. Wniósł o uchylenie wydanego postanowienia i rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod nową sygnaturą bowiem wniosek ten dotyczy nowej skargi, którą zamierza sporządzić w przyszłości. Wskazał, że brak prawa pomocy na etapie sporządzenia nowej skargi rażąco narusza art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. sprzeciw od postanowienia z dnia 8 lipca 2013 r. wniósł także pełnomocnik skarżącego. Zdaniem pełnomocnika, sprawa objęta postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy z dnia 10 października 2011 r. zakończyła się z chwilą uprawomocnienia się wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 r. a wniosek skarżącego z dnia 17 czerwca 2013 r. nie jest kolejnym wnioskiem w sprawie, lecz nowym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego został wniesiony w ustawowym terminie Sąd jest zobligowany do dokonania oceny sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie wniosku. Przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zostało w toku postępowania cofnięte. Wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił złożoną przez skarżącego skargę. Wyznaczony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik uczestniczył w rozprawie, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. W związku z brzmieniem art. 243 § 2 p.p.s.a., na obecnym etapie postępowania, skarżący nadal reprezentowany jest przez wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu. Prawo pomocy zostało bowiem przyznanie skarżącemu przed wszczęciem postepowania sądowego i obejmuje ono w myśl art. 244 § 2 p.p.s.a. cały tok postępowania rozpoznawczego, w tym również postepowanie w zakresie wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. przy czym, złożenie kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w tym zakresie nie uchyla skutków prawomocności rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 10 października 2011 r. Skoro skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, ponowny wniosek złożony w tym względzie jest bezprzedmiotowy. Zważyć należy, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, tj. nie doprowadził do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez referendarza sądowego bądź Sąd. Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych, np. udział i reprezentowanie skarżącego na rozprawie, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wniosek skarżącego z dnia 17 czerwca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu zostanie rozpoznany w odrębnym postępowaniu przez nadanie nowego numeru sprawy. W świetle tego nie miało miejsca , jak podnosi skarżący, ograniczenie jego prawa do sądu. Nie ma bowiem uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że umorzenie postępowania w sprawie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy narusza Konstytucję RP, czy Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2, orzekł jak w sentencji postanowienia.