IV SAB/Wr 135/17

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego, ustanowionego z urzędu, E. A. K. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w sprawie ze skargi K. W. na bezczynność [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 289/14 przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Dnia [...] Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego E. A. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 289/14 oddalił skargę (pkt I sentencji wyroku). W wyroku tym zasądzono na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie wraz z podatkiem VAT za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł (pkt II sentencji wyroku). Pismem z dnia 3 czerwca 2015 r. pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej wniósł o uwzględnienie tej skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych prawem. Kolejnym pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. pełnomocnik z urzędu uzupełnił skargę kasacyjną wnioskując o przeprowadzenie dowodu z dołączonego dokumentu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2284/15 wydanym na rozprawie, uchylił zaskarżony wyrok w pkt I (czyli w pkt I, w którym oddalono skargę) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W uzasadnienia tego wyroku k- 146 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu, gdyż w tej materii wyłącznie właściwe są wojewódzkie sądy administracyjne. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem radca prawny odebrał w dniu 4 lipca 2017 r. Z protokołu rozprawy przed NSA z dnia 11 maja 2017 r. wynika, że nikt się na niej nie stawił. W związku z omówioną wyżej treścią uzasadnienia powyższego wyroku NSA z dnia 11 maja 2017 r. dotyczącą wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu i zawartym w skardze kasacyjnej sporządzonej przez tego pełnomocnika wnioskiem o zasądzenie kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych prawem k-111, przyjąć należy, iż wniosek ten dotyczy w niniejszej sprawie zasądzenia na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Po zwrocie akt przez NSA zarządzeniem Wiceprezesa WSA z dnia 31 lipca 2017 r., działającego w zastępstwie Przewodniczącego Wydziału IV, niniejszej sprawie nadano nową sygnaturę akt, tj. IV SAB/Wr 135/17. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat lub radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Skoro ustawodawca w § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok w dniu 18 marca 2015 r., a więc przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do rozpoczętego postępowania w kolejnej II instancji, toczącego się od momentu wydania tego wyroku, aż do czasu zakończenia postępowania w tej kolejnej (drugiej) instancji przepisy dotychczasowe, czyli przepisy dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.); dalej; dotychczasowego rozporządzenia. Podobna reguła została zawarta w § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 1805), które na podstawie przepisu § 23 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. utraciło moc z dniem 2 listopada 2016 r. Przepis § 15 dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie stanowił, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z § 16 tego dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z przepisu tego wynika, że wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały opłacone w całości lub w części. Jednocześnie z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wydanego w okresie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.) wynika, że brak powyższego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por.m.in. postanowienia NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14. Stanowisko to zachowuje w pełni aktualność na gruncie powołanego wyżej dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2012 r., znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, skoro powołany wyżej przepis § 16 tego rozporządzenia stanowił, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Identyczne brzmienie miał bowiem przepis § 20 poprzedniego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwestii wymaganego we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na rzecz adwokatów ustanowionych z urzędu oświadczenia, że opłaty nie zostały opłacone w całości lub w części. W tej sytuacji, skoro rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, zawarty na stronie nr 1 skargi kasacyjnej, nie zawiera oświadczenia wymaganego w przepisie § 16 dotychczasowego rozporządzenia, należało odmówić przyznania wynagrodzenia. Dodać trzeba, iż wymagane oświadczenie nie zostało również zawarte w pozostałej treści skargi kasacyjnej ani też w piśmie z dnia 29 czerwca 2015 r. k- 119 stanowiącym uzupełnienie tej skargi kasacyjnej. Natomiast oświadczenie pełnomocnika z urzędu zawarte w piśmie z dnia 26 stycznia 2015 r. k- 68 z którego wynika, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części dotyczy wyłącznie, zwartego w treści tego pisma, wniosku o zasądzenie kwoty 250 zł netto, czyli 295,20 brutto tytułem pomocy prawnej udzielnej z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji, skoro pismo to zostało złożone w toku postępowania przed sądem I instancji i zostało w nim wyrażone stanowisko dotyczące podtrzymania skargi wniesionej do sądu I instancji przez stronę skarżącą k- 66, a podana w nim kwota wynagrodzenia 295,20 zł brutto odnosi się do uregulowanej w przepisie § 14 ust. 2 pkt 1 lit "c" rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. kwoty wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu za udział w postępowaniu przed sądem I instancji, która ponadto została zasądzona wspomnianym wyrokiem WSA z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 289/14. Również oświadczenie w tym przedmiocie złożone na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. k- 78 dotyczy kosztów za udział w postępowaniu przed sądem I instancji, skoro zastało złożone na rozprawie przed wojewódzkim sądem administracyjnym i Sąd ten w pkt II wyroku, wydanym tego samego dnia, zasądził na rzecz pełnomocnika z urzędu wskazaną już wyżej kwotę tj. 295,20 obejmującą wynagrodzenie powiększone o podatek VAT. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 16 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, orzeczono jak w sentencji.