IV SAB/Wr 14/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-04-14

Skład orzekający: Annetta Chołuj, Dagmara Dominik-Ogińska, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów, oparty na zarzucie naruszenia prawa przy wydawaniu wcześniejszego postanowienia, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na zarzucie naruszenia prawa przy wydawaniu wcześniejszego postanowienia, nie jest uzasadniony, jeśli strona nie uprawdopodobni istnienia konkretnych przesłanek określonych w art. 18-20 PPSA. Samo prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów procesowych nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego, a instytucja ta nie może być wykorzystywana do eliminowania sędziów uznanych przez stronę za nieodpowiadających jej interesom. Oświadczenie sędziego o braku podstaw do wyłączenia, jeśli nie budzi wątpliwości, jest wiarygodne.
Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej jego skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wniosek o wyłączenie sędziów został oparty na zarzucie naruszenia zasady legalności i zasadności przy wydawaniu wcześniejszego postanowienia sądu. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj (spr.) Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o wyłączenie sędziów: sędziego NSA Anny Moskały, sędziego NSA Haliny Filipowicz-Kremis, sędziego WSA Olgi Białek; w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych w tym wniosku sędziów. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie, w treści którego zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie: sędziego NSA Anny Moskały, sędziego NSA Haliny Filipowicz-Kremis, sędziego WSA Olgi Białek, wskazując, że wydali wymienione rozstrzygnięcie z nieposzanowaniem zasady legalności i zasadności. Jako podstawę wyłączenia skarżący powołał art. 18, art. 19, art. 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej: p.p.s.a.). W dniach 29 marca, 31 marca oraz 1 kwietnia 2016 r. objęci wnioskiem sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 14/15 nie zachodzą podstawy wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a., jak również nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów - sędziego NSA Anny Moskały, sędziego NSA Haliny Filipowicz-Kremis, sędziego WSA Olgi Białek - był niezasadny. Wyjaśnić trzeba, że p.p.s.a. przewiduje ściśle sytuacje, gdy sędzia może zostać wyłączony od rozpoznania konkretnej sprawy. Wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, stosownie do treści art. 18 § 1 p.p.s.a. następuje w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od ww. przyczyn zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Obowiązkiem strony zgłaszającej wniosek jest natomiast uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej zaś sprawie skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, aby zachodziła którakolwiek z przesłanek wskazanych w art. 18-20 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, w ocenie skarżącego, wskazani we wniosku sędziowie podlegali wyłączeniu z uwagi na naruszenie prawa przy wydawaniu postanowienia z dnia 22 lutego 2016 r. Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego jest niewystarczająca do uwzględnienia jego wniosku o wyłączenie sędziów. Według Sądu, samo prowadzenie przez sędziego postępowania z naruszeniem przepisów procesowych, nie może być skuteczną podstawą wniosku o wyłączenie sędziego. Strona powinna bowiem zwalczać naruszenie przepisów postępowania przy pomocy środków zaskarżenia (por. postanowienia SN: z 24 marca 1966 r., II PZ 15/66; z 21 sierpnia 1970 r. I PZ 41/70, z 2 maja 1974 r., I CZ 48/74). Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (zob. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., I OZ 342/14, CBOSA). Ponadto wskazani we wniosku sędziowie potwierdzili w swoich oświadczeniach, że nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności z art. 18 oraz art. 19 p.p.s.a. W orzecznictwie utrwalony jest zaś pogląd, że brak podstaw do wyłączenia sędziego występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (zob. postanowienie NSA z 11 września 2012 r., II OZ 704/12, CBOSA). Podkreślić należy, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 212/71, OSNC 1972/3/55). W tym stanie rzeczy, wobec braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek do wyłączenia sędziego, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło