IV SAB/Wr 1403/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-04-28

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Bogumiła Kalinowska, Marta Pająkiewicz-Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Uznano, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy zostało umorzone jako bezprzedmiotowe z uwagi na pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania. Skarga w zakresie żądania przyznania odszkodowania została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwienia spraw, co powoduje straty finansowe i utrudnia życie. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując niewystarczającą obsadą kadrową i dużą liczbą spraw. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego. II. Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. III. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia wniosku skarżącego. IV. Oddalono dalej idącą skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność i przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia wniosku skarżącego; IV. oddala dalej idącą skargę. Skarżący M. T., obywatel U., w piśmie z dnia 28 września 2021 roku (wpływ do organu: 30 września 2021 r.) złożył skargę na przewlekłość i bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w rozumieniu przepisów ustawy o cudzoziemcach. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenie przewlekłości i bezczynności, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżącego od organu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 7 p.p.s.a. odszkodowania w wysokości 10000 zł oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W skardze zarzucono organowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie dotyczącym terminów załatwienia spraw oraz norm ogólnych postępowania. Argumentował, że organ nie odpowiada na pisma, nie przesłał ponaglenia do szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Przekroczenie terminów ustawowych wydania zezwolenia na pobyt czasowy uniemożliwia podjęcie pracy, powoduje znaczące straty finansowe cudzoziemca, brak karty pobytu uniemożliwia zmianę stanowiska pracy, jeżeli cudzoziemiec może pracować na podstawie odrębnych przepisów, utrudnia podróże. Brak decyzji powoduje stres, niepewność stabilizacji życiowej i rodzinnej w obcym państwie. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc między innymi argumentację o dalece niewystarczającej obsadzie kadrowej. Stwierdził, że w tego rodzaju sprawach wymagane jest podjęcie szeregu czynności procesowych. Zaniechanie organu nie może być poczytane za przejaw złej woli, gdyż uwarunkowane jest czynnikami obiektywnymi. Wojewoda znajduje się w bardzo trudnej sytuacji w związku z olbrzymią skalą napływu wniosków cudzoziemców (np. w 2018 r. – 20080, w 2019 r. – 26854, w 2020 r. – ponad 30226). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez sformułowanie: "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy". Ponadto przy ustalaniu znaczenia komentowanego pojęcia należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie nie podejmuje działań charakteryzujących się koncentracją, względnie mają one charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie postawić zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się nadto, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie zasady ekonomiki postępowania wyrażonej w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Z kolei pojęcie bezczynności zawarte jest także w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Należy przy tym podkreślić, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika zatem w merytoryczną i procesową poprawność aktu lub czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności w rozumieniu wyżej przytoczonym. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu. Jak wynika z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy skarżący złożył wniosek (data wpływu do organu) 13 kwietnia 2018 roku wraz z dokumentami. Kolejne dokumenty zostały złożone 27 stycznia 2020 r. W międzyczasie skarżącemu, który przebywał legalnie na terytorium Rzeczypospolitej na mocy uprzednio udzielonego zezwolenia, w dniu 28 maja 2019 r. Wojewoda Dolnośląski przedłużył wydane skarżącemu zezwolenie typ A na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po rozpatrzeniu wniosku pracodawcy – od dnia 28 maja 2019 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. W sprawie jednak niniejszej, zainicjowanej wnioskiem z 13 kwietnia 2018 r., organ nie podejmował czynności. Skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie (wpływ do organu 1 lutego 2021 r.). Organ w dniu 4 marca 2021 r. podjął pierwszą czynność procesową i wystąpił pisemnie do organów Policji, Agencji Bezpieczeństwa Publicznego oraz Straży Granicznej o przekazanie stosownych informacji co do wjazdu i pobytu cudzoziemca na terytorium RP zaś w dniu 5 marca 2021 r. wystosował na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do skarżącego wezwanie, z uwagi na złożenie niekompletnego wniosku, do uzupełnienia tego wniosku – w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez wypełnienie formularza wniosku w części A pkt 2,3,5,17 – znaki szczególne, w części C pkt II, III, IV, V oraz w części E poprzez złożenie czytelnego podpisu imieniem i nazwiskiem. Wezwanie o usunięcie braków formalnych wniosku doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 marca 2021 r. Akta nie odzwierciedlają aktywności procesowej skarżącego lub jego pełnomocnika po otrzymaniu opisanego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. Skarżący w dniu 28 września 2021 r. natomiast sporządził skargę na bezczynność i przewlekłość organu. Przed przekazaniem skargi organ w dniu 3 listopada 2021 r. przesłał ponaglenie do szefa ds. Cudzoziemców oraz zakończył postępowanie zawiadomieniem ([...]) wydanym na mocy art. 64 § 2 k.p.a. o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ między innymi podał, że skarżący mimo otrzymania opisanego wezwania do dnia 3 listopada 2021 r. nie uzupełnił wskazanych braków formalnych wniosku. Organ w opisanych okolicznościach sprawy (o czym orzeczono w pkt. I sentencji) procedował niewątpliwie przewlekle, przekraczając przy tym terminy załatwienia sprawy wyznaczone w art. 35 § 3 k.p.a., przewidziane nawet dla spraw szczególnie skomplikowanych oraz pozostawał bezczynny – na dzień wniesienia skargi, nie załatwił bowiem sprawy z zachowaniem ustawowego terminu. Tak długotrwały stan utrzymującej się przewlekłości i bezczynności wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa. Kategoria "rażącego" naruszenia prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide wyrok NSA z 17 maja 2019 r., I OSK 2171/17). W kontekście twierdzeń organu wypada podkreślić, że braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia do takiej zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej i niepodejmowania przez tak długi okres żadnych czynności procesowych. W takim stanie rzeczy Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przewlekłość oraz bezczynność miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Wobec zakończenia (po wniesieniu skargi) postępowania w sprawie, wskutek pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania w dniu 3 listopada 2021 r., niniejsze postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy podlegało umorzeniu na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe (pkt III sentencji wyroku). W aspekcie tej czynności materialno-technicznej organu trzeba zauważyć, że zgodnie z postanowieniami art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z brzmienia cytowanego przepisu wnosić należy, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wymaga łącznego zaistnienia trzech następujących przesłanek: 1) podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, 2) organ administracji publicznej wezwał wnoszącego podanie do usunięcia braków, określając termin do ich usunięcia oraz pouczając o skutkach nieusunięcia braków, 3) upłynął bezskutecznie 7-dniowy termin do usunięcia braków. Sformułowanie "innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa" oznacza, że chodzi tu wyłącznie o przypadek obowiązywania konkretnych przepisów prawa przewidujących określone wymagania, które powinno spełniać wnoszone podanie. Wymogi co do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zostały ustalone w art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (w brzmieniu obowiązującym w stanie prawnym sprawy). Według art. 106 ust. 1 wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwoleń, o których mowa w art. 139a ust. 1 i art. 139o ust. 1, cudzoziemiec składa na formularzu zawierającym: - (pkt 1) dane cudzoziemca lub informacje, o których mowa w art. 13, w zakresie niezbędnym do wydania zezwolenia; - (pkt 6) imię, nazwisko, datę urodzenia oraz informacje o płci, obywatelstwie i miejscu zamieszkania członków rodziny cudzoziemca zamieszkałych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z określeniem stopnia pokrewieństwa, a także informację o ubieganiu się przez nich o zezwolenie na pobyt czasowy oraz o tym, czy pozostają na utrzymaniu cudzoziemca; - (pkt 7) informację o poprzednich pobytach oraz aktualnym pobycie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - (pkt 8) informację o podróżach i pobytach zagranicznych cudzoziemca w okresie ostatnich 5 lat; - (pkt 10) informację o środkach finansowych na pokrycie kosztów utrzymania cudzoziemca; - (11) informację o posiadanym przez cudzoziemca ubezpieczeniu zdrowotnym; - (12) informację o deklarowanym celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - (13) informację o zatrzymaniu cudzoziemca, umieszczeniu go w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, zakazie opuszczania przez niego kraju, odbywaniu kary pozbawienia wolności lub jego tymczasowym aresztowaniu; - (14) informację o zobowiązaniach cudzoziemca wynikających z orzeczeń sądowych, postanowień i decyzji administracyjnych, w tym o zobowiązaniach alimentacyjnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub poza tym terytorium; - (15) wzór podpisu cudzoziemca; - (16) pisemne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe. W art. 107 ust. 1 ustawy zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia wzoru formularza wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 106 ust. 1. Na tej podstawie prawnej stosowny formularz został określony i na dzień składania wniosku przez skarżącego regulowało to rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 lutego 2018 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (Dz. U. z 2018 r. poz. 333). W treści formularza (pkt 3) zawarto pouczenie, a między innymi, że należy wypełnić wszystkie wymagane rubryki. W ocenie Sądu, mając na uwadze treść art. 106 ust. 1 ustawy tylko sporządzony na urzędowym formularzu, zawierający wszystkie wymagane informacje wniosek stanowi o kompletności przedmiotowego wniosku, a brak którejkolwiek z nich stanowi przeszkodę do jego merytorycznego rozpoznania i - jako brak formalny pisma (wniosku) – podlega w trybie art. 64 § 2 k.p.a. możliwości uzupełnienia przez wnioskodawcę stosownie do prawnych wymagań przedmiotowego wniosku, tj. usunięcia przez wnioskodawcę jego braków poprzez uzupełnienie wniosku w obowiązanym i wskazanym przez organ zakresie. Na gruncie wykładni art. 64 § 2 k.p.a. pozostawienie żądania strony bez rozpoznania nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, lecz kończy postępowanie w danej instancji. Jeżeli żądanie strony inicjuje postępowanie administracyjne, pozostawienie wniosku bez rozpoznania w zasadzie oznacza odmowę przeprowadzenia takiego postępowania. Prawidłowe wezwanie wystosowane przez organ administracyjny na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zawierające kompletną i wyczerpującą informację o tym jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braku podania przez podmiot je wnoszący, może wywołać skutki w postaci biegu termu siedmiodniowego do usunięcia braków i w dalszej kolejności pozostawienia podania bez rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 3/11). A zatem innymi słowy, pozostawienie podania bez rozpoznania jest możliwe wówczas, gdy wnoszący w ogóle nie uzupełnił wskazanego braku formalnego lub uzupełnił go, ale niezgodnie z wymaganiami precyzyjnie określonymi w wezwaniu. W rozpoznawanej sprawie ewidentnie mimo prawidłowego, skutecznego wezwania organu, skarżący nie złożył wniosku odpowiadającego wymaganiom prawa. Stan bezczynności ustąpił z chwilą pozostawienia przez organ wniosku bez rozpatrzenia, która to czynność materialno-techniczna była prawidłowa. Na mocy § 2 art. 149 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że obowiązujące w tej materii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór czy zastosować ten środek leży całkowicie w gestii oceny sądu a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki WSA - w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. IV SAB/Wa 294/16 oraz w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 72/19, wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., II OSK 2197/17, WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. III SAB/Wr 40/17). W ocenie Sądu, zachodzi brak uzasadnionych podstaw do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Działanie organu nie miało charakteru celowego naruszenia obowiązków, nadto godzi się jeszcze raz podkreślić, że na stan przewlekłości i w rezultacie długo utrzymującej się bezczynności wpłynął fakt, że wniosek skarżącego, nie był wypełniony w jego istotnych częściach, w tym między innymi nie zawierał podpisu skarżącego cudzoziemca w części E zawierającej oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe. Skarżący nie wypełnił w sposób kompletny wniosku, tak jak wskazał to organ, co znajduje odzwierciedlenie w treści wniosku znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy. Nie mógł więc temu podaniu zostać nadany natychmiastowy bieg celem rozpoznania. Jednakże, najistotniejsze jest to, że skarżący prawidłowo pouczony o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, na wezwanie organu nie usunął tych braków mimo zakreślonego terminu i nie uczynił tego nawet do czasu pozostawienia podania bez rozpatrzenia. W sytuacji konieczności pozostawienia bez merytorycznego rozpoznania obarczonego licznymi brakami wniosku skarżącego, nie można uznać by skarżący poniósł realną szkodę wymagającą jej zrekompensowania poprzez przyznanie mu sumy pieniężnej od organu. W powyższym świetle Sąd się nie dopatrzył usprawiedliwionych okolicznościami sprawy podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. Wobec powyższego w tej części Sąd skargę oddalił (pkt IV). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło