IV SAB/Wr 187/16

|Sygn. akt IV SAB/Wr 187/16 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 6 grudnia 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, , Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2016 r., sprawy ze skargi T. Ź., na bezczynność B. Wodociągów i Oczyszczania S.A. w B., w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, , , I. stwierdza, że bezczynność B. Wodociągów i Oczyszczania S.A. w B. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 czerwca 2016 r. nie miała, miejsca z rażącym naruszeniem prawa,, II. w pozostałym zakresie postępowanie umarza,, III. zasądza od B. Wodociągów i Oczyszczania S.A. w B. na rzecz skarżącego T. Ź. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego., T. Ź. skierował pocztą elektroniczną w dniu 9 czerwca 2016 r. wniosek do B. Wodociągów i Oczyszczalni S.A. w B. o następującej treści: Powołując się na ustawę regulującą dostęp do informacji publicznej proszę o udzielenie w formie e-maila odpowiedzi na następujące pytania: - czy korzystacie Państwo ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego? - jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz? - jaka część (podać w procentach) środków przeznaczonych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych)? - czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działalności? - ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób (podmiotów) wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013? Odpowiedź na powyższe pismo została udzielona w dniu 6 października 2016 r. i przesłana na adres wnioskodawcy w dniu 11 października 2016 r. (pismo organu z 6 października 2016 r. i dowód jego nadania z dnia 11 października 2016 r.). Jednocześnie zawarto informację, że zwłoka w udzieleniu odpowiedzi była związana z omyłkowym potraktowaniem przez pracownika Spółki przesłanego wniosku jako korespondencji niepożądanej, nagminnie przesyłanych informacji zapychających e-mail Spółki. Skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej do tutejszego Sądu złożył wnioskodawca. Zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o: 1) zobowiązanie organu reprezentującego bezczynny podmiot do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2) stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie, na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, 4) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Skarga nosi datę 19 września 2016 r., a do Sądu wpłynęła w dniu 17 października 2016 r. W uzasadnieniu podał, że "współpracuje z organizacją pozarządową, która monitoruje między innymi wydatki publiczne przeznaczone na obsługę prawną i bada stan zaległości obywateli względem podmiotów publicznych. W związku z powierzonym zadaniem skarżący zwrócił się do bezczynnego podmiotu za pośrednictwem poczty elektronicznej (dwukrotnie) o udzielenie informacji publicznej. Wobec braku reakcji ze strony organu i konsultacji tego faktu z prawnikiem organizacji pozarządowej, skarżący zdecydował się powierzenie prowadzenia sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi. Podał, że w chwili wniesienia skargi organ zobowiązany do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 t.j.) pozostawał bezczynny mimo skierowania wniosku pod adres poczty elektronicznej. Wskazał na treść art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 183/13 i wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 26/13 precyzujące pojęcie sprawy publicznej. Zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy (...) 3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych (...). Powyżej wskazane przepisy, tezy z orzecznictwa oraz fakt, że spółka jest spółką komunalną dają podstawę do uznania, że żądana informacja jest informacją publiczną a skarżący podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Wskazał na art. 13 ust. u.d.i.p. zobowiązujący do udzielenia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku. Także art. 14 ust. 2 tej ustawy oraz art. 16 zobowiązujące do udzielenia informacji publicznej lub odmowy jej udzielenia – w formie decyzji administracyjnej. Brak takiej reakcji organu jest stanem bezczynności. Według skarżącego, powyższe rozważania dają podstawę do uznania, że organ dopuścił się bezczynności, naruszając art. 13 u.d.i.p. Podał, że nawet udzielenie informacji po doręczeniu odpisu skargi nie powoduje niniejszego postępowania bezprzedmiotowym gdyż skarga nie zawiera wyłącznie wniosku o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej a odnosi się do stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i rozstrzygnięcia o kosztach prowadzonego postępowania. Stwierdził też, że w uzupełnieniu uzasadnienia dla pkt 2 podnieść należy, iż z uwagi na fakt, że od złożenia wniosku minęło już kilkanaście miesięcy, w ocenie skarżącego bezczynność obowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedstawił również zasady obliczania kosztów postępowania i przepisy obowiązujące w tym względzie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, nie obciążania stron kosztami postępowania, oddalenie wniosku o orzeczenie iż doszło do bezczynności strony przeciwnej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podał, że nie udzielił na zapytania mailowe wskazane w skardze stanowiące informację publiczną, lecz było to wynikiem niezamierzonego niedopatrzenia związanego z wielką ilością informacji mailowych mających charakter tzw. "spamu" przychodzących do strony przeciwnej z adresów o zbliżonej nazwie i związanego z tym zadziałania filtrów informatycznych. Z uwagi na powyższe niezwłocznie po uzyskaniu pisma strony skarżącej zawierającego skargę oraz okoliczności w niej opisane udostępniono informacje wskazane w zapytaniu wskazanym w skardze z dnia 19 września 2016 r. Spółka w odpowiedzi na skargę dołączyła pismo z dnia 6 października 2016 r. stanowiące odpowiedź na wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. oraz dowód jego przesłania skarżącemu, z którego wynika, że skierowano do skarżącego przesyłkę w dniu 11 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów. W literaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T. Woś, H. Krysiak - Molczyk i M. Romańska. Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis - Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo "Lexis - Nexis", Warszawa 2006, str. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Jednocześnie ustawa w bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. – stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy k.p.a. Wobec powyższego w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie musi być ona poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącego z dnia 9 czerwca 2016 r. powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jedynym Akcjonariuszem B. Wodociągów i Oczyszczalni S.A. w B. jest Miasto i Gmina B.. Niewątpliwie jest to podmiot wykonujący zadania publiczne (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.) zatem jest zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Taką informacją jest wnioskowana informacja, dotyczy bowiem majątku publicznego. Art. 13 tej ustawy stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Wniosek został przez skarżącego wniesiony w dniu 9 czerwca 2016 r., ostateczne zaś rozstrzygnięcie tego wniosku nastąpiło w dniu 6 października 2016 r. Zatem na dzień wniesienia skargi, to jest 19 września 2016 r. organ pozostawał w bezczynności mimo braku odpowiedzi skarżącego, czekał z ostatecznym rozpoznaniem wniosku 3 miesiące. Na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1). Takiego zobowiązania Sąd w dacie wyrokowania nie mógł nałożyć albowiem wniosek został zrealizowany. W związku z powyższym mając na uwadze, treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało postępowanie w sprawie zobowiązania do wykonania czynności umorzyć. Mając na uwadze art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązujący do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. W ocenie Sądu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpowiedź nastąpiła po upływie 4 miesięcy a jak wynika z wyjaśnień organu opóźnienie nie miało charakteru celowego ani rażącego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 p.p.s.a. Sąd przyznał skarżącemu zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wskazanej w skardze – w kwocie 240 zł a także zwrot wpisu w kwocie 100 zł i koszty opłaty skarbowej od pełnomocnika w wysokości 17 zł. Ponadto Sąd zauważa, że nakład pracy pełnomocnika był niewielki. Skarga została opracowana w sposób uniwersalny, bez specyfikacji dotyczącej sprawy (poza wskazaniem organu) co umożliwia składanie kolejnych skarg bez dodatkowego nakładu pracy (jak wynika z bazy CEBOS skarżący złożył ponad 40 skarg na bezczynność, wnioski zawierały te same pytania). Skarga nie precyzuje nawet z jakiej daty jest wniosek o udzielenie informacji, wynika to z załączonego pisma. Powołuje się na dwukrotne wezwanie w sprawie udzielenia informacji – brak jest dowodu na dwukrotne wezwanie o rozpoznanie wniosku. Jako dowód ponaglenia w niniejszej sprawie dołączono prośbę o odpowiedź – kierowaną, jak wynika z jej treści, do Miasta Stołecznego W. Pytania kierowane do tego organu są takie same jak w niniejszej sprawie. W skardze wskazano błędną podstawę prawną do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. 2013, poz. 490). Podobnie jak skarga jest opracowane pełnomocnictwo – zawiera uniwersalną treść, z wykropkowaną linią na wpisanie kolejnego podmiotu, przeciwko któremu jest wnoszona skarga. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu uzasadniają również zastosowanie art. 206 p.p.s.a. i co najmniej miarkowania kosztów postępowania. H.B.21.12.2016 r.