IV SAB/Wr 193/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. P. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. P. W. na bezczynność Dyrektora [...] Toru Wyścigów Konnych –[...] we [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie osiąga żadnych dochodów. Jest osobą niepełnosprawną, zarejestrowaną w urzędzie pracy w innej miejscowości niż zamieszkuje . Od 6 lat nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żona i synem. Od 6 lat przebywa w domu rodzinnym we Wrocławiu korzystając z pomocy rodziny i przyjaciół. Jest wolontariuszem w fundacji. Podał, że posiada mieszkanie spółdzielcze w innej miejscowości. Do wniosku dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w [..] r. z którego wynika, że został zaliczony do [...] stopnia niepełnosprawności na stale oraz że istnieją przeciwwskazania do pracy wymagającej wysiłku fizycznego. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 2 września 2015 r. został wezwany do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej. W odpowiedzi na to wezwanie nie nadesłał żadnego z wymaganych dokumentów lecz pismem z dnia 26 września 2015 r. złożył wyjaśnienia, że w wyniku nieformalnego a faktycznego rozstania z żoną wrócił z [...] do rodzinnego domu we W. Nie utrzymuje kontaktów z żoną i nie tworzy z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Od sześciu ustała miedzy małżonkami sfera uczciwa, ekonomiczna i finansowa. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku zarejestrowaną w urzędzie pracy w [..] pod numerem [..], co oznacza, że przed uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej nie był nigdzie zatrudniony. W rodzinnym domu zamieszkuje razem z siostrą i przekazuje jej kwotę 50 z miesięcznie na opłaty (prąd, gaz, woda). Nie ma kredytu, a jego leczenie pokrywa urząd pracy. Nie posiada konta bankowego. Wykonuje prace dorywcze i otrzymuje z tego tytułu kwotę około [..] zł miesięcznie. Jako wolontariusz otrzymuje posiłki i środki czystości. Nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Nie posiada wiedzy co do sytuacji materialno - finansowej żony. Nie jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym. Nie prowadzi z siostrą wspólnego gospodarstwa domowego. Lokal mieszkalny w poprzednim miejscu zamieszkania ma status własnościowego lokalu spółdzielczego i nie jest wynajmowany. W wyjaśnieniach tych dodał, że nie może uzyskać wymaganych zaświadczeń z powodu złego stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności. Dodatkowo kolejnym pismem referendarza sądowego z dnia 29 września 2015 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku na nowo obowiązującym formularzu oraz do nadesłania zeznania podatkowego za 2014 r. i ponownie do nadesłania decyzji potwierdzającej status osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na to pismo, skarżący pismem z dnia 24 października 2015 r., podał, że wnosi o rozpoznanie jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 31 sierpnia 2015 r. wraz z wyjaśnieniami z dnia 28 września 2015 r. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. . W myśl art 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym . Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego obejmujących koszty sądowe, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Skarżący wyjaśnił, że pozostaje w separacji faktycznej z żoną, gdyż od 6 lat nie mieszka z żoną i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. W związku z faktyczną separacją nie zna również sytuacji materialno – finansowej żony. Nie negując w niniejszej sprawie separacji faktycznej między małżonkami stwierdzić jednak należy, że zgodnie z art. 23 kro małżonkowie maja mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Ponadto z treści art. 27 kro wynika obowiązek alimentacji między małżonkami. Separacja faktyczna małżonków nie wyłącza zatem obowiązku wzajemnej pomocy, o którym mowa w art. 23 kro i obowiązku alimentacji uregulowanego w art. 27 kro. Obowiązki te dotyczą również pomocy w zakresie kosztów postępowania sądowego. W tej sytuacji sytuacja finansowa żony, której skarżący nie wykazał, z powodu, - jak podał - braku wiedzy w tym zakresie, ma wpływ na ocenę, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe. Powyższe nie pozwala więc na wiarygodną ocenę, czy skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe. Ponadto w myśl orzecznictwa sądowego zgodnie z art. 23 i art. 27 k.r.o. małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i alimentacji również w zakresie ponoszenia kosztów postępowania sądowego, a na istnienie takiego obowiązku nie ma wpływu nawet ustanowiona rozdzielność majątkowa małżonków. (postanowienie NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11 LEX nr 948873), przy czym miedzy skarżącym, a jego żoną rozdzielność ta nie powstała. Poza tym skarżący nie nadesłał istotnego dla oceny niniejszego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych dokumentu (zaświadczenia lub decyzji) potwierdzającego, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wymogu tego nie uchylają wyjaśnienia skarżącego, że nie może uzyskać stosownych zaświadczeń z powodu choroby [..] potwierdzonej orzeczeniem o niepełnosprawności. Z orzeczenia tego wynika m. in., że skarżący nie potrzebuje wsparcia w samodzielnej egzystencji ani przedmiotów ortopedycznych, a jedynie rehabilitacji leczniczej, ponadto może podjąć odpowiednie zatrudnienie. Stan zdrowia skarżącego nie umożliwia mu zatem uzyskania wymaganych dokumentów. Skarżący nie nadesłał również ostatniego zeznania podatkowego. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 ustawy, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów. Ponadto skarżący nie jest pozbawiony źródeł dochodu skoro podał, że otrzymuje środki pieniężne z tytułu prac dorywczych w wysokości około [..] zł miesięcznie i zamieszkuje u rodziny ponosząc z tego tytułu wydatki w niskiej wysokości, tj. około 50 zł. Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.