IV SAB/Wr 196/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi Ł. S. na bezczynność Dyrektora D. Centrum Transplantacji Komórkowych z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; III. zasądza od Dyrektora D. Centrum Transplantacji Komórkowych z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku we W. na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2015 r. Ł. S. (zwany dalej stroną lub skarżącym) zwrócił się do D. Centrum Transplantacji Komórkowych z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku we W. o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej: ustawa), informacji publicznej w postaci danych: "Ilu Potencjalnych Dawców Szpiku Państwa Ośrodka Dawców Szpiku zrezygnowało z Partycypowania w nim w związku, z przeprowadzoną walidacją Rejestru DKMS Polska w okresie od dnia Listopad 2012 – do grudnia 2015 roku." Wobec nieotrzymania żądanych informacji strona skarżąca pismem z dnia 11 maja 2016 r., które wpłynęło do organu zobowiązanego w dniu 16 maja 2016 r. wystąpiła do tutejszego Sądu ze skargą na bezczynność organu. W ogólnej ocenie skarżącego, oczekiwane dane miały publiczny charakter zaś organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Stąd też strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Przekazując skargę Sądowi organ wskazał, że argumenty stanowiące odpowiedź na skargę zostały zawarte w odpowiedzi z dnia 19 lipca 2016 r. na wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zarejestrowany w tutejszym Sądzie pod sygnaturą akt IV SO/Wr 19/16. Wynika z niego, że pismem z dnia 19 maja 2016 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Pismem procesowym z dnia 24 stycznia 2017 r. skarżący potwierdził fakt udostępnienia wnioskowanej informacji pismem z dnia 19 maja 2016 r. i wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jednocześnie wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podtrzymał natomiast żądanie zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność D. Centrum Transplantacji Komórkowych z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku we W. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana przez ustawodawcę w przepisach cytowanej na wstępie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 ustawy). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 ustawy. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11 - Lex nr 1264728). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącego z dnia 28 grudnia 2015 r. powinien zostać rozpatrzony na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że w myśl § 1 ust. 1 Statutu D. Centrum Transplantacji Komórkowych z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku, który stanowi załącznik do uchwały Sejmiku Województwa D. z dnia 22 kwietnia 2013 r., nr XXXIV/1021/13, Centrum jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 217) prowadzonym w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, dla którego podmiotem tworzącym jest Województwo D.. Jednostka ta niewątpliwie udziela świadczeń zdrowotnych, o których zakresie i rodzajach musi podawać informacje do wiadomości publicznej (art. 14 tej ustawy), zaś udzielane przez nią świadczenia zdrowotne są finansowane ze środków publicznych ubezpieczonych (art. 44). Powyższe wskazuje więc jak szeroko został określony przez ustawodawcę zakres jawności w działaniu i organizacji takiej jednostki i przesądza o tym, że Centrum, w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest organem zobowiązanym do rozpoznania wniosku skarżącego. Zgodnie z treścią art. 13 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że organ dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, co miało miejsce w dniu 16 maja 2016 r., udostępnił stronie skarżącej wnioskowane informacje, przesyłając jej stosowne pismo z dnia 19 maja 2016 r. Oznacza to, że w momencie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył w całości wniosek z dnia 28 grudnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. W konsekwencji, podjęcie przez organ aktu po wniesieniu skargi, w tym wypadku dokonanie czynności materialno-technicznej przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i Sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. W zaistniałej sytuacji Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 28 grudnia 2016 r., o czym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł w punkcie II wyroku. Usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność nie zwalnia jednak sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy owa bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność, należy mieć na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 listopada 2015r., sygn. akt II SAB/Ol 57/15, CBOSA). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że czynności związane z rozpoznawaniem wniosku skarżącego zostały podjęte po złożeniu wniosku. Ostatecznie w dniu 19 maja 2016 r. przesłano skarżącemu wnioskowaną informację. Opóźnienie zatem w realizacji wniosku nie miało charakteru nadmiernego. Z tych samych względów, Sąd nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających wymierzenie organowi grzywny bądź przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd w punkcie I sentencji wyroku odpowiednio stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w punkcie III wyroku Sąd wydał na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., stosownie do którego skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu. W ślad za stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 uznać należy, że swoiste działanie autokontrolne organu podjęte już po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego, ale przed jej rozstrzygnięciem, winno wywoływać w zakresie kosztów postępowania takie same skutki prawne jak czynność podjęta przez organ wprost na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.