IV SAB/Wr 282/19
WyrokWSA we Wrocławiu2020-03-11
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz-Kremis, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinie prawne sporządzone na zlecenie organu administracji publicznej, dotyczące analizy przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście zwrotu bonifikaty, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli dotyczą konkretnych indywidualnych spraw?Ratio decidendi
Opinie prawne sporządzone na zlecenie organu administracji publicznej, które dotyczą analizy przepisów w powiązaniu ze zindywidualizowanym stanem faktycznym i nie dotyczą bezpośrednio gospodarki mieniem komunalnym ani publicznej działalności gminy w szerszym zakresie, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał, że sporne opinie prawne nie dotykają zagadnień z gospodarowania mieniem publicznym, a jedynie analizują wykładnię przepisów w kontekście konkretnych stanów faktycznych związanych z bonifikatą, co nie jest równoznaczne z publicznym zadaniem gminy.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta W. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zmian w pouczeniach o skutkach zbycia nieruchomości objętych bonifikatą, opinii prawnych analizujących nowelizację ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stosowanie art. 68 ust. 2b tej ustawy. Organ udzielił częściowych odpowiedzi, ale odmówił udostępnienia dwóch opinii prawnych, uznając je za niebędące informacją publiczną, ponieważ zostały sporządzone na potrzeby indywidualnych spraw cywilnych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i domagając się zobowiązania organu do udostępnienia opinii.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.
Wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2018 r. (z odnotowanym wpływem do kancelarii Urzędu Miejskiego we W. w dniu 28 sierpnia 2019 r.), J. M. wystąpił na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej: u.d.i.p.) o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy w związku ze zmianą ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dokonaną nowelizacją z dnia 24 sierpnia 2007 r., Gmina W. wprowadziła w aktach notarialnych – umowach sprzedaży nieruchomości dokonywanych w trybie wspomnianej ustawy – zmiany pouczenia o skutkach zbycia nieruchomości lub wykorzystania jej na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty przez nabywcę, bądź jej osobę bliską? A w razie odpowiedzi twierdzącej:
2. Jak brzmiały pouczenia przed zmianą a jak po jej dokonaniu?
3. Od kiedy wprowadzono zmiany pouczenia?
4. Czy istnieją opinie prawne sporządzone w okresie I 2007 r. – XII 2016 r. przez prawników Gminy W., bądź na zlecenie Gminy, w których poddano analizie prawnej nowelizację z dnia 24 sierpnia 2007 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami? W razie odpowiedzi twierdzącej, wniesiono o ich udostępnienie.
5. Czy istnieją opinie prawne sporządzone w okresie I 2007 r. – XII 2016 r. przez prawników Gminy W., bądź na zlecenie Gminy, w których rozpatrywano, czy art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami ma także zastosowanie do nieruchomości zbytych przez Gminę jeszcze przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 24 sierpnia 2007 r.? W razie odpowiedzi twierdzącej, wniesiono o ich udostępnienie.
6. Od kiedy Gmina W. zaczęła, na podstawie art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami, wzywać do zapłaty osoby bliskie, które zbyły lokal sprzedany przez Gminę po dniu wejścia w życie nowelizacji z dnia 24 sierpnia 2007 r.?
7. Od kiedy Gmina W. zaczęła, na podstawie art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami, wzywać do zapłaty osoby bliskie, które zbyły lokal sprzedany przez Gminę przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 24 sierpnia 2007 r.?
8. Którzy urzędnicy Gminy W. (z imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji) byli odpowiedzialni, w okresie I 2007 r. – XII 2016 r., za podejmowanie decyzji o wystąpieniu z żądaniem zwrotu przez osoby bliskie kwot równych zwaloryzowanej bonifikacie, gdy te osoby bliskie zbyły lokal przed upływem pięcioletniego terminu.
Pismem z dnia 10 września 2019 r., Departament Obsługi i Administracji Urzędu Miejskiego W., odpowiadając na wniosek strony, udzielił następujących informacji:
1) W nawiązaniu do pytań zawartych w punktach: 1,2,3 wniosku – wskazano, powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyrokach o sygn. akt II CSK 763/14 i II CSK 93/16, że gmina nie ma obowiązku informowania o możliwości żądania zwrotu bonifikaty i okolicznościach od których to zależy. Wyjaśniono, że z uwagi na możliwość nieznajomości prawa przez osoby nabywające od Gminy W. lokale mieszkalne w trybie bezprzetargowym, notariusze zamieszczali w aktach notarialnych informacje stanowiące powtórzenie treści przepisu art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
2) W nawiązaniu do pytania zawartego w punkcie 4 wniosku – wskazano, że, w latach 2007-2016, przygotowano pięć opinii prawnych, których przedmiotem była analiza prawna zmierzająca do udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące osób bliskich, które zbyły darowany im lokal mieszkalny przed upływem pięciu lat od daty nabycia nieruchomości gminnej przez pierwotnego nabywcę. Wyjaśniono jednocześnie, że wspomniane opinie prawne nie mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na to, że zostały sporządzone na potrzeby prowadzonych postępowań w konkretnych, indywidualnych sprawach osób fizycznych. W uzasadnieniu tego stanowiska odwołano się do poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonych w wyrokach z dnia 16 czerwca 2009 r. i 11 stycznia 2013 r., w sprawach o sygnaturze odpowiednio – I OSK 89/09 i I OSK 2267/12.
3) W nawiązaniu do pytania zawartego w punkcie 5 wniosku – wskazano, że w latach 2007-2016 r., w Urzędzie Miejskim W., przygotowano opinię prawną, której przedmiotem była m.in. analiza prawna zastosowania art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku, kiedy nabycie nieruchomości lokalowych od Gminy W. miało miejsce przed nowelizacją tej ustawy. Wyjaśniono, że wspomniana opinia prawna została sporządzona na użytek organu administracji publicznej w przedmiocie zasadności wszczęcia w przyszłości postępowania w konkretnej sprawie cywilnej i jako taka nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
4) W nawiązaniu do pytania zawartego w punkcie 6 wniosku – wskazano, że w przypadkach wystąpienia przesłanek do żądania zwrotu zwaloryzowanej kwoty bonifikaty od osoby bliskiej, wezwania do zapłaty, na podstawie art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami, kierowane były do osób obdarowanych od 2013 r. Dotyczyły one sytuacji, kiedy sprzedaż nastąpiła po wejściu w życie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonanej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
5) W nawiązaniu do pytania zawartego w punkcie 7 wniosku – wskazano, że z uwagi na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2008 r. (sygn. III CZP 130/07) Gmina W. nie żądała bonifikaty od osób bliskich w przypadkach, kiedy sprzedaż nastąpiła przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonanej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
6) W nawiązaniu do pytania zawartego w punkcie 8 wniosku wyjaśniono, że w okresie do którego odnosi się to pytanie, osobą odpowiedzialną za podejmowanie decyzji o wystąpieniu z żądaniem zwrotu przez osoby bliskie kwot równych zwaloryzowanej bonifikacie (w przypadku zbycia przez te osoby lokalu przed upływem pięcioletniego terminu) był Zastępca Dyrektora Wydziału Nabywania i Sprzedaży Nieruchomości Urzędu Miejskiego W. – K. F. Dodano, że w każdej sprawie związanej z dochodzeniem przez Gminę W. należności z tytułu zwrotu bonifikaty zostało podjęte zarządzenie Prezydenta W. w sprawie żądania zwrotu bonifikaty udzielonej z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego, w związku z jego zbyciem przed upływem pięciu lat.
W skardze na bezczynność Gminy W., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wnosząc o:
1. zobowiązanie Gminy W. do udostępnienia treści pięciu opinii prawnych, których przedmiotem byłą analiza prawna zmierzająca do udzielenia odpowiedzi na pytanie dotyczące osób bliskich, które zbyły darowany im lokal mieszkalny przed upływem pięciu lat od daty nabycia przez pierwotnego nabywcę.
2. zobowiązanie Gminy W. do udostępnienia treści opinii prawnej, której przedmiotem była analiza prawna zastosowania art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku, kiedy nabycie nieruchomości od Gminy W. miało miejsce przed nowelizacją wspomnianej ustawy;
3. stwierdzenie, że bezczynność w sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. zasądzenie od Gminy W. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył treść wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwracając uwagę, że adresat wniosku w piśmie z dnia 10 września 2019 r. ustosunkował się jedynie częściowo do treści tegoż wniosku, albowiem nie udostępnił dokumentów, których istnienie zostało potwierdzone w tym piśmie.
W ocenie skarżącego, opinii prawne do których nawiązuje złożony przez niego wniosek bezsprzecznie stanowią informację publiczną, albowiem zostały sporządzone w związku z wykonaniem zadań publicznych. W uzupełnieniu argumentacji skargi skarżący odwołał się do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1607/14, zwracając uwagę, że w orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził, pogląd, że opinia prawna sporządzona na potrzeby sprawy publicznej, dotyczącej ewentualnej wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość lub obowiązku wykupu takiej nieruchomości, należy do zadań publicznych a zatem stanowi informację publiczną.
W ocenie skarżącego, z taką samą sytuacją mamy do czynienia w sprawie zainicjowanej złożonym przez niego wnioskiem, z tą różnicą, że objęte wnioskiem opinie prawne sporządzane były na potrzeby ewentualnych postępowań o zwrot kwot równych zwaloryzowanej bonifikacie. W kontekście tym skarżący podniósł, że postępowanie o zwrot bonifikat bez wątpienia stanowi sprawę publiczną.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 5 grudnia 2019 r. skarga ta została zarejestrowana jako skarga na bezczynność Prezydenta W.
W odpowiedzi na tę skargę, Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 , poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a.
W sprawach o udostępnienie informacji publicznej, skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku odpowiedzi podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdzi, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dokonując oceny zasadności takiej skargi sąd administracyjny zobowiązany jest ocenić, czy objęte wnioskiem dane stanowią informację publiczną, czy tego rodzaju wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 341/17 (CBOSA), a nadto, czy odpowiedź na wniosek została udzielona w terminie przewidzianym w tej ustawie.
W sprawie, okolicznością bezsporną jest fakt, że adresat złożonego przez stronę wniosku jest podmiotem mieszczącym się w katalogu z art. 4 u.d.i.p.
Sporna pozostaje natomiast ocena pełnego wywiązania się przez organ z obowiązków jakie wynikają z uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W piśmie z dnia 10 września 2019 r, sporządzonym z zachowaniem czternastodniowego terminu, organ administracji publicznej udzielił skarżącemu odpowiedzi na zadane we wniosku pytania, jedocześnie potwierdzając istnienie opinii prawnych do których odnosi się punkt czwarty i piąty wniosku. Samych opinii prawnych organ jednak nie udostępnił wnioskodawcy wyrażając pogląd, że nie stanowią one informacji publicznej, co strona kwestionuje w skardze.
W odesłaniu do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy wskazać, że ustawodawca definicję informacji publicznej konstruuje poprzez nawiązanie do pojęcia "sprawy publicznej" wskazując, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie.
Jak wynika z treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jedynie zatem informacja o sprawach publicznych stanowić będzie informację publiczną, podlegającą udostępnieniu w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Należy podzielić wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Kr 361/19, LEX nr 2727172), że określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Trafnie się również podnosi w orzecznictwie, że za informację publiczną należy uznać każdą informację związaną z działalnością organów władzy publicznej oraz samorządów, w zakresie wykonywanych zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym lub komunalnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 78/19, LEX nr 2683966).
W tak rozumianym pojęciu informacji publicznej zasadniczo mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.
W nawiązaniu do kwestii objętej sporem w sprawie, a dotyczącej w ogólnym zarysie tego, czy opinie prawne sporządzane na zlecenie organu administracji publicznej noszą cechy informacji publicznej, należy wskazać, że odpowiedź w tym zakresie wymaga każdorazowo dogłębnej analizy okoliczności konkretnego przypadku. Zarówno w wyrokach, jak i w piśmiennictwie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska w komentarzu do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., s. 189, s. 208-209 i powołane tam orzecznictwo) zwraca się uwagę, że nie każda opinia prawna sporządzona przez organ administracji publicznej posiada walor informacji publicznej. Akcentuje się przy tej okazji, że prawo do informacji publicznej należy rozumieć jako prawo do uzyskania określonej wiadomości o sprawach publicznych, nie zaś jako prawo dysponowania konkretnym nośnikiem informacji. Jakkolwiek orzecznictwo sądowe dopuszcza uznawanie za informację publiczną opinii prawnych sporządzanych na zlecenie organu to jednak zastrzega, że o tym, czy dana opinia prawna podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje cel, w jakim została opracowana, a także, treść i charakter informacji w niej zawartych. Zwraca się jednocześnie uwagę, że opinie i ekspertyzy mające jedynie charakter poznawczy, nie odnoszące się wprost do przyszłych działań i zamierzeń podmiotu zobowiązanego, mające na celu jedynie poszerzenie zakresu wiedzy i zbioru danych posiadanych przez ten podmiot nie stanowią informacji publicznej (tamże, s. 208 i n.).
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy należy przypomnieć, że skarżący, występując do organu administracji publicznej o udzielenie mu żądanych informacji, zawnioskował również o udostępnienie mu opinii prawnych (w przypadku ich sporządzenia), a zawierających analizę nowelizacji ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o gospodarce nieruchomościami (punkt czwarty wniosku), a także tych, w których rozpatrywano, czy art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie także do nieruchomości zbytych przez gminę jeszcze przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 24 sierpnia 2007 r. (punkt piąty wniosku).
Porządkująco należy wyjaśnić, że na mocy art. 1 pkt 21 lit. d) ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 173, poz. 1218), do ustawy o gospodarce nieruchomościami dodano do art. 68 ust. 2b, z którego wynikało, że uregulowane w ust. 2 tego przepisu przesłanki zwrotu przez nabywcę nieruchomości gminnej udzielonej mu bonifikaty, stosuje się odpowiednio do osoby bliskiej, która zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty, przed upływem 10 lat, a w przypadku nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny przed upływem 5 lat, licząc od dnia pierwotnego nabycia.
Organ administracji publicznej udzielił stronie odpowiedzi na zadane we wniosku pytania, w tym te, dotyczące istnienia opinii prawnych do których odnosi się punkt czwarty i piąty wniosku, odmawiając jednocześnie udostępnienia samych opinii. Odmowę ich udostępnienia organ argumentował tym, że opinie te zostały sporządzone na potrzeby postępowań sądowych prowadzonych w konkretnych indywidualnych sprawach osób fizycznych. Swoje stanowisko organ poparł odwołaniem się do poglądów wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach - z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 89/09, oraz, z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2267/12 (CBOSA).
Stanowisko organu odmawiające stronie udostępnienia spornych opinii prawnych Sąd uznaje za prawidłowe. Przy czym wymaga wyjaśnienia, że założenie, iż każda opinia prawna wykorzystana w postępowaniu sądowym nie może być traktowana jako informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajduje uzasadnienia i nie wynika także z powołanych przez organ orzeczeń. Dokonując syntetycznego podsumowania argumentacji zawartej w powołanych przez organ wyrokach należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie wykluczył możliwości uznania opinii prawnej wykorzystanej w procesie sądowym za informację publiczną, o ile opinia ta dotyczy postępowań już zakończonych. Wyjaśniono bowiem, że jeżeli ekspertyza stanowi podstawę np. do wytoczenia powództwa czy też złożenia stosownego zarzutu procesowego w toku postępowania, a przed jego zakończeniem, to jej ujawnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej mogłoby wywołać negatywne skutki procesowe dla organu będącego stroną. Oczywistym jest bowiem, że w takim przypadku opinia prawna stanowi element taktyki procesowej, a jej udostępnienie może dostarczyć argumentów przeciwnej stronie sporu.
Słusznie natomiast podnosi organ w uzasadnieniu odmowy udostępnienia opinii prawnych, że sporne opinie sporządzono w sprawach dotyczących konkretnych osób fizycznych. Kwestia ta wymaga jednak szerszej argumentacji. Należy wyjaśnić, że dostęp do informacji publicznej z istoty swej odnosi się do zagadnień obejmujących dane związane z działalnością organów państwowych oraz organów samorządu terytorialnego. Toteż publiczny charakter działalności stanowi wspólny mianownik dla informacji udzielanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Strona żądająca udzielenia informacji publicznej musi się zatem liczyć z tym, że w pewnych wypadkach określona informacja nie zostanie udzielona właśnie z tej przyczyny, że żądane dane (dokumenty) odnosić się będą do sprawy indywidualnej, związanej ściśle na przykład ze stosunkami cywilnoprawnymi, w których jako strona występuje organ Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W takich przypadkach, o ile w sprawie brak jest kontekstu publicznoprawnego, nie będzie można uznać, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. I tak przykładowo, gospodarka mieniem komunalnym (w tym i nieruchomościami) jest oczywiście przedmiotem publicznej działalności gminy. Toteż i w stosunkach cywilnoprawnych, powstałych na bazie gospodarki mieniem komunalnym, możliwe będzie udostępnienie pewnych danych odnoszących się do omawianej kwestii. Niemniej jednak w rozstrzyganej sprawie, co należy wyraźnie podkreślić, żądane informacje (opinie prawne) nie dotyczą gospodarki komunalnej Gminy W., jako że odnoszą się do roszczenia o zapłatę równowartości części ceny sprzedaży, odpowiadającej udzielonej bonifikacie. Nie ulega tym samym wątpliwości, że brak w tym wypadku powiązania opinii prawnej z publicznym zadaniem Gminy jakim jest gospodarka mieniem komunalnym. O ile bowiem powiązanie to istniało na etapie zbywania lokalu gminnego, o tyle jednak w przypadku gdy do zbycia już doszło, przy czym, weryfikowane są warunki finansowe transakcji (bez dążenia do podważenia ważności całej umowy), takiego związku nie sposób się dopatrzeć. Oczywiście, nie sposób nie dostrzec, że w szerszej perspektywie zagadnienie to może być powiązane z gospodarką finansową jednostki samorządu terytorialnego, ściślej, z podejmowaniem działań zmierzających do realizacji uzasadnionych roszczeń majątkowych. Niemniej jednak, przedmiotem opinii których udostępnienia żąda strona, nie była ocena prawidłowości działań Gminy W. w kontekście zasad gospodarki finansowej publicznych osób prawnych, a ocena, czy w konkretnym wypadku, związanym ze zbyciem nieruchomości gminnej z zastosowaniem bonifikaty, odpadły przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Co należy zatem jeszcze raz wyraźnie podkreślić, objęte sporem ekspertyzy prawne nie dotykają zagadnienia prawidłowości prowadzenia finansów Gminy w kontekście przysługujących jej faktycznie lub potencjalnie roszczeń, a jedynie, prawdopodobieństwa ewentualnego sukcesu procesowego w konkretnej sprawie o zapłatę. Tym samym, ekspertyzy te nie mają waloru ogólnego, i co najistotniejsze, dotykającego zagadnień z gospodarowaniem mieniem publicznym. Niezasadnie odwołuje się zatem skarżący do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1607/14. Lektura tego judykatu nie pozwala bowiem na skonstruowanie analogii z rozpoznawaną sprawą. W przytoczonym rozstrzygnięciu, rozważany był przypadek opinii prawnej sporządzonej na potrzeby roszczenia o wykup gruntu, przysługującego osobom fizycznym względem jednostki samorządu terytorialnego. W omawianym rozstrzygnięciu wprost wskazano, że "opinia prawna sporządzona przez radcę prawnego, będącego jednocześnie pracownikiem organu, w sprawie dotyczącej wywłaszczenia oraz wynikającego z tego faktu obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania może stanowić informację publiczną, a z pewnością nie można z góry zakładać, że jest ona dokumentem wewnętrznym (roboczym). (...) obowiązek wypłaty ewentualnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość lub obowiązek wykupu takiej nieruchomości należy do zadań publicznych i jest realizowany ze środków publicznych." Jak więc widać, w sprawie powołanej przez skarżącego jako podstawowe kryterium decydujące o tym, czy w konkretnym wypadku opinia prawna może być udostępniona w trybie omawianej ustawy, przyjęto stan faktyczny do którego ekspertyza ta się odnosi, a ściślej to, czy dotyka ona zagadnień z zakresu zadań i środków publicznych. Zważywszy więc, że Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego są podmiotami stosunków cywilnoprawnych, nie w każdym wypadku realizacja przysługujących im roszczeń będzie miała bezpośredni związek z publicznym charakterem działalności, względnie, z gospodarką środkami publicznymi. W konsekwencji, nie ma podstaw by uznać, że ekspertyza prawna przestawiająca analizę i ocenę konkretnych przepisów w powiązaniu ze zindywidualizowanym stanem faktycznym może być przedmiotem informacji publicznej. Warunkiem koniecznym jest bowiem w takim wypadku powiązanie takiej ekspertyzy z publiczną działalnością gminy. O ile w stanie faktycznym rozstrzyganym przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 1607/14 związek ten był jasny, jako że roszczenie miało źródło w relacjach cywilnoprawnych związanych z gospodarką gruntami komunalnymi, o tyle w rozpoznawanej sprawie, powiązania takiego nie sposób dowieść. Na obecnym etapie mamy bowiem do czynienia jedynie z ekspertyzami stanowiącymi pogłębioną analizę wykładni wybranych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście prawa do zachowania udzielonej bonifikaty w konkretnych stanach faktycznych. Zatem zagadnienie to odrywa się od kwestii gospodarki mieniem komunalnym, bowiem intencją Gminy W. nie jest w tym przypadka weryfikacja, wzruszenie, czy też podważenie w inny sposób umowy przenoszącej własność lokalu komunalnego.
Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako pozbawioną podstaw prawnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło