II SAB/Kr 361/19

WyrokWSA w Krakowie2019-09-26

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Człowiekowska, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, gdy uznał żądany dokument za niebędący informacją publiczną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli błędnie uzna żądany dokument za niebędący informacją publiczną, mimo że podlega on udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, ale nie przyznaje sumy pieniężnej, jeśli skarżący nie wykazał poniesionej szkody.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o udostępnienie kserokopii wniosku organu do Starosty o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ uznał żądany dokument za niebędący informacją publiczną i odmówił jego udostępnienia. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności na wniosek w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi. Oddalił skargę w pozostałym zakresie (wniosek o przyznanie sumy pieniężnej) i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 9 lipca 2018 r. I. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania aktu lub dokonania czynności na wniosek z dnia 9 lipca 2018 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącej A. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 9 lipca 2018 r. A. W. zwróciła się z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o udostępnienie jej informacji publicznej poprzez "wydanie kserokopii wniosku wraz z załącznikami z lipca 2017 r. kierowanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do Starosty [...] o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 14.06.2007 r. znak: [...] (inwestor P. E. K. . P. L. G.)". Wniosek obejmował żądanie osobistego odbioru dokumentów w dniu 12 lipca 2018 r. wraz z możliwością wykonania dokumentacji fotograficznej. W dniu 12 lipca 2019 r. skarżąca stawiła się w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z. celem odbioru osobistego dokumentów, ale została poinformowana, że odpowiedź na jej wniosek zostanie udzielona 23 lipca 2018 r. W piśmie z dnia 19 lipca 2018 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. poinformował skarżącą, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a w tej sytuacji, zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowym, organ powinien jedynie poinformować o tym wnioskodawcę, w drodze pisma informującego, będącego odpowiedzią na wniosek (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2017r. II SAB/Wa). Odwołując się do rozumienia pojęcia informacji publicznej, a także poglądów wyrażonych w piśmiennictwie, organ wskazał, że akta sprawy są zbiorem informacji będących informacją publiczną, jak również takich, które jej nie stanowią. Stanowisko to umacnia brzmienie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który określa prawo do informacji publicznej jako uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych. Przepis ten nie normuje dostępu do akt sprawy. W ocenie organu wniosek skierowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do Starosty [...] o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę jest niewątpliwie dokumentem urzędowym, rozumianym jako oświadczenie woli lub wiedzy, utrwalone i podpisane w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowane do innego podmiotu lub złożone do akt sprawy. Jednocześnie jednak organ przywołał orzeczenia sądowe dotyczące rozumienia pojęcia "dokumentów wewnętrznych", których pojęcie dokumentów urzędowych nie obejmuje. W rezultacie organ uznał, że wniosek skierowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do Starosty [...] o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi wymianę informacji pomiędzy tymi organami, zmierzającą do zgromadzenia niezbędnych materiałów i uzgodnienia poglądów w celu podjęcia stosownej decyzji, nie posiada jakiegokolwiek waloru oficjalności, dotyczy konkretnej indywidualnej sprawy, a zatem nie należy do katalogu informacji, które mogą być udostępnione w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z 24 lipca 2018 r. A. W. zwróciła się o wyjaśnienie, czy pismo PINB w Z. z dnia 19 lipca 2018 r., znak: [...] stanowi ostateczną odpowiedź organu na złożony wniosek z dnia 09 lipca 2018r. o udostępnienie informacji publicznej, a to w związku z rozbieżnością co do wskazanego we wniosku sposobu udostępnienia informacji publicznej, na co organ udzielił odpowiedzi twierdzącej w piśmie z dnia 9 sierpnia 2018 r. Pismem z dnia 6 sierpnia 2019 r. A. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 9 lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, znak: [...] Skarżąca zarzuciła organowi: rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. - poprzez nierozstrzygnięcie sprawy oraz niezakończenie sprawy udzieleniem informacji publicznej; art.12 § 1 k.p.a. - poprzez niezakończenie sprawy udzieleniem informacji publicznej w terminie ustawowym, tym samym rażące naruszenie zasady, iż organy powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia; art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie ustawowym, tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku przez skarżącą, art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i nieudzielenie odpowiedzi na wniosek w sposób wskazany przez skarżącą we wniosku z dnia 9 lipca 2018 r. o udzielenie informacji publicznej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145a p.p.s.a. - o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej w terminie 2 tygodni od daty doręczenia akt organowi, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art 149 p.p.s.a. - o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a - o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ponadto skarżąca zażądała przeprowadzenia dowodu ze wskazanych w skardze dokumentów, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zgodnie z art. 200 p.p.s.a., a także na zasadzie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. - o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi szczególnie podkreślono, iż żądana informacja ma charakter informacji publicznej, gdyż jest nią treść wystąpień i ocen władz publicznych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Skarżąca wskazała również, że w wypadku, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., wbrew tym przepisom ani nie udostępni informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p. (art. 13 u.d.i.p) w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udzielenie informacji publicznej (ewentualnie o umorzeniu postępowania – art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Skarżąca podniosła również, że złożenie skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, a zatem skarga może być wniesiona do sądu bez uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę z dnia 20 sierpnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o oddalenie skargi i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Organ podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie nie dopuścił się bezczynności, albowiem żądana przez skarżącą informacja nie miała charakteru informacji publicznej, co obligowało organ do zawiadomienia o tym wnioskującej, bez nadawania odpowiedzi formy decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu odpowiedzi podkreślił też, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. jako organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, podjął czynności mające na celu udzielenie skarżącej informacji i pismem z dnia 19 lipca 2018 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej, zachowując termin określony w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W ocenie organu terminy określone w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. mają charakter terminów procesowych i instrukcyjnych. Wskazał również, że z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że wnioskujący o udzielenie informacji publicznej określa, w jakiej formie i w jaki sposób chciałby uzyskać tę informację. Nie może jednak określić w sposób wiążący terminu udzielenia informacji przez organ, gdyż termin ten określają przepisy art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Organ uznał również, że w zakresie sposobu i formy udostępnienia informacji doszło do zmiany wniosku, czego dowodem ma być treść adnotacji urzędowej z 12 lipca 2018 r., podpisanej przez skarżącą, a także adnotacja organu z 19 lipca 2018 r. W odpowiedzi na skargę wskazano ponadto, że skarżąca była pracownikiem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z., a zarazem referentem sprawy, autorem pisma oraz dokumentacji, której dotyczy późniejszy wniosek o udzielenie informacji publicznej. Okoliczność ta, w ocenie organu, poddaje w wątpliwość intencje skarżącej związane z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, t.j. czy jej celem było zapewnienie przejrzystości działania władzy publicznej, umożliwienia społecznej jej kontroli, oraz rozwijania demokracji, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. W ocenie organu postawa skarżącej budzi również wątpliwości na gruncie Kodeksu pracy i etyki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tych przypadkach przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu jest zatem doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga w niniejszej sprawie okazała się zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarżąca zarzuciła organowi bezczynność w sprawie zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Bezczynność tego rodzaju, co do zasady, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Brak było również innych przesłanek do odrzucenia skargi. Odnosząc się do istoty sprawy, należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1429); dalej jako: u.d.i.p. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe jest natomiast wyjaśnienie zakresu przedmiotowego prawa do informacji publicznej, w szczególności ustalenie, czy dokument żądany przez skarżącą dotyczy informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a w konsekwencji, czy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie u.d.i.p. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "spraw publicznych", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 4282/18, określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną, określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związane z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi. Sprawy wspólnoty publicznej są natomiast zawsze sprawami publicznymi. Wobec tego podzielić należy pogląd, zgodnie z którym "nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest też uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu (dokumenty wewnętrzne)" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, komentarz do art. 1, teza 2, teza 4). W orzecznictwie sądów administracyjnych podziela się powyższy pogląd, przyjmując w związku z tym, że "dokumentem wewnętrznym" może być np. terminarz spotkań, kalendarz, czy inne dokumenty związane z planowaniem działalności podmiotu (np. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. I OSK 2914/13), rejestr wejść do obiektu (np. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. I OSK 2337/15), opinie i ekspertyzy, służące gromadzeniu informacji, które w przyszłości mogą zostać wykorzystane w procesie decyzyjnym (np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 666/12, wyrok NSA z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10 i wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2130/11). Podzielając zaprezentowane powyżej rozumienie pojęcia informacji publicznej i związanego z nim pojęcia spraw publicznych, Sąd w niniejszym składzie uznał, że mieści się w nim wniosek (zawiadomienie) organu administracji publicznej skierowany do innego organu administracji publicznej o konieczności wszczęcia postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie (podjęcia działania na podstawie przyznanej przez prawo kompetencji). Przedmiotowe pismo, będące wyrazem woli zainicjowania przez organ nadzoru budowlanego działań organu administracji architektoniczno-budowlanej w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na budowę, przemawia za uznaniem, że mamy do czynienia z informacją o sprawach publicznych ważnych i interesujących dla ogółu (wspólnoty publicznej). Przedmiotowe pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Starosty [...] jest zatem informacją publiczną, niezależnie od jego procesowej kwalifikacji, i tego, czy zostało włączone do akt jakiejś sprawy, czy też nie. Stanowi ono, tym samym, dokument urzędowy, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., który co do zasady podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Na powyższą ocenę nie ma wpływu okoliczność, że skarżąca dowiedziała się o przedmiotowym piśmie w związku ze swoim zatrudnieniem w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się wprawdzie, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokojenie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, na potrzeby toczących się postępowań sądowych itp., oraz, że takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. I OSK 586/14). Ocena intencji skarżącej w przedmiotowej sprawie wymyka się jednak kontroli sądowoadministracyjnej, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę jedną z głównych zasad dostępu do informacji publicznej wyrażoną w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., która głosi, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Wobec tego należało uznać, że wskutek błędnej interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p., i przyjęcia, że wniosek skarżącej nie dotyczy informacji publicznej, podczas gdy żądana informacja podlegała udostępnieniu na zasadach i w trybie u.d.i.p., organ dopuścił się bezczynności, naruszając art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Stanowi on, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Konsekwencją takiego określenia terminu jest brak możliwości wiążącego zobowiązania organu do udzielenia informacji w terminie określonym przez samego wnioskodawcę. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 1 u.d.i.p. należy wskazać, że nie jest on zasadny w okolicznościach sprawy. Przywołany przepis stanowi bowiem, że udostępnianie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że uniemożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje organ. W niniejszej sprawie jednak, nie sposób udostępnienia informacji publicznej stanowił istotę sporu pomiędzy skarżącą a organem, a zarazem przyczynę bezczynności, lecz to, że organ nie uznał żądanej informacji za informację publiczną. Niezasadne okazały się również zarzuty skarżącej co do naruszenia art. 7 i art. 12 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej zasadniczo nie jest prowadzone w oparciu o przepisy k.p.a., poza zakresem wyraźnie wskazanym w u.d.i.p., co w szczególności dotyczy art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1650/18, LEX nr 2639245 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2830/18, LEX nr 2682467 oraz powołane tam orzecznictwo). Pomimo tego, że przywołane przez skarżącą zasady ogólne postępowania administracyjnego (zasada działania organów władzy na podstawie prawa, zasada szybkości i prostoty postępowania) wyrażają wartości uniwersalne dla systemu prawa, wiążące organy administracji także w sprawie udostępnienia informacji publicznej, to jednak obowiązki organu związane z udzieleniem informacji na wniosek (polegające nie na wydaniu decyzji administracyjnej, a mające postać czynności materialno-technicznej) szczegółowo określają normy wyrażone w u.d.i.p. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało stwierdzić, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 9 lipca 2019 r., o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. W tym samym punkcie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzeczono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie należało bowiem przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ wprawdzie błędnie, ale udzielił skarżącej odpowiedzi w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tymczasem orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone jedynie dla najbardziej jaskrawych i niczym nieusprawiedliwionych przypadków długotrwałej bierności organów, a w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się znamion takiego przypadku. W konsekwencji stwierdzenia bezczynności polegającej na nieudzieleniu informacji publicznej należało w punkcie II sentencji wyroku zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności na wniosek z dnia 9 lipca 2018 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W zobowiązaniu tym mieści się obowiązek udzielenia informacji publicznej w formie określonej we wniosku, z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń prawa do informacji publicznej określonych w art. 5 u.d.i.p. Sąd nie znalazł natomiast podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, zgodnie z wnioskiem w skardze. Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, suma pieniężna, ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny i prewencyjny (dyscyplinujący). Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi bowiem przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakich doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji, które to okoliczności powinny jednak zostać wyraźnie wyartykułowane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej przez niego skargi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17, LEX nr 2440285 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2954/17, LEX nr 2521333). Skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na poniesioną przez nią szkodę spowodowaną brakiem udzielenia informacji publicznej przez organ, tj. powstaniem takiego rodzaju uszczerbku spowodowanego bezczynnością organu, który wymagałby zrekompensowania. Nie bez znaczenia jest okoliczność podana w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którą skarżąca zna treść żądanego dokumentu, albowiem sama go sporządzała. Okoliczności tej skarżąca nie zakwestionowała. Dlatego też Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w zakresie odnoszącym się do wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącej A. W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, która odpowiada wysokością kwocie uiszczonego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło