IV SAB/Wr 297/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze skargi V. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę w całości. W dniu 15 listopada 2022 r. do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) wpłynął wniosek V. T. (narodowość: B.) o udzielenie zezwolenia na pobyt i wykonywanie pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Pismem z dnia 15 listopada 2015 r. Wojewoda poinformował stronę, że zgodnie z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354) postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zostanie zakończone w terminie 60 dni od ostatniego z następujących zdarzeń: - osobiste złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia lub osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub - złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia, które nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub - przedłożenie dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia, lub wyznaczony przez Wojewodę termin na ich dostarczenie upłynął bezskutecznie. Organ pouczył nadto stronę, że na podstawie art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.) w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Niezależnie od powyższego, w powołaniu na art. 106 ust. 2a i 2b ustawy o cudzoziemcach organ wezwał stronę do dostarczenia – w terminie 30 dni pod rygorem wydania decyzji na podstawie akt sprawy – dokumentów na potwierdzenie danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia: - potwierdzających posiadanie wyższych kwalifikacji zawodowych, - potwierdzających posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu wnioskodawcy, - potwierdzenia posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, - informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy (pouczając jednocześnie ze w art. 129 ustawy o cudzoziemcach zostały wymienione przypadki, w których cudzoziemiec nie ma konieczności przedstawienia wspomnianej informacji starosty). Pismem z dnia 7 grudnia 2022 r. Wojewoda działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wystąpił do właściwych służb z prośbą o przekazanie informacji, czy wjazd wnioskodawczyni i pobyt na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W piśmie z dnia 16 grudnia 2022 r. ( odnotowanym wpływem do organu w dniu 22 grudnia 2022 r.) pełnomocnik wnioskodawczyni poinformował organ, że strona z uwagi na zawód programisty (kod zawodu: 2514) zwolniona jest z obowiązku przedstawienia informacji starosty. W dniu 12 stycznia 2023 r. strona przedłożyła nowy złącznik nr 1. W dniu 9 lutego 2023 r. do Wojewody wpłynęło ponaglenie strony na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 21 czerwca 2023 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 23 czerwca 2023 r.) strona wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego. Zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.) strona wniosła o: 1) zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a.; 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in. że Wojewoda dokonuje nieprawidłowej, godzącej w fundament demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) wykładni art. 100d ustawy o pomocy Obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, albowiem zakres zastosowania tego przepisu odnosi do wszystkich cudzoziemców, podczas gdy wspomniana ustawa ma właściwie zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy i to tych, którzy przybyli do Polski dniu 24 lutego 2022 r. ze względu na działania wojenne na terytorium Ukrainy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na przedmiot skargi (skarga na przewlekłość postępowania), sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Po myśli zaś art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny przy rozpoznaniu skargi nie jest związany zawartymi w niej wioskami i zarzutami. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli procedowania Wojewody Dolnośląskiego w sprawie z wniosku skarżącej z dnia 15 listopada 2022 r. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę , Sąd doszedł do przekonania, że skarga na przewlekłość organu nie zasługuje na uwzględnienie. W takiej ocenie Sąd uwzględnił stan prawny obowiązujący w momencie zakwestionowanego skargą stanu przewlekłości organu. W konsekwencji w sprawie zostały wzięte pod uwagę obowiązujące od 15 kwietnia 2022 r. regulacje prawne z ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Prawidłowo bowiem wskazuje się w odpowiedzi na skargę, że ustawa ta dodała przepis art. 100c do ustawy z 12 marca 2022 o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zgodnie z tym przepisem w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie przez Wojewodów spraw dotyczących cudzoziemców nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Na mocy ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw został wprowadzony - z mocą od 1 stycznia 2023 r. - art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny termin nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminów postępowania, tj. 24 sierpnia 2023r. Aktualnie termin ten został przedłużony do dnia 30 czerwca 2024 r. mocą art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 232). Skoro zdarzenie prawne w postaci zarzucanego stanu przewlekłości zaistniało po dniu 15 kwietnia 2022 r. (wniosek inicjujący postępowanie przed Wojewodą wpłynął do organu w dniu 15 listopada 2022 r.), to do oceny jego skutków znajdują zastosowanie powołane wyżej przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Odnosząc się do podniesionego w treści skargi zarzutu pełnomocnika strony, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, mają zastosowanie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, w tym zwłaszcza opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną (podczas gdy skarżąca jest obywatelką B.) trzeba zaznaczyć, że zakres zastosowania art. 100c i art. 100d wspomnianej ustawy budzi wątpliwości a także rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd w składzie orzekającym przychyla się do poglądu zaprezentowanego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23), że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 103) stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Za własną Sąd przyjmuje w realiach kontrolowanej sprawy argumentację jaką Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował we wspomnianym wyroku na poparcie tego stanowiska. W świetle tak ukształtowanego stanu prawnego, biorąc pod uwagę okoliczność złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w czasie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu dla załatwienia takiej sprawy, a przy tym bez względu na narodowość cudzoziemca występującego z takim wnioskiem, w ocenie Sądu, wykluczona została możliwość stwierdzenia w postępowaniu sądowym stanu przewlekłości organu administracji, co uzasadnia oddalenie niniejszej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.